Bhagavad Geeta Adhyay 9 (Raj Vidya Raj Guhya Yoga) : рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा - рдирд╡ां рдЕрдз्рдпाрдп (рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ)

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9: рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ – 34 рд╢्рд▓ोрдХ, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдФрд░ рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде

Bhagavad Gita Chapter 9 | Gita Adhyay 9 | Raj Vidya Raj Guhya Yoga | 34 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning

Bhagavad Gita Chapter 9 | Gita Adhyay 9 | Raj Vidya Raj Guhya Yoga | 34 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рдкрд░िрдЪрдп — рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рдиौрд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп (Bhagavad Gita Chapter 9) “рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ” рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдХुрд▓ 34 рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं। рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдЕрд░्рдЬुрди рдХो рдкрд░рдо рдЬ्рдЮाрди, рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк, рдк्рд░рдХृрддि, рднрдХ्рддि, рдпрдЬ्рдЮ, рдХрд░्рдо, рдЙрдкाрд╕рдиा рдФрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╢рд░рдгाрдЧрддि рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं।

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╕рдорд╕्рдд рдЬрдЧрдд рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ुрдП рднी рдЙрд╕рд╕े рдмंрдзे рдирд╣ीं рд╣ैं। рд╡े рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕рднी рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рдоूрд▓ рдЖрдзाрд░ рд╣ैं।

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдоें рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдХो рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рднрдЧрд╡ाрди рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдЬो рднрдХ्рдд рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдЙрдирдХा рдиिрд░ंрддрд░ рд╕्рдорд░рдг рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЙрдирдХे рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдо рдХा рд╡рд╣рди рд╡े рд╕्рд╡рдпं рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕ी рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢्рд▓ोрдХ “рдкрдд्рд░ं рдкुрд╖्рдкं рдлрд▓ं рддोрдпं” рднी рдЖрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдк्рд░ेрдордкूрд░्рд╡рдХ рдЕрд░्рдкिрдд рдХी рдЧрдИ рдЫोрдЯी-рд╕ी рднेंрдЯ рдХो рднी рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдордиुрд╖्рдп рдЕрдкрдиे рд╕рднी рдХрд░्рдо рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдХे, рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХा рд╕्рдорд░рдг рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХी рдУрд░ рдмрдв़ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЧीрддा рдХे рд╕ाрддрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЖрд░рдо्рдн рдоें рднрдЧрд╡ाрди् рдиे рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕рд╣िрдд рдЬ्рдЮाрди рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рддिрдЬ्рдЮा рдХी рдеी. рдЙрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрд╕ рд╡िрд╖рдп рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП‚ рдЕंрдд рдоें рдм्рд░рд╣्рдо‚ рдЕрдз्рдпाрдд्рдо‚ рдХрд░्рдо‚ рдЕрдзिрднूрдд‚ рдЕрдзिрджैрд╡ рдФрд░ рдЕрдзिрдпрдЬ्рдЮ рдХे рд╕рд╣िрдд рднрдЧрд╡ाрди् рдХो рдЬाрдирдиे рдХी рдПрд╡ं рдЕंрддрдХाрд▓ рдХे рднрдЧрд╡рдЪ्рдЪिрди्рддрди рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी। рдЗрд╕ рдкрд░ рдЖрдард╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдЕрд░्рдЬुрди рдиे рдЙрди рддрдд्рдд्рд╡ों рдХो рдФрд░ рдЕंрддрдХाрд▓ рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХे рд╡िрд╖рдп рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕ाрдд рдк्рд░рд╢्рди рдХрд░ рджिрдпे। 

рдЙрдирдоें рд╕े рдЫः рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рдЙрдд्рддрд░ рддो рднрдЧрд╡ाрди् рдиे рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рддीрд╕рд░े рдФрд░ рдЪौрдеे рд╢्рд▓ोрдХों рдоें рджे рджिрдпा‚ рдХिंрддु рд╕ाрддрд╡ें рдк्рд░рд╢्рди рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЬिрд╕ рдЙрдкрджेрд╢ рдХा рдЖрд░ंрдн рдХिрдпा‚ рдЙрд╕рдоें рд╕ाрд░ा рдХा рд╕ाрд░ा рдЖрдард╡ां рдЕрдз्рдпाрдп рдкूрд░ा рд╣ो рдЧрдпा. 

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ाрддрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдЖрд░рдо्рдн рдХिрдпे рд╣ुрдП рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕рд╣िрдд рдЬ्рдЮाрди рдХा рд╕ांрдЧोंрдкांрдЧ рд╡рд░्рдгрди рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЙрд╕ी рд╡िрд╖рдп рдХो рднрд▓ी-рднाँрддि рд╕рдордЭाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рднрдЧрд╡ाрди् рдЗрд╕ рдирд╡рдо рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддे рд╣ैं рддрдеा рд╕ाрддрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдЙрдкрджेрд╢ рдХे рд╕ाрде рдЗрд╕рдХा рдШрдиिрд╖्рда рд╕ंрдмंрдз рджिрдЦрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдкрд╣рд▓े рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рдкुрдиः рдЙрд╕ी рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕рд╣िрдд рдЬ्рдЮाрди рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рддिрдЬ्рдЮा рдХрд░рддे рд╣ैं।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдоें рдХ्рдпा рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै?

рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЗрди рд╡िрд╖рдпों рдХी рдЪрд░्рдЪा рд╣ोрддी рд╣ै:
  • рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдорд╣рдд्рд╡
  • рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк
  • рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рд╕ृрд╖्рдЯि рдХा рд╕ंрдЪाрд▓рди
  • рднрдЧрд╡ाрди рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХा рд╕ंрдмंрдз
  • рджैрд╡ी рдФрд░ рдЖрд╕ुрд░ी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдпाँ
  • рднрдХ्рддि рдФрд░ рдЙрдкाрд╕рдиा
  • рдпрдЬ्рдЮ рдХा рд╡्рдпाрдкрдХ рдЕрд░्рде
  • рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдФрд░ рдкुрдирд░्рдЬрди्рдо
  • рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдоं рд╡рд╣ाрдо्рдпрд╣рдо् рдХा рд╕ंрджेрд╢
  • рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдЕрд░्рдкрдг
  • рд╕рднी рдХрд░्рдоों рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиा
  • рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдХा рдорд╣рдд्рд╡
  • рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╢рд░рдг рдоें рдЬाрдиे рдХा рдоाрд░्рдЧ

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा - рдирд╡рдо рдЕрдз्рдпाрдп рдХे 34 рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ (Gita 9 Raj Vidya Yog) | (Bhagwat Geeta Adhyay 9 Shlok in Sanskrit)

рд╢्рд░ीрднрдЧрд╡ाрдиुрд╡ाрдЪ

рдЗрджं рддु рддे рдЧुрд╣्рдпрддрдоं рдк्рд░рд╡рдХ्рд╖्рдпाрдо्рдпрдирд╕ूрдпрд╡े। 
рдЬ्рдЮाрдиं рд╡िрдЬ्рдЮाрдирд╕рд╣िрддं рдпрдЬ्рдЬ्рдЮाрдд्рд╡ा рдоोрдХ्рд╖्рдпрд╕ेрд╜рд╢ुрднाрдд्॥рез॥
 
рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдпं рдкрд╡िрдд्рд░рдоिрджрдоुрдд्рддрдордо्। 
рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ाрд╡рдЧрдоं рдзрд░्рдо्рдпं рд╕ुрд╕ुрдЦं рдХрд░्рддुрдорд╡्рдпрдпрдо्॥реи॥

рдЕрд╢्рд░рдж्рджрдзाрдиाः рдкुрд░ुрд╖ा рдзрд░्рдорд╕्рдпाрд╕्рдп рдкрд░рди्рддрдк। 
рдЕрдк्рд░ाрдк्рдп рдоां рдиिрд╡рд░्рддрди्рддे рдоृрдд्рдпुрд╕ंрд╕ाрд░рд╡рд░्рдд्рдордиि॥рей॥ 

рдордпा рддрддрдоिрджं рд╕рд░्рд╡ं рдЬрдЧрджрд╡्рдпрдХ्рддрдоूрд░्рддिрдиा। 
рдордд्рд╕्рдеाрдиि рд╕рд░्рд╡рднूрддाрдиि рди рдЪाрд╣ं рддेрд╖्рд╡рд╡рд╕्рдеिрддः॥рек॥

рди рдЪ рдордд्рд╕्рдеाрдиि рднूрддाрдиि рдкрд╢्рдп рдоे рдпोрдЧрдоैрд╢्рд╡рд░рдо्। 
рднूрддрднृрди्рди рдЪ рднूрддрд╕्рдеो рдордоाрдд्рдоा рднूрддрднाрд╡рдиः॥рел॥ 

рдпрдеाрдХाрд╢рд╕्рдеिрддो рдиिрдд्рдпं рд╡ाрдпुः рд╕рд░्рд╡рдд्рд░рдЧो рдорд╣ाрди्। 
рддрдеा рд╕рд░्рд╡ाрдгि рднूрддाрдиि рдордд्рд╕्рдеाрдиीрдд्рдпुрдкрдзाрд░рдп॥рем॥

рд╕рд░्рд╡рднूрддाрдиि рдХौрди्рддेрдп рдк्рд░рдХृрддिं рдпाрди्рддि рдоाрдоिрдХाрдо्। 
рдХрд▓्рдкрдХ्рд╖рдпे рдкुрдирд╕्рддाрдиि рдХрд▓्рдкाрджौ рд╡िрд╕ृрдЬाрдо्рдпрд╣рдо्॥рен॥ 

рдк्рд░рдХृрддिं рд╕्рд╡ाрдорд╡рд╖्рдЯрдн्рдп рд╡िрд╕ृрдЬाрдоि рдкुрдиः рдкुрдиः। 
рднूрддрдЧ्рд░ाрдордоिрдоं рдХृрдд्рд╕्рдирдорд╡рд╢ं рдк्рд░рдХृрддेрд░्рд╡рд╢ाрдд्॥рео॥

рди рдЪ рдоां рддाрдиि рдХрд░्рдоाрдгि рдиिрдмрдз्рдирди्рддि рдзрдирдЮ्рдЬрдп। 
рдЙрджाрд╕ीрдирд╡рджाрд╕ीрдирдорд╕рдХ्рддं рддेрд╖ु рдХрд░्рдорд╕ु॥реп॥ 

рдордпाрдз्рдпрдХ्рд╖ेрдг рдк्рд░рдХृрддिः рд╕ूрдпрддे рд╕рдЪрд░ाрдЪрд░рдо्। 
рд╣ेрддुрдиाрдиेрди рдХौрди्рддेрдп рдЬрдЧрдж्рд╡िрдкрд░िрд╡рд░्рддрддे॥резреж॥

рдЕрд╡рдЬाрдирди्рддि рдоां рдоूрдвा рдоाрдиुрд╖ीं рддрдиुрдоाрд╢्рд░िрддрдо्। 
рдкрд░ं рднाрд╡рдордЬाрдирди्рддो рдордо рднूрддрдорд╣ेрд╢्рд╡рд░рдо्॥резрез॥ 

рдоोрдШाрд╢ा рдоोрдШрдХрд░्рдоाрдгो рдоोрдШрдЬ्рдЮाрдиा рд╡िрдЪेрддрд╕ः। 
рд░ाрдХ्рд╖рд╕ीрдоाрд╕ुрд░ीं рдЪैрд╡ рдк्рд░рдХृрддिं рдоोрд╣िрдиीं рд╢्рд░िрддाः॥резреи॥

рдорд╣ाрдд्рдоाрдирд╕्рддु рдоां рдкाрд░्рде рджैрд╡ीं рдк्рд░рдХृрддिрдоाрд╢्рд░िрддाः। 
рднрдЬрди्рдд्рдпрдирди्рдпрдордирд╕ो рдЬ्рдЮाрдд्рд╡ा рднूрддाрджिрдорд╡्рдпрдпрдо्॥резрей॥ 

рд╕рддрддं рдХीрд░्рддрдпрди्рддो рдоां рдпрддрди्рддрд╢्рдЪ рджृрдврд╡्рд░рддाः। 
рдирдорд╕्рдпрди्рддрд╢्рдЪ рдоां рднрдХ्рдд्рдпा рдиिрдд्рдпрдпुрдХ्рддा рдЙрдкाрд╕рддे॥резрек॥

рдЬ्рдЮाрдирдпрдЬ्рдЮेрди рдЪाрдк्рдпрди्рдпे рдпрдЬрди्рддो рдоाрдоुрдкाрд╕рддे। 
рдПрдХрдд्рд╡ेрди рдкृрдердХ्рдд्рд╡ेрди рдмрд╣ुрдзा рд╡िрд╢्рд╡рддोрдоुрдЦрдо्॥резрел॥ 

рдЕрд╣ं рдХ्рд░рддुрд░рд╣ं рдпрдЬ्рдЮः рд╕्рд╡рдзाрд╣рдорд╣рдоौрд╖рдзрдо्।
рдорди्рдд्рд░ोрд╜рд╣рдорд╣рдоेрд╡ाрдЬ्рдпрдорд╣рдордЧ्рдиिрд░рд╣ं рд╣ुрддрдо्॥резрем॥

рдкिрддाрд╣рдорд╕्рдп рдЬрдЧрддो рдоाрддा рдзाрддा рдкिрддाрдорд╣ः। 
рд╡ेрдж्рдпं рдкрд╡िрдд्рд░рдоोрдЩ्рдХाрд░ рдЛрдХ्рд╕ाрдо рдпрдЬुрд░ेрд╡ рдЪ॥резрен॥ 

рдЧрддिрд░्рднрд░्рддा рдк्рд░рднुः рд╕ाрдХ्рд╖ी рдиिрд╡ाрд╕ः рд╢рд░рдгं рд╕ुрд╣ृрдд्। 
рдк्рд░рднрд╡ः рдк्рд░рд▓рдпः рд╕्рдеाрдиं рдиिрдзाрдиं рдмीрдЬрдорд╡्рдпрдпрдо्॥резрео॥

рддрдкाрдо्рдпрд╣рдорд╣ं рд╡рд░्рд╖ं рдиिрдЧृрд╣्рдгाрдо्рдпुрдд्рд╕ृрдЬाрдоि рдЪ। 
рдЕрдоृрддं рдЪैрд╡ рдоृрдд्рдпुрд╢्рдЪ рд╕рджрд╕рдЪ्рдЪाрд╣рдорд░्рдЬुрди॥резреп॥ 

рдд्рд░ैрд╡िрдж्рдпा рдоां рд╕ोрдордкाः рдкूрддрдкाрдкा рдпрдЬ्рдЮैрд░िрд╖्рдЯ्рд╡ा рд╕्рд╡рд░्рдЧрддिं рдк्рд░ाрд░्рдердпрди्рддे। 
рддे рдкुрдг्рдпрдоाрд╕ाрдж्рдп рд╕ुрд░ेрди्рдж्рд░рд▓ोрдХ- рдорд╢्рдирди्рддि рджिрд╡्рдпाрди्рджिрд╡ि рджेрд╡рднोрдЧाрди्॥реиреж॥

рддे рддं рднुрдХ्рдд्рд╡ा рд╕्рд╡рд░्рдЧрд▓ोрдХं рд╡िрд╢ाрд▓ं рдХ्рд╖ीрдгे рдкुрдг्рдпे рдорд░्рдд्рдпрд▓ोрдХं рд╡िрд╢рди्рддि। 
рдПрд╡ं рдд्рд░рдпीрдзрд░्рдордордиुрдк्рд░рдкрди्рдиा рдЧрддाрдЧрддं рдХाрдордХाрдоा рд▓рднрди्рддे॥реирез॥
 
рдЕрдирди्рдпाрд╢्рдЪिрди्рддрдпрди्рддो рдоां рдпे рдЬрдиाः рдкрд░्рдпुрдкाрд╕рддे। 
рддेрд╖ां рдиिрдд्рдпाрднिрдпुрдХ्рддाрдиां рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдоं рд╡рд╣ाрдо्рдпрд╣рдо्॥реиреи॥

рдпेрд╜рдк्рдпрди्рдпрджेрд╡рддा рднрдХ्рддा рдпрдЬрди्рддे рд╢्рд░рдж्рдзрдпाрди्рд╡िрддाः। 
рддेрд╜рдкि рдоाрдоेрд╡ рдХौрди्рддेрдп рдпрдЬрди्рдд्рдпрд╡िрдзिрдкूрд░्рд╡рдХрдо्॥реирей॥ 

рдЕрд╣ं рд╣ि рд╕рд░्рд╡рдпрдЬ्рдЮाрдиां рднोрдХ्рддा рдЪ рдк्рд░рднुрд░ेрд╡ рдЪ। 
рди рддु рдоाрдорднिрдЬाрдирди्рддि рддрдд्рдд्рд╡ेрдиाрддрд╢्рдЪ्рдпрд╡рди्рддि рддे॥реирек॥

рдпाрди्рддि рджेрд╡рд╡्рд░рддा рджेрд╡ाрди्рдкिрддॄрди्рдпाрди्рддि рдкिрддृрд╡्рд░рддाः। 
рднूрддाрдиि рдпाрди्рддि рднूрддेрдЬ्рдпा рдпाрди्рддि рдордж्рдпाрдЬिрдиोрд╜рдкि рдоाрдо्॥реирел॥ 

рдкрдд्рд░ं рдкुрд╖्рдкं рдлрд▓ं рддोрдпं рдпो рдоे рднрдХ्рдд्рдпा рдк्рд░рдпрдЪ्рдЫрддि। 
рддрджрд╣ं рднрдХ्рдд्рдпुрдкрд╣ृрддрдорд╢्рдиाрдоि рдк्рд░рдпрддाрдд्рдордиः॥реирем॥

рдпрдд्рдХрд░ोрд╖ि рдпрджрд╢्рдиाрд╕ि рдпрдЬ्рдЬुрд╣ोрд╖ि рджрджाрд╕ि рдпрдд्। 
рдпрдд्рддрдкрд╕्рдпрд╕ि рдХौрди्рддेрдп рддрдд्рдХुрд░ुрд╖्рд╡ рдорджрд░्рдкрдгрдо्॥реирен॥
 
рд╢ुрднाрд╢ुрднрдлрд▓ैрд░ेрд╡ं рдоोрдХ्рд╖्рдпрд╕े рдХрд░्рдордмрди्рдзрдиैः। рд╕ंрди्рдпाрд╕рдпोрдЧрдпुрдХ्рддाрдд्рдоा рд╡िрдоुрдХ्рддो рдоाрдоुрдкैрд╖्рдпрд╕ि॥реирео॥

рд╕рдоोрд╜рд╣ं рд╕рд░्рд╡рднूрддेрд╖ु рди рдоे рдж्рд╡ेрд╖्рдпोрд╜рд╕्рддि рди рдк्рд░िрдпः। 
рдпे рднрдЬрди्рддि рддु рдоां рднрдХ्рдд्рдпा рдордпि рддे рддेрд╖ु рдЪाрдк्рдпрд╣рдо्॥реиреп॥
 
рдЕрдкि рдЪेрдд्рд╕ुрджुрд░ाрдЪाрд░ो рднрдЬрддे рдоाрдордирди्рдпрднाрдХ्। 
рд╕ाрдзुрд░ेрд╡ рд╕ рдорди्рддрд╡्рдпः рд╕рдо्рдпрдЧ्рд╡्рдпрд╡рд╕िрддो рд╣ि рд╕ः॥рейреж॥

рдХ्рд╖िрдк्рд░ं рднрд╡рддि рдзрд░्рдоाрдд्рдоा рд╢рд╢्рд╡рдЪ्рдЫाрди्рддिं рдиिрдЧрдЪ्рдЫрддि। 
рдХौрди्рддेрдп рдк्рд░рддिрдЬाрдиीрд╣ि рди рдоे рднрдХ्рддः рдк्рд░рдгрд╢्рдпрддि॥рейрез॥ 

рдоां рд╣ि рдкाрд░्рде рд╡्рдпрдкाрд╢्рд░िрдд्рдп рдпेрд╜рдкि рд╕्рдпुः рдкाрдкрдпोрдирдпः। 
рд╕्рдд्рд░िрдпो рд╡ैрд╢्рдпाрд╕्рддрдеा рд╢ूрдж्рд░ाрд╕्рддेрд╜рдкि рдпाрди्рддि рдкрд░ां рдЧрддिрдо्॥рейреи॥

рдХिं рдкुрдирд░्рдм्рд░ाрд╣्рдордгाः рдкुрдг्рдпा рднрдХ्рддा рд░ाрдЬрд░्рд╖рдпрд╕्рддрдеा। 
рдЕрдиिрдд्рдпрдорд╕ुрдЦं рд▓ोрдХрдоिрдоं рдк्рд░ाрдк्рдп рднрдЬрд╕्рд╡ рдоाрдо्॥рейрей॥ 

рдорди्рдордиा рднрд╡ рдордж्рднрдХ्рддो рдордж्рдпाрдЬी рдоां рдирдорд╕्рдХुрд░ु। 
рдоाрдоेрд╡ैрд╖्рдпрд╕ि рдпुрдХ्рдд्рд╡ैрд╡рдоाрдд्рдоाрдиं рдордд्рдкрд░ाрдпрдгः॥рейрек॥

рдЧीрддा рдХे рдиौрд╡ां рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡ाрд░्рде|Gita 9 Raj Vidya Raj Guhya Yoga|Bhagwat Geeta Adhyay 9 in Hindi Meaning

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмोрд▓े- 
рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЬैрд╕े рджोрд╖рджृрд╖्рдЯिрд░рд╣िрдд рднрдХ्рдд рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рдкрд░рдо рдЧोрдкрдиीрдп рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕рд╣िрдд рдЬ्рдЮाрди рдХो рдкुрдиः рднрд▓ी-рднाँрддि рдХрд╣ूँрдЧा, рдЬिрд╕рдХो рдЬाрдирдХрд░ рддुрдо рджुःрдЦрд░ूрдк рд╕ंрд╕ाрд░ рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЬाрдУрдЧे॥1॥ 

(рдХेрд╡рд▓ рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕े рд╕рд╣ी рд░ूрдк рд╕े рд╕рдордЭрдХрд░ рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░рдиा рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।)

рдпрд╣ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕рд╣िрдд рдЬ्рдЮाрди рд╕рдм рд╡िрдж्рдпाрдУं рдХा рд░ाрдЬा, рд╕рдм рдЧोрдкрдиीрдпों рдХा рд░ाрдЬा, рдЕрддि рдкрд╡िрдд्рд░, рдЕрддि рдЙрдд्рддрдо, рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдлрд▓рд╡ाрд▓ा, рдзрд░्рдордпुрдХ्рдд, рд╕ाрдзрди рдХрд░рдиे рдоें рдмрдб़ा рд╕ुрдЧрдо рдФрд░ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рд╣ै॥2॥ 

рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рдХा рдЕрд░्рде

рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै—рд╡िрдж्рдпाрдУं рдоें рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЬ्рдЮाрди।
рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै—рдЕрдд्рдпंрдд рдЧрд╣рди рдФрд░ рд░рд╣рд╕्рдпрдордп рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕рдд्рдп।
рд╣े рдкрд░ंрддрдк (рддрдкрд╕्рд╡ी рдпोрдж्рдзा)! рдЗрд╕ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдзрд░्рдо рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд░рд╣िрдд рдкुрд░ुрд╖ рдоुрдЭрдХो рди рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдХрд░ рдоृрдд्рдпुрд░ूрдк рд╕ंрд╕ाрд░ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдн्рд░рдордг рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं॥3॥ 

(рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЬ्рдЮाрди рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЦुрд▓े рдорди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।)

рдоुрдЭ рдиिрд░ाрдХाрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╕े рдпрд╣ рд╕рдм рдЬрдЧрдд्‌ (рд╕рдорд╕्рдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдг्рдб) рдЬрд▓ рд╕े рдмрд░्рдл рдХे рд╕рдоाрди рдкрд░िрдкूрд░्рдг рд╣ै рдФрд░ рд╕рдм рднूрдд (рд╕рдорд╕्рдд рдк्рд░ाрдгी) рдоेрд░े рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХे рдЖрдзाрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ैं, рдХिंрддु рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдоैं рдЙрдирдоें рд╕्рдеिрдд рдирд╣ीं рд╣ूँ॥4॥ 

(рдпрд╣ाँ рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиे рдЙрд╕ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХी рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬो рджिрдЦाрдИ рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╢рд░ीрд░ рдпा рд░ूрдк рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।)

рд╡े рд╕рдм рднूрдд рдоुрдЭрдоें рд╕्рдеिрдд рдирд╣ीं рд╣ैं, рдХिंрддु рдоेрд░ी рдИрд╢्рд╡рд░ीрдп рдпोрдЧрд╢рдХ्рддि рдХो рджेрдЦ рдХि рднूрддों рдХा рдзाрд░рдг-рдкोрд╖рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдФрд░ рднूрддों рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднी рдоेрд░ा рдЖрдд्рдоा рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рднूрддों рдоें рд╕्рдеिрдд рдирд╣ीं рд╣ै॥5॥ 
рд╕рдмрдХी рд╕्рдеिрддि рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдЕрдзीрди рд╣ै, рдЗрд╕ीрд▓िрдпे рд╕рдм рднूрддों рдХो рднрдЧрд╡ाрди् рдоें рд╕्рдеिрдд рдмрддрд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЬрдЧрдд рдХे рдиाрд╢ рд╕े рднрдЧрд╡ाрди् рдХा рдиाрд╢ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рддрдеा рдЬрд╣ाँ рдХोрдИ рдЬрдЧрдд рдирд╣ीं рд╣ै, рд╡рд╣ाँ рднी рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиी рдорд╣िрдоा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ी рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╕рдорд╕्рдд рдк्рд░ाрдгिрдпों рдоें рд╕्рдеिрдд рдирд╣ीं рд╣ैं, рдЕрд░्рдеाрдд् рд╡े рдЕрдкрдиे-рдЖрдк рдоें рд╣ी рдиिрдд्рдп рд╕्рдеिрдд рд╣ैं।
рдЬैрд╕े рдЖрдХाрд╢ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рд╡िрдЪрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╡ाрдпु рд╕рджा рдЖрдХाрд╢ рдоें рд╣ी рд╕्рдеिрдд рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рдоेрд░े рд╕ंрдХрд▓्рдк рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рд╕े рд╕ंрдкूрд░्рдг рднूрдд рдоुрдЭрдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं॥6॥ 

рдЕрд░्рдЬुрди! рдХрд▓्рдкों рдХे рдЕंрдд рдоें рд╕рдм рднूрдд рдоेрд░ी рдк्рд░рдХृрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдк्рд░рдХृрддि рдоें рд▓ीрди рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рдХрд▓्рдкों рдХे рдЖрджि рдоें рдЙрдирдХो рдоैं рдлिрд░ рд░рдЪрддा рд╣ूँ॥7॥ 

рдЕрдкрдиी рдк्рд░рдХृрддि рдХो рдЕंрдЧीрдХाрд░ рдХрд░рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХे рдмрд▓ рд╕े рдкрд░рддंрдд्рд░ рд╣ुрдП рдЗрд╕ рд╕ंрдкूрд░्рдг рднूрдд-рд╕рдоुрджाрдп рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рдЙрдирдХे рдХрд░्рдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд░рдЪрддा рд╣ूँ॥8॥ 
рднिрди्рди-рднिрди्рди рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХा рдЬो рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдЧुрдг рдФрд░ рдХрд░्рдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмрдиा рд╣ुрдЖ рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╣ै‚ рд╡рд╣ी рдЙрдирдХी рдк्рд░рдХृрддि рд╣ै।
рдЕрд░्рдЬुрди! рдЙрди рдХрд░्рдоों рдоें рдЖрд╕рдХ्рддिрд░рд╣िрдд рдФрд░ рдЙрджाрд╕ीрди рдХे рд╕рджृрд╢ рд╕्рдеिрдд рдоुрдЭ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХो рд╡े рдХрд░्рдо рдирд╣ीं рдмाँрдзрддे॥9॥ 

рдоुрдЭ рдЕрдзिрд╖्рдаाрддा рдХे рд╕рдХाрд╢ (рд╕рдоीрдк, рдкाрд╕) рд╕े рдк्рд░рдХृрддि рдЪрд░ाрдЪрд░ рд╕рд╣िрдд рд╕рд░्рд╡рдЬрдЧрдд рдХो рд░рдЪрддी рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рд╣ेрддु рд╕े рд╣ी рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрд░-рдЪрдХ्рд░ рдШूрдо рд░рд╣ा рд╣ै॥10॥ 
рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬрдЧрдд рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि‚ рдкाрд▓рди рдФрд░ рд╕ंрд╣ाрд░ рдЖрджि рдХे рд▓िрдП рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЬिрддрдиे рднी рдХрд░्рдо рд╣ोрддे рд╣ैं‚ рдЙрди рдХрд░्рдоोंं рдоें рдпा рдЙрдирдХे рдлрд▓ рдоें рднрдЧрд╡ाрди् рдХा рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рднी рдЖрд╕рдХ्рдд рди рд╣ोрдиा- ‘рдЖрд╕рдХ्рддि рд░рд╣िрдд рд░рд╣рдиा╩╝ рд╣ै, рдФрд░ рдХेрд╡рд▓ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоाрдд्рд░ рд╕े рдк्рд░рдХृрддि рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рдЧुрдг рдХрд░्рдоाрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдирдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдЖрджि рдХे рд▓िрдпे рдХी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЪेрд╖्рдЯा рдоें рдХрд░्рддृрдд्рд╡ाрднिрдоाрди (рдХрд░्рддा рд╣ोрдиे рдХे рдЕрднिрдоाрди) рд╕े рддрдеा рдкрдХ्рд╖рдкाрдд рд╕े рд░рд╣िрдд рд╣ोрдХрд░ рдиिрд░्рд▓िрдк्рдд рд░рд╣рдиा (рд▓िрдк्рдд рди рд╣ोрдиा)- ‘рдЙрди рдХрд░्рдоों рдоें рдЙрджाрд╕ीрди рдХे рд╕рдоाрди рд╕्рдеिрдд рд░рд╣рдиा╩╝ рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рд╡े рдХрд░्рдо рднрдЧрд╡ाрди् рдХो рдирд╣ीं рдмाँрдзрддे।
рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХिрд╕ाрди рдЕрдкрдиी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рдкृрде्рд╡ी рдХे рд╕ाрде рд╕्рд╡рдпं рдмीрдЬ рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХрд░ рджेрддा рд╣ै‚ рдлिрд░ рдкृрде्рд╡ी рдЙрди рдмीрдЬों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднिрди्рди-рднिрди्рди рдкौрдзों рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ै‚ рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рднрдЧрд╡ाрди् рдЕрдкрдиी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рдЪेрддрдиा рд╕рдоूрд╣ рд░ूрдк рдмीрдЪ рдХा рдк्рд░рдХृрддि рд░ूрдкी рднूрдоि рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдмंрдз рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЬреЬ-рдЪेрддрди рдХा рд╕ंрдпोрдЧ рдХрд░ рджिрдпे рдЬाрдиे рдкрд░ рдпрд╣ рдк्рд░рдХृрддि рд╕рдорд╕्рдд рдЪрд░ाрдЪрд░ рдЬрдЧрдд рдХो рдХрд░्рдоाрдиुрд╕ाрд░ рднिрди्рди-рднिрди्рди рдпोрдиिрдпों рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░ рджेрддी рд╣ै. 
  
рдЬрд╣ाँ рднрдЧрд╡ाрди् рдиे рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЬрдЧрдд рдХा рд░рдЪрдпिрддा рдмрддрд▓ाрдпा рд╣ै‚ рд╡рд╣ाँ рдкрд░ рдмाрдд рднी рд╕рдордЭ рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдпे рдХि рд╡рд╕्рддुрддः рднрдЧрд╡ाрди् рд╕्рд╡рдпं рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдХрд░рддे‚ рд╡े рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддि рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдХे рдЙрд╕ी рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдЧрдд рдХी рд░рдЪрдиा рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЬрд╣ाँ рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд╕ृрд╖्рдЯि рдХी рд░рдЪрдиा рдЖрджि рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै‚ рд╡рд╣ाँ рдЙрд╕ी рдХे рдпрд╣ рдмाрдд рднी рд╕рдордЭ рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдпे рдХि рднрдЧрд╡ाрди् рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рдЙрдирд╕े рд╕рдд्рддा рд╕्рдлूрд░्рддि рдкाрдХрд░ рд╣ी рдк्рд░рдХृрддि рд╕рдм рдХुрдЫ рдХрд░рддी рд╣ै. рдЬрдм рддрдХ рдЙрд╕े рднрдЧрд╡ाрди् рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा‚ рддрдм рддрдХ рд╡рд╣ рдЬреЬ рдк्рд░рдХृрддि рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддी. 
 
рдоेрд░े рдкрд░рдорднाрд╡ рдХो рди рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓े рдоूрдв़ рд▓ोрдЧ рдордиुрд╖्рдп рдХा рд╢рд░ीрд░ рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдоुрдЭ рд╕ंрдкूрд░्рдг рднूрддों рдХे рдорд╣ाрди्‌ рдИрд╢्рд╡рд░ рдХो рддुрдЪ्рдЫ рд╕рдордЭрддे рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдЕрдкрдиी рдпोрдЧ рдоाрдпा рд╕े рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдЙрдж्рдзाрд░ рдХे рд▓िрдП рдордиुрд╖्рдп рд░ूрдк рдоें рд╡िрдЪрд░рддे рд╣ुрдП рдоुрдЭ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХो рд╕ाрдзाрд░рдг рдордиुрд╖्рдп рдоाрдирддे рд╣ैं॥11॥ 

рд╡े рд╡्рдпрд░्рде рдЖрд╢ा, рд╡्рдпрд░्рде рдХрд░्рдо рдФрд░ рд╡्рдпрд░्рде рдЬ्рдЮाрди рд╡ाрд▓े рд╡िрдХ्рд╖िрдк्рддрдЪिрдд्рдд рдЕрдЬ्рдЮाрдиीрдЬрди рд░ाрдХ्рд╖рд╕ी, рдЖрд╕ुрд░ी рдФрд░ рдоोрд╣िрдиी рдк्рд░рдХृрддि рдХो (рдЬिрд╕рдХो рдЖрд╕ुрд░ी рд╕ंрдкрджा рдХे рдиाрдо рд╕े рд╡िрд╕्рддाрд░рдкूрд░्рд╡рдХ рднрдЧрд╡ाрди рдиे рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 16 рд╢्рд▓ोрдХ 4 рддрдеा рд╢्рд▓ोрдХ 7 рд╕े 21 рддрдХ рдоें рдХрд╣ा рд╣ै) рд╣ी рдзाрд░рдг рдХिрдП рд░рд╣рддे рд╣ैं॥12॥ 
рдЧीрддा рдХे 16рд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЪौрдеे рддрдеा 7рд╡ें рд╕े 20рд╡ें рд╢्рд▓ोрдХ рддрдХ рдЬिрдирдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд▓рдХ्рд╖рдг рдмрддрд▓ाрдпे рдЧрдпे рд╣ैं‚ рдРрд╕े рд╣ी рдЖрд╕ुрд░ी рд╕рдо्рдкрджा рд╡ाрд▓े рдордиुрд╖्рдпों рдХे рд▓िрдпे ‘рдоूрдв़╩╝ рдкрдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ुрдЖ рд╣ै. 
  
рд░ाрдХ्рд╖рд╕ों рдХी рднाँрддि рдмिрдиा рд╣ी рдХाрд░рдг рдХे рджूрд╕рд░ों рдХे рдЕрдиिрд╖्рда рдХрд░рдиे рдХा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдХрд╖्рдЯ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХा рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╣ै‚ рдЙрд╕े ‘рд░ाрдХ्рд╖рд╕ी рдк्рд░рдХृрддि╩╝ рдХрд╣рддे рд╣ैं. рдХाрдо рдФрд░ рд▓ोрдн рдХे рд╡рд╢ рд╣ोрдХрд░ рдЕрдкрдиा рд╕्рд╡ाрд░्рде рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рджूрд╕рд░ों рдХो рдХ्рд▓ेрд╢ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдФрд░ рдЙрдирдХे рд╕्рд╡рддрд╣рд░рдг рдХрд░рдиे рдХा рдЬो рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╣ै‚ рдЙрд╕े ‘рдЖрд╕ुрд░ी рдк्рд░рдХृрддि' рдХрд╣рддे рд╣ैं рдФрд░ рдк्рд░рдоाрдж рдпा рдоोрд╣ рдХे рдХाрд░рдг рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░ाрдгी рдХो рджुःрдЦ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХा рдЬो рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╣ै‚ рдЙрд╕े ‘рдоोрд╣िрдиी рдк्рд░рдХृрддि╩╝ рдХрд╣рддे рд╣ैं. 
рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рди рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓े рдордиुрд╖्рдп рдк्рд░ाрдпः рдРрд╕ा рд╣ी рдХрд░рддे рд╣ैं. рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рди рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓े рдЖрд╕ुрд░ рдордиुрд╖्рдп рдРрд╕ी рдиिрд░рд░्рдердХ рдЖрд╢ाрдПं рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं‚ рдЬो рдХрднी рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ोрддीं (рдЧीрддा 16.10 рд╕े 12). 
 
рдХिрди्рддु рдЕрд░्рдЬुрди! рджैрд╡ी рдк्рд░рдХृрддि рдХे (рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдЧुрдг рдФрд░ рдЖрдЪрд░рдг; рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 16 рд╢्рд▓ोрдХ 1 рд╕े 3 рддрдХ рдоें рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП) рдЖрд╢्рд░िрдд рдорд╣ाрдд्рдоाрдЬрди рдоुрдЭрдХो рд╕рдм рднूрддों рдХा рд╕рдиाрддрди рдХाрд░рдг рдФрд░ рдиाрд╢рд░рд╣िрдд рдЕрдХ्рд╖рд░рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЬाрдирдХрд░ рдЕрдирди्рдп рдорди рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рднрдЬрддे рд╣ैं॥13॥ 

рд╡े рджृрдв़ рдиिрд╢्рдЪрдп рд╡ाрд▓े рднрдХ्рддрдЬрди рдиिрд░ंрддрд░ рдоेрд░े рдиाрдо рдФрд░ рдЧुрдгों рдХा рдХीрд░्рддрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рддрдеा рдоेрд░ी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд▓िрдП рдпрдд्рди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдФрд░ рдоुрдЭрдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕рджा рдоेрд░े рдз्рдпाрди рдоें рдпुрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдЕрдирди्рдп рдк्рд░ेрдо рд╕े рдоेрд░ी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं॥14॥ 

рджूрд╕рд░े рдЬ्рдЮाрдирдпोрдЧी рдоुрдЭ рдиिрд░्рдЧुрдг-рдиिрд░ाрдХाрд░ рдм्рд░рд╣्рдо рдХा рдЬ्рдЮाрдирдпрдЬ्рдЮ рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрднिрди्рдирднाрд╡ рд╕े рдкूрдЬрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рднी рдоेрд░ी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рджूрд╕рд░े рдордиुрд╖्рдп рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕्рдеिрдд рдоुрдЭ рд╡िрд░ाрдЯ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХी рдкृрдердХ рднाрд╡ рд╕े рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं॥15॥ 
рд╕рдорд╕्рдд рд╡िрд╢्‍рд╡ рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рд╕े рднрдЧрд╡ाрди् рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХैрд╕े рд╣ै? рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╕рдордЭाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрдм рдЪाрд░ рд╢्рд▓ोрдХों рдж्рд╡ाрд░ा рднрдЧрд╡ाрди् рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдк्рд░рддिрдкाрджрди рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рд╕рдорд╕्рдд рдЬрдЧрдд् рдоेрд░ा рд╣ी рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ै। 
рдХ्рд░рддु рдоैं рд╣ूँ, рдпрдЬ्рдЮ рдоैं рд╣ूँ, рд╕्рд╡рдзा рдоैं рд╣ूँ, рдФрд╖рдзि рдоैं рд╣ूँ, рдоंрдд्рд░ рдоैं рд╣ूँ, рдШृрдд рдоैं рд╣ूँ, рдЕрдЧ्рдиि рдоैं рд╣ूँ рдФрд░ рд╣рд╡рдирд░ूрдк рдХ्рд░िрдпा рднी рдоैं рд╣ी рд╣ूँ॥16॥ 

(рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдкाрд╕рдиा рдФрд░ рдпрдЬ्рдЮ рдХे рд╡िрднिрди्рди рддрдд्рд╡ рднी рдЙрд╕ी рдкрд░рдо рд╕рдд्рддा рд╕े рдЬुрдб़े рд╣ैं।)

рдЗрд╕ рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬрдЧрдд्‌ рдХा рдзाрддा рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдПрд╡ं рдХрд░्рдоों рдХा рдлрд▓ рджेрдиे рд╡ाрд▓ा, рдкिрддा, рдоाрддा, рдкिрддाрдорд╣, рдЬाрдирдиे рдпोрдЧ्рдп, (рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 13 рд╢्рд▓ोрдХ 12 рд╕े 17 рддрдХ рдоें рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП) рдкрд╡िрдд्рд░ реРрдХाрд░ рддрдеा рдЛрдЧ्рд╡ेрдж, рд╕ाрдорд╡ेрдж рдФрд░ рдпрдЬुрд░्рд╡ेрдж рднी рдоैं рд╣ी рд╣ूँ॥17॥ 
 
рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдпोрдЧ्рдп рдкрд░рдо рдзाрдо, рднрд░рдг-рдкोрд╖рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा, рд╕рдмрдХा рд╕्рд╡ाрдоी, рд╢ुрднाрд╢ुрдн рдХा рджेрдЦрдиे рд╡ाрд▓ा, рд╕рдмрдХा рд╡ाрд╕рд╕्рдеाрди, рд╢рд░рдг рд▓ेрдиे рдпोрдЧ्рдп, рдк्рд░рдд्рдпुрдкрдХाрд░ рди рдЪाрд╣рдХрд░ рд╣िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा, рд╕рдмрдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि-рдк्рд░рд▓рдп рдХा рд╣ेрддु, рд╕्рдеिрддि рдХा рдЖрдзाрд░, рдиिрдзाрди (рдк्рд░рд▓рдпрдХाрд▓ рдоें рд╕ंрдкूрд░्рдг рднूрдд рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд░ूрдк рд╕े рдЬिрд╕рдоें рд▓рдп рд╣ोрддे рд╣ैं рдЙрд╕рдХा рдиाрдо 'рдиिрдзाрди' рд╣ै) рдФрд░ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдХाрд░рдг рднी рдоैं рд╣ी рд╣ूँ॥18॥ 
 
рдЕрд░्рдЬुрди! рдоैं рд╣ी рд╕ूрд░्рдпрд░ूрдк рд╕े рддрдкрддा рд╣ूँ, рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдЖрдХрд░्рд╖рдг рдХрд░рддा рд╣ूँ рдФрд░ рдЙрд╕े рдмрд░рд╕ाрддा рд╣ूँ. рдоैं рд╣ी рдЕрдоृрдд рдФрд░ рдоृрдд्рдпु рд╣ूँ рдФрд░ рд╕рдд्‌-рдЕрд╕рдд्‌ рднी рдоैं рд╣ी рд╣ूँ॥19॥ 

рд╕्рд╡рд░्рдЧ, рдХрд░्рдо рдФрд░ рдкुрдирд░्рдЬрди्рдо

рддीрдиों рд╡ेрджों рдоें рд╡िрдзाрди рдХिрдП рд╣ुрдП рд╕рдХाрдо рдХрд░्рдоों (рдХिрд╕ी рдХाрдордиा рдпा рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рдк्рд░ेрд░िрдд рд╣ोрдХрд░ рд╣ी рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдпा рдоाрдирд╕िрдХ рдХрд░्рдо рдХрд░рдиा) рдХो рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े, рд╕ोрдорд░рд╕ рдХो рдкीрдиे рд╡ाрд▓े, рдкाрдкрд░рд╣िрдд рдкुрд░ुрд╖ рдоुрдЭрдХो рдпрдЬ्рдЮों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдкूрдЬрдХрд░ рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рд╡े рдкुрд░ुрд╖ рдЕрдкрдиे рдкुрдг्рдпों рдХे рдлрд▓ рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╕्рд╡рд░्рдЧрд▓ोрдХ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдХрд░ рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоें рджिрд╡्рдп рджेрд╡рддाрдУं рдХे рднोрдЧों рдХो рднोрдЧрддे рд╣ैं॥20॥ 
 
рд╡े рдЙрд╕ рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕्рд╡рд░्рдЧрд▓ोрдХ рдХो рднोрдЧрдХрд░ рдкुрдг्рдп рдХ्рд╖ीрдг рд╣ोрдиे рдкрд░ рдоृрдд्рдпु рд▓ोрдХ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХे рд╕ाрдзрдирд░ूрдк рддीрдиों рд╡ेрджों рдоें рдХрд╣े рд╣ुрдП рд╕рдХाрдордХрд░्рдо рдХा рдЖрд╢्рд░рдп рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдФрд░ рднोрдЧों рдХी рдХाрдордиा рд╡ाрд▓े рдкुрд░ुрд╖ рдмाрд░-рдмाрд░ рдЖрд╡ाрдЧрдорди рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдкुрдг्рдп рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоें рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкुрдг्рдп рдХ्рд╖ीрдг рд╣ोрдиे рдкрд░ рдоृрдд्рдпुрд▓ोрдХ рдоें рдЖрддे рд╣ैं॥21॥ 

(рдХेрд╡рд▓ рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рдХрд░्рдо рд╕्рдеाрдпी рдоुрдХ्рддि рдХा рдоाрд░्рдЧ рдирд╣ीं рд╣ै।)

рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдо рдХा рд╕ंрджेрд╢

рдЬो рдЕрдирди्рдпрдк्рд░ेрдоी рднрдХ्рддрдЬрди рдоुрдЭ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХा рдиिрд░ंрддрд░ рдЪिंрддрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдиिрд╖्рдХाрдорднाрд╡ рд╕े рднрдЬрддे рд╣ैं, рдЙрди рдиिрдд्рдп-рдиिрд░ंрддрд░ рдоेрд░ा рдЪिंрддрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдкुрд░ुрд╖ों рдХा рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдо (рднрдЧрд╡рдд्‌рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХा рдиाрдо 'рдпोрдЧ' рд╣ै рдФрд░ рднрдЧрд╡рдд्‌рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рдиिрдоिрдд्рдд рдХिрдП рд╣ुрдП рд╕ाрдзрди рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХा рдиाрдо 'рдХ्рд╖ेрдо' рд╣ै) рдоैं рд╕्рд╡рдпं рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рджेрддा рд╣ूँ॥22॥ 

рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдо рдХा рд╕рд░рд▓ рдЕрд░्рде

рдпोрдЧ — рдЬो рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдЙрд╕рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि।

рдХ्рд╖ेрдо — рдЬो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै рдЙрд╕рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рдХрд▓्рдпाрдг।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХे рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╕ंрджेрд╢ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।

рдЕрд░्рдЬुрди! рдпрдж्рдпрдкि рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдпुрдХ्рдд рдЬो рд╕рдХाрдо рднрдХ्рдд рджूрд╕рд░े рджेрд╡рддाрдУं рдХो рдкूрдЬрддे рд╣ैं, рд╡े рднी рдоुрдЭрдХो рд╣ी рдкूрдЬрддे рд╣ैं, рдХिंрддु рдЙрдирдХा рд╡рд╣ рдкूрдЬрди рдЕрд╡िрдзिрдкूрд░्рд╡рдХ рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдЕрдЬ्рдЮाрдирдкूрд░्рд╡рдХ рд╣ै॥23॥ 


рдХ्рдпोंрдХि рд╕ंрдкूрд░्рдг рдпрдЬ्рдЮों рдХा рднोрдХ्рддा рдФрд░ рд╕्рд╡ाрдоी рднी рдоैं рд╣ी рд╣ूँ, рдкрд░ंрддु рд╡े рдоुрдЭ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХो рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдирд╣ीं рдЬाрдирддे, рдЗрд╕ी рд╕े рдЧिрд░рддे рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдкुрдирд░्рдЬрди्рдо рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं॥24॥ 
 
рджेрд╡рддाрдУं рдХो рдкूрдЬрдиे рд╡ाрд▓े рджेрд╡рддाрдУं рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рдкिрддрд░ों рдХो рдкूрдЬрдиे рд╡ाрд▓े рдкिрддрд░ों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рднूрддों рдХो рдкूрдЬрдиे рд╡ाрд▓े рднूрддों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рдоेрд░ा рдкूрдЬрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рднрдХ्рдд рдоुрдЭрдХो рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं. рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдоेрд░े рднрдХ्рддों рдХा рдкुрдирд░्рдЬрди्рдо рдирд╣ीं рд╣ोрддा (рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 8 рд╢्рд▓ोрдХ 16 рдоें рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП)॥25॥ 

рднрдХ्рддि рдоें рдк्рд░ेрдо рдХा рдорд╣рдд्рд╡

рдЬो рдХोрдИ рднрдХ्рдд рдоेрд░े рд▓िрдП рдк्рд░ेрдо рд╕े рдкрдд्рд░, рдкुрд╖्рдк, рдлрд▓, рдЬрд▓ рдЖрджि рдЕрд░्рдкрдг рдХрд░рддा рд╣ै, рдЙрд╕ рд╢ुрдж्рдзрдмुрдж्рдзि рдиिрд╖्рдХाрдо рдк्рд░ेрдоी рднрдХ्рдд рдХा рдк्рд░ेрдордкूрд░्рд╡рдХ рдЕрд░्рдкрдг рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рд╡рд╣ рдкрдд्рд░-рдкुрд╖्рдкाрджि рдоैं рд╕рдЧुрдгрд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░ीрддिрд╕рд╣िрдд рдЦाрддा рд╣ूँ॥26॥ 

(рднрдЧрд╡ाрди рдХे рд▓िрдП рднेंрдЯ рдХी рдХीрдордд рд╕े рдЕрдзिрдХ рднрдХ्рддि, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै।)

рд╕рднी рдХрд░्рдо рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиे рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा

рдЕрд░्рдЬुрди! рддुрдо рдЬो рдХрд░्рдо рдХрд░рддे рд╣ो, рдЬो рдЦाрддे рд╣ो, рдЬो рд╣рд╡рди рдХрд░рддे рд╣ो, рдЬो рджाрди рджेрддे рд╣ो рдФрд░ рдЬो рддрдк рдХрд░рддे рд╣ो, рд╡рд╣ рд╕рдм рдоुрдЭे рдЕрд░्рдкрдг рдХрд░ो॥27॥ 
рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрд░्рде: рдЕрдкрдиे рдХाрдо рдХो рдИрдоाрдирджाрд░ी, рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдФрд░ рдЕрдЪ्рдЫे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд╕ाрде рдХрд░рдиा рддрдеा рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдо рдХो рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХा рдХाрд░рдг рди рдмрдиाрдиा।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░, рдЬिрд╕рдоें рд╕рдорд╕्рдд рдХрд░्рдо рдоुрдЭ рднрдЧрд╡ाрди рдХे рдЕрд░्рдкрдг рд╣ोрддे рд╣ैं- рдРрд╕े рд╕ंрди्рдпाрд╕рдпोрдЧ рд╕े рдпुрдХ्рдд рдЪिрдд्рддрд╡ाрд▓े рддुрдо рд╢ुрднाрд╢ुрдн рдлрд▓рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХрд░्рдордмंрдзрди рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЬाрдУрдЧे рдФрд░ рдЙрдирд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдоुрдЭрдХो рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдЧे. ॥28॥ 

рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╕рдоाрди рджृрд╖्рдЯि рдФрд░ рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि

рдоैं рд╕рдм рднूрддों рдоें рд╕рдорднाрд╡ рд╕े рд╡्рдпाрдк्рдд рд╣ूँ, рди рдХोрдИ рдоेрд░ा рдЕрдк्рд░िрдп рд╣ै рдФрд░ рди рдк्рд░िрдп рд╣ै, рдкрд░ंрддु рдЬो рднрдХ्рдд рдоुрдЭрдХो рдк्рд░ेрдо рд╕े рднрдЬрддे рд╣ैं, рд╡े рдоुрдЭрдоें рд╣ैं рдФрд░ рдоैं рднी рдЙрдирдоें рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ूँ (рдЬो рдордиुрд╖्рдп рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рднрдЧрд╡ाрди् рдХो рднрдЬрддे рд╣ैं, рднрдЧрд╡ाрди् рднी рдЙрдирдХो рд╡ैрд╕े рд╣ी рднрдЬрддे рд╣ैं)॥29॥

рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╢ुрдн-рдЕрд╢ुрдн рдХрд░्рдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕्рд╡рд░्рдЧ, рдирд░рдХ, рдФрд░ рдкрд╢ु, рдкрдХ्рд╖ी рдПрд╡ं рдордиुрд╖्‍рдпाрджि рд▓ोрдХों рдХे рдЕंрджрд░ рдиाрдиा рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдпोрдиिрдпों рдоें рдЬрди्‍рдо рд▓ेрдиा рддрдеा рд╕ुрдЦ рджुःрдЦों рдХा рднोрдЧ рдХрд░рдиा рд╢ुрднाрд╢ुрдн рдлрд▓ рд╣ै, рдЗрд╕ी рдХो рдХрд░्рдордмंрдзрди рдХрд╣рддे рд╣ैं; рдХ्‍рдпोंрдХि рдХрд░्рдоों рдХा рдлрд▓ рднोрдЧрдиा рд╣ी рдХрд░्рдордмрди्‍рдзрди рдоें рдкрдб़рдиा рд╣ै. рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्‍рдд рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕рдорд╕्рдд рдХрд░्рдо рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдЕрд░्рдкрдг рдХрд░ рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рдордиुрд╖्‍рдп рдХрд░्рдо рдлрд▓рд╕्‍рд╡рд░ूрдк рдкुрдирд░्рдЬрди्‍рдо рд╕े рдФрд░ рд╕ुрдЦ рджुःрдЦों рдХे рднोрдЧ рд╕े рдоुрдХ्‍рдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рдпрд╣ी рд╢ुрднाрд╢ुрдн рдлрд▓рд░ूрдк рдХрд░्рдордмंрдзрди рд╕े рдоुрдХ्‍рдд рд╣ो рдЬाрдиा рд╣ै. рдорд░рдиे рдХे рдмाрдж рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдкрд░рдо рдзाрдо рдоें рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрдиा рдпा рдЗрд╕ी рдЬрди्‍рдо рдоें рднрдЧрд╡ाрди् рдХो рдк्рд░рдд्‍рдпрдХ्рд╖ рдк्рд░ाрдк्‍рдд рдХрд░ рд▓ेрдиा рд╣ी рдЙрд╕ рдХрд░्рдордмंрдзрди рд╕े рдоुрдХ्‍рдд рд╣ोрдХрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдк्рд░ाрдк्‍рдд рд╣ोрдиा рд╣ै. 
  
рдЬैрд╕े рд╕рдорднाрд╡ рд╕े рд╕рдм рдЬрдЧрд╣ рдк्рд░рдХाрд╢ рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рд╕ूрд░्рдп рджрд░्рдкрдг рдЖрджि рд╕्‍рд╡рдЪ्‍рдЫ рдкрджाрд░्рдеों рдоें рдк्рд░рддिрдмिрдо्рдмिрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдХाрд╖्‍рдаाрджि рдоें рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рддрдеाрдкि рдЙрд╕рдоें рд╡िрд╖рдорддा рдирд╣ीं рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рднрдЧрд╡ाрди् рднी рднрдХ्‍рддों рдХो рдоिрд▓рддे рд╣ैं, рджूрд╕рд░ों рдХो рдирд╣ीं рдоिрд▓рддे- рдЗрд╕рдоें рдЙрдирдХी рд╡िрд╖рдорддा рдирд╣ीं рд╣ै, рдпрд╣ рддो рднрдХ्рддि рдХी рд╣ी рдорд╣िрдоा рд╣ै. 
 
рдпрджि рдХोрдИ рдЕрддिрд╢рдп рджुрд░ाрдЪाрд░ी рднी рдЕрдирди्рдп рднाрд╡ рд╕े рдоेрд░ा рднрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдоुрдЭрдХो рднрдЬрддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рд╕ाрдзु рд╣ी рдоाрдирдиे рдпोрдЧ्рдп рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рдпрдеाрд░्рде рдиिрд╢्рдЪрдп рд╡ाрд▓ा рд╣ै. рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдЙрд╕рдиे рднрд▓ी-рднाँрддि рдиिрд╢्рдЪрдп рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै рдХि рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХे рднрдЬрди рдХे рд╕рдоाрди рдЕрди्рдп рдХुрдЫ рднी рдирд╣ीं рд╣ै॥30॥ 
рдз्рдпाрди рджेрдиे рдпोрдЧ्рдп рдмाрдд
рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рдЧрд▓рдд рдЖрдЪрд░рдг рдХो рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рдард╣рд░ाрддा। рдЗрд╕рдХा рд╕ंрджेрд╢ рд╕рдЪ्рдЪे рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рджिрд╢ा рдмрджрд▓рдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ै।
рд╡рд╣ рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рдзрд░्рдоाрдд्рдоा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рджा рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рдкрд░рдо рд╢ांрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै. рд╣े рдЕрд░्рдЬुрди! рддुрдо рдиिрд╢्рдЪрдпрдкूрд░्рд╡рдХ рд╕рдд्рдп рдЬाрдиो рдХि рдоेрд░ा рднрдХ्рдд рдирд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ोрддा॥31॥ 
рдк्рд░ाрдпः рджुрд░ाрдЪाрд░ी рдордиुрд╖्‍рдпों рдХी рд╡िрд╖рдпों рдоें рдФрд░ рдкाрдкों рдоें рдЖрд╕рдХ्рддि рд░рд╣рдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╡े рднрдЧрд╡ाрди् рдоें рдк्рд░ेрдо рдХрд░рдХे рдЙрдирдХो рдирд╣ीं рднрдЬрддे, рдХिрди्рддु рдХिрд╕ी рдкूрд░्рд╡ рд╢ुрдн рд╕ंрд╕्‍рдХाрд░ рдХी рдЬाрдЧृрддि, рднрдЧрд╡рдж्рд░ाрд╡рдордп рд╡ाрддाрд╡рд░рдг, рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХे рдЕрдз्‍рдпрдпрди рдФрд░ рдорд╣ाрдд्‍рдоा рдкुрд░ुрд╖ों рдХे рд╕рдд्‍рд╕ंрдЧ рдПрд╡ं рднрдЧрд╡ाрди् рдХे рдЧुрдг, рдк्рд░рднाрд╡, рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдФрд░ рд░рд╣рд╕्‍рдп рдЖрджि рдХा рд╢्рд░рд╡рдг рдХрд░рдиे рд╕े рдпрджि рдХрджाрдЪिрдд рджुрд░ाрдЪाрд░ी рдордиुрд╖्‍рдп рдХी рднрдЧрд╡ाрди् рдоें рд╢्рд░рдж्рдзा рднрдХ्рддि рд╣ो рдЬाрдП рдФрд░ рд╡рд╣ рднी рднрдЧрд╡ाрди рд╕े рдк्рд░ेрдо рдХрд░рдиे рд▓рдЧे рддो рдЙрд╕рдХा рднी рдЙрдж्рдзाрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै. 
рдЕрд░्рдЬुрди! рд╕्рдд्рд░ी, рд╡ैрд╢्рдп, рд╢ूрдж्рд░ рддрдеा рдкाрдкрдпोрдиि рдЪाрдг्рдбाрд▓ рдЖрджि рдЬो рдХोрдИ рднी рд╣ों, рд╡े рднी рдоेрд░े рд╢рд░рдг рд╣ोрдХрд░ рдкрд░рдордЧрддि рдХो рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं॥32॥ 

(рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ंрджेрд╢ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рднрдЧрд╡ाрди рдХी рднрдХ्рддि рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╢рд░рдг рдХा рдоाрд░्рдЧ рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡рд░्рдЧ рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।)

рдлिрд░ рдЗрд╕рдоें рдХрд╣рдиा рд╣ी рдХ्рдпा рд╣ै, рдЬो рдкुрдг्рдпрд╢ीрд▓ рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдпा рд░ाрдЬрд░्рд╖ि рднрдХ्рддрдЬрди рдоेрд░ी рд╢рд░рдг рд╣ोрдХрд░ рдкрд░рдо рдЧрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं. рдЗрд╕рд▓िрдП рддुрдо рд╕ुрдЦрд░рд╣िрдд рдФрд░ рдХ्рд╖рдгрднंрдЧुрд░ рдЗрд╕ рдордиुрд╖्рдп рд╢рд░ीрд░ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдХрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рдоेрд░ा рд╣ी рднрдЬрди рдХрд░ो॥33॥ 

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рдЕंрддिрдо рд╢्рд▓ोрдХ

рдоुрдЭрдоें рдорди рд╡ाрд▓े рд╣ो, рдоेрд░े рднрдХ्рдд рдмрдиो, рдоेрд░ा рдкूрдЬрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ो, рдоुрдЭрдХो рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░ो. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЖрдд्рдоा рдХो рдоुрдЭрдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░рдХे рдоेрд░े рдкрд░ाрдпрдг рд╣ोрдХрд░ рддुрдо рдоुрдЭрдХो рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдЧे॥34॥

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рд╕рд░рд▓ рд╕ाрд░

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рдиौрд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рднрдЧрд╡ाрди рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк, рднрдХ्рддि рдФрд░ рдХрд░्рдо рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдкूрд░े рдЬрдЧрдд рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдХिрд╕ी рд╕ीрдоिрдд рд░ूрдк рдоें рдмंрдзे рдирд╣ीं рд╣ैं।

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдпрд╣ рднी рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдХेрд╡рд▓ рд╕ांрд╕ाрд░िрдХ рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдХे рд▓िрдП рдХिрдП рдЧрдП рдХрд░्рдо рдордиुрд╖्рдп рдХो рдЬрди्рдо-рдоृрдд्рдпु рдХे рдЪрдХ्рд░ рдоें рдмрдиाрдП рд░рдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд, рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдХे рд╕ाрде рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕्рдорд░рдг рддрдеा рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдоों рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиा рдордиुрд╖्рдп рдХो рдХрд░्рдордмंрдзрди рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рдиौрд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп “рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ” рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдж्рд╡ाрд░ा рдмрддाрдП рдЧрдП рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рднрдХ्рддि рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕िрдж्рдзांрддों рдХो рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиे рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк, рдк्рд░рдХृрддि, рд╕ृрд╖्рдЯि, рдпрдЬ्рдЮ, рднрдХ्рддि рдФрд░ рдХрд░्рдоों рдХो рдИрд╢्рд╡рд░ рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдмрддाрддे рд╣ैं। рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ंрджेрд╢ рд╣ै рдХि рдордиुрд╖्рдп рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдХे рд╕ाрде рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕्рдорд░рдг рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрдкрдиे рд╕рднी рдХрд░्рдо рдЙрди्рд╣ें рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░े।

рдЧीрддा рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╢िрдХ्рд╖ाрдПँ

1. рдЬ्рдЮाрди рдХे рд╕ाрде рдЕрдиुрднрд╡ рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै

рд╕िрд░्рдл рдХिрд╕ी рдмाрдд рдХो рд╕ुрдирдиा рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдЙрд╕рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЕрд░्рде рдХो рд╕рдордЭрдиा рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░рдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

2. рднрдЧрд╡ाрди рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рд╣ैं

рднрдЧрд╡ाрди рд╕्рд╡рдпं рдХो рдкूрд░े рдЬрдЧрдд рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рдмрддाрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╕ीрдоिрдд рднौрддिрдХ рд░ूрдк рдоें рдмंрдзे рдирд╣ीं рд╣ैं।

3. рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рдХрд░्рдордмंрдзрди рдмрдв़рддा рд╣ै

рдХрд░्рдо рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдХрд░्рдо рдХे рдлрд▓ рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЖрд╕рдХ्рддि рдордиुрд╖्рдп рдХो рдмांрдз рд╕рдХрддी рд╣ै।

4. рднрдХ्рддि рдоें рдк्рд░ेрдо рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै

рдкрдд्рд░, рдкुрд╖्рдк, рдлрд▓ рдпा рдЬрд▓ рдЬैрд╕ी рдЫोрдЯी рднेंрдЯ рднी рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдЕрд░्рдкिрдд рдХी рдЬाрдП рддो рдЙрд╕рдХा рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै।

5. рдХрд░्рдо рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ें

рд╣рдо рдЬो рднी рдХрд░्рдо рдХрд░ें, рдЙрди्рд╣ें рдИрдоाрдирджाрд░ी рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рднाрд╡рдиा рд╕े рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।

6. рд╕рдЪ्рдЪा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕ंрднрд╡ рд╣ै

рдордиुрд╖्рдп рдЪाрд╣े рдкрд╣рд▓े рдХिрддрдиा рднी рдЧрд▓рдд рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рд░рд╣ा рд╣ो, рд╕рдЪ्рдЪे рд╕ंрдХрд▓्рдк рдФрд░ рднрдХ्рддि рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХी рджिрд╢ा рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।

7. рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╢рд░рдг рд╕рднी рдХे рд▓िрдП рд╣ै

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рд╕ंрджेрд╢ рднрдХ्рддि рдХे рдоाрд░्рдЧ рдХो рд╡्рдпाрдкрдХ рдФрд░ рд╕рднी рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдмрддाрддा рд╣ै।

рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХी рд╢िрдХ्рд╖ाрдУं рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХा рд╡िрд╖рдп рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╡िрдЪाрд░ рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ैं।

рдХाрдо рдоें: рдЕрдкрдиा рдХाрдо рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рдХрд░ें рдФрд░ рд╣рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХो рдЕрдкрдиे рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХा рдЖрдзाрд░ рди рдмрдиाрдПं।

рддрдиाрд╡ рдоें: рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдкрд░ рдкूрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рди рд╣ोрдиे рдХी рдмाрдд рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдпाрд╕ рдкрд░ рдз्рдпाрди рджें।

рд╕ंрдмंрдзों рдоें: рджूрд╕рд░ों рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдоाрдирддा, рд╕рдо्рдоाрди рдФрд░ рдХрд░ुрдгा рдХा рднाрд╡ рд░рдЦें।

рд╕рдлрд▓рддा рдоें: рд╕рдлрд▓рддा рдХो рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрдиा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╢्рд░ेрдп рдоाрдирдиे рдХे рдмрдЬाрдп рд╡िрдирдо्рд░ рдмрдиे рд░рд╣ें।

рдЕрд╕рдлрд▓рддा рдоें: рдкрд░िрдгाрдо рд╕े рд╕ीрдЦें рдФрд░ рджोрдмाрд░ा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ें।

рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें: рдиिрдпрдоिрдд рд╕्рдорд░рдг, рдк्рд░ाрд░्рдердиा, рдЕрдз्рдпрдпрди рдФрд░ рдЕрдЪ्рдЫे рдХрд░्рдоों рдХो рдЬीрд╡рди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдиाрдПं।

Frequently Asked Questions (FAQs)

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдиौрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै?

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдиौрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдиाрдо рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдоें рдХिрддрдиे рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं?

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдиौрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдХुрд▓ 34 рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк, рдкрд░рдо рдЬ्рдЮाрди, рднрдХ्рддि, рдХрд░्рдоों рдХा рд╕рдорд░्рдкрдг рдФрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╢рд░рдгाрдЧрддि рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢्рд▓ोрдХ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?

рд╢्рд▓ोрдХ 22 “рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдоं рд╡рд╣ाрдо्рдпрд╣рдо्” рдФрд░ рд╢्рд▓ोрдХ 26 “рдкрдд्рд░ं рдкुрд╖्рдкं рдлрд▓ं рддोрдпं” рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं।

рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рдХा рдЕрд░्рде рдХ्рдпा рд╣ै?

рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рд╡िрдж्рдпाрдУं рдоें рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЬ्рдЮाрди, рдЬрдмрдХि рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдЕрдд्рдпंрдд рдЧрд╣рди рдпा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд░рд╣рд╕्рдп।

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢ рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ंрджेрд╢ рд╣ै рдХि рдордиुрд╖्рдп рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдХे рд╕ाрде рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕्рдорд░рдг рдХрд░े рддрдеा рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдоों рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЬीрд╡рди рдоें рдзрд░्рдо рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рднाрд╡рдиा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░े।

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз, рдк्рд░рдоुрдЦ рдФрд░ рдЬीрд╡рдиोрдкрдпोрдЧी рд╢्рд▓ोрдХ

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдиौрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп “рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ” рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдиे рдЬ्рдЮाрди, рднрдХ्рддि, рдХрд░्рдо рдФрд░ рдИрд╢्рд╡рд░-рд╕рдорд░्рдкрдг рдХा рдЧрд╣рд░ा рд╕ंрдмंрдз рд╕рдордЭाрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдХрдИ рд╢्рд▓ोрдХ рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдмрд╣ुрдд рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ैं। рдЗрдирдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╢्рд▓ोрдХ 22, 26, 27, 29, 30–31 рдФрд░ 34 рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।

1. рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдо рдХा рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди — рд╢्рд▓ोрдХ 22

рдЕрдирди्рдпाрд╢्рдЪिрди्рддрдпрди्рддो рдоां рдпे рдЬрдиाः рдкрд░्рдпुрдкाрд╕рддे।
рддेрд╖ां рдиिрдд्рдпाрднिрдпुрдХ्рддाрдиां рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдоं рд╡рд╣ाрдо्рдпрд╣рдо्॥реиреи॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рдЬो рднрдХ्рдд рдЕрдирди्рдп рднाрд╡ рд╕े рдоेрд░ा рдЪिंрддрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдоेрд░ी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рдоुрдЭрдоें рдЬुрдб़े рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдЙрдирдХे рдпोрдЧрдХ्рд╖ेрдо рдХा рднाрд░ рдоैं рд╕्рд╡рдпं рдЙрдаाрддा рд╣ूँ।

рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрджेрд╢:

рдордиुрд╖्рдп рдХो рдЕрдкрдиे рдХрд░्рддрд╡्рдп рдФрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдкूрд░ी рдиिрд╖्рдаा рд╕े рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдИрд╢्рд╡рд░ рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рдиिрд░ंрддрд░ рднрдХ्рддि, рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।

2. рд╕рд░рд▓ рднрдХ्рддि рдХा рд╕ंрджेрд╢ — рд╢्рд▓ोрдХ 26

рдкрдд्рд░ं рдкुрд╖्рдкं рдлрд▓ं рддोрдпं рдпो рдоे рднрдХ्рдд्рдпा рдк्рд░рдпрдЪ्рдЫрддि।
рддрджрд╣ं рднрдХ्рдд्рдпुрдкрд╣ृрддрдорд╢्рдиाрдоि рдк्рд░рдпрддाрдд्рдордиः॥реирем॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рдЬो рднрдХ्рдд рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рднрдХ्рддि рд╕े рдоुрдЭे рдкрдд्рд░, рдкुрд╖्рдк, рдлрд▓ рдпा рдЬрд▓ рдЕрд░्рдкिрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдЙрд╕ рд╢ुрдж्рдз рднाрд╡ рд╕े рдЕрд░्рдкिрдд рд╡рд╕्рддु рдХो рдоैं рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддा рд╣ूँ।

рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрджेрд╢:

рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рднрдХ्рддि рдоें рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рд╕ाрдзрди рдпा рдзрди рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ैं। рд╕рдЪ्рдЪी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдЕрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं। рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрдиी рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕рд░рд▓рддा рд╕े рднी рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।

3. рд╣рд░ рдХрд░्рдо рдХो рдИрд╢्рд╡рд░ рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиा — рд╢्рд▓ोрдХ 27

рдпрдд्рдХрд░ोрд╖ि рдпрджрд╢्рдиाрд╕ि рдпрдЬ्рдЬुрд╣ोрд╖ि рджрджाрд╕ि рдпрдд्।
рдпрдд्рддрдкрд╕्рдпрд╕ि рдХौрди्рддेрдп рддрдд्рдХुрд░ुрд╖्рд╡ рдорджрд░्рдкрдгрдо्॥реирен॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рд╣े рдЕрд░्рдЬुрди! рддुрдо рдЬो рднी рдХрд░्рдо рдХрд░рддे рд╣ो, рдЬो рдХुрдЫ рдЦाрддे рд╣ो, рдЬो рдпрдЬ्рдЮ рдпा рд╣рд╡рди рдХрд░рддे рд╣ो, рдЬो рджाрди рджेрддे рд╣ो рдФрд░ рдЬो рддрдк рдХрд░рддे рд╣ो—рдЙрди рд╕рднी рдХो рдоुрдЭे рдЕрд░्рдкिрдд рдХрд░рдХे рдХрд░ो।

рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрджेрд╢:

рд╣рдоाрд░े рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдХा рдХोрдИ рднी рдИрдоाрдирджाрд░ рдФрд░ рдХрд░्рддрд╡्рдпрдкूрд░्рдг рдХाрд░्рдп рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ाрдзрдиा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै। рдкрдв़ाрдИ, рдиौрдХрд░ी, рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп, рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпाँ рдпा рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕ेрд╡ा рдЗрди рд╕рдмрдХो рд╕рдорд░्рдкрдг рдФрд░ рдиिрд╖्рдаा рдХे рд╕ाрде рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।

4. рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╕рдорджृрд╖्рдЯि — рд╢्рд▓ोрдХ 29

рд╕рдоोрд╜рд╣ं рд╕рд░्рд╡рднूрддेрд╖ु рди рдоे рдж्рд╡ेрд╖्рдпोрд╜рд╕्рддि рди рдк्рд░िрдпः।
рдпे рднрдЬрди्рддि рддु рдоां рднрдХ्рдд्рдпा рдордпि рддे рддेрд╖ु рдЪाрдк्рдпрд╣рдо्॥реиреп॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рдоैं рд╕рднी рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдоाрди рд╣ूँ। рди рдХोрдИ рдоेрд░ा рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░िрдп рд╣ै рдФрд░ рди рдХोрдИ рдЕрдк्рд░िрдп। рд▓ेрдХिрди рдЬो рднрдХ्рдд рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рднрдХ्рддि рд╕े рдоेрд░ा рднрдЬрди рдХрд░рддे рд╣ैं, рд╡े рдоुрдЭрдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं рдФрд░ рдоैं рднी рдЙрдирдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ूँ।

рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрджेрд╢:

рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рд╕рдоाрдирддा рдФрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै। рд╣рдоें рд▓ोрдЧों рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдкрдХ्рд╖рдкाрдд рдФрд░ рдж्рд╡ेрд╖ рд╕े рдмрдЪрдиा рдЪाрд╣िрдП рддрдеा рд╕рднी рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдо्рдоाрди рдХा рднाрд╡ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।

5. рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा — рд╢्рд▓ोрдХ 30 рдФрд░ рд╢्рд▓ोрдХ 31

рдЕрдкि рдЪेрдд्рд╕ुрджुрд░ाрдЪाрд░ो рднрдЬрддे рдоाрдордирди्рдпрднाрдХ्।
рд╕ाрдзुрд░ेрд╡ рд╕ рдорди्рддрд╡्рдпः рд╕рдо्рдпрдЧ्рд╡्рдпрд╡рд╕िрддो рд╣ि рд╕ः॥рейреж॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдд्рдпंрдд рджुрд░ाрдЪाрд░ी рд░рд╣ा рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рдЕрдирди्рдп рднाрд╡ рд╕े рдоेрд░ी рднрдХ्рддि рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХो рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХा рджृрдв़ рдиिрд╢्рдЪрдп рдХрд░ рд▓ेрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рд╕ाрдзु рдоाрдирдиा рдЪाрд╣िрдП।

рд╢्рд▓ोрдХ 31

рдХ्рд╖िрдк्рд░ं рднрд╡рддि рдзрд░्рдоाрдд्рдоा рд╢рд╢्рд╡рдЪ्рдЫाрди्рддिं рдиिрдЧрдЪ्рдЫрддि।
рдХौрди्рддेрдп рдк्рд░рддिрдЬाрдиीрд╣ि рди рдоे рднрдХ्рддः рдк्рд░рдгрд╢्рдпрддि॥рейрез॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рд╡рд╣ рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рдзрд░्рдоाрдд्рдоा рдмрди рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕्рдеाрдпी рд╢ांрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै। рд╣े рдЕрд░्рдЬुрди! рддुрдо рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдШोрд╖рдгा рдХрд░ो рдХि рдоेрд░े рднрдХ्рдд рдХा рдХрднी рд╡िрдиाрд╢ рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрджेрд╢:

рдордиुрд╖्рдп рдХी рдкिрдЫрд▓ी рдЧрд▓рддिрдпाँ рдЙрд╕рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддीं। рд╕рдЪ्рдЪा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди, рджृрдв़ рд╕ंрдХрд▓्рдк рдФрд░ рд╕рд╣ी рдЖрдЪрд░рдг рдЬीрд╡рди рдХो рдирдИ рджिрд╢ा рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं।

6. рдорди рдХो рдИрд╢्рд╡рд░ рдоें рд▓рдЧाрдиा — рд╢्рд▓ोрдХ 34

рдорди्рдордиा рднрд╡ рдордж्рднрдХ्рддो рдордж्рдпाрдЬी рдоां рдирдорд╕्рдХुрд░ु।
рдоाрдоेрд╡ैрд╖्рдпрд╕ि рдпुрдХ्рдд्рд╡ैрд╡рдоाрдд्рдоाрдиं рдордд्рдкрд░ाрдпрдгः॥рейрек॥

рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде:

рдоुрдЭрдоें рдорди рд▓рдЧाрдУ, рдоेрд░े рднрдХ्рдд рдмрдиो, рдоेрд░ी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░ो рдФрд░ рдоुрдЭे рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░ो। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рдорди рдФрд░ рдЖрдд्рдоा рдХो рдоुрдЭрдоें рд▓рдЧाрдХрд░ рдоेрд░े рдкрд░ाрдпрдг рд╣ोрдХрд░ рддुрдо рдоुрдЭे рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдЧे।

рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрджेрд╢:

рдЬीрд╡рди рдоें рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдХрд░्рдо рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдорди рдХी рджिрд╢ा рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╡िрдЪाрд░, рднрдХ्рддि, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХे рд╕ाрде рдЬीрд╡рди рдЬीрдиा рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 9 рд╕े рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдоुрдЦ्рдп рдЬीрд╡рди-рд╕ंрджेрд╢

рдЗрди рд╢्рд▓ोрдХों рдХो рдПрдХ рд╕ाрде рджेрдЦрдиे рдкрд░ рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд╕ंрджेрд╢ рд╣ै:

  • рднрдХ्рддि рдоें рджिрдЦाрд╡ा рдирд╣ीं, рднाрд╡ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
  • рдХрд░्рдо рд╕े рднाрдЧрдиा рдирд╣ीं, рдХрд░्рдо рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
  • рдЧрд▓рддिрдпों рдоें рдлँрд╕े рд░рд╣рдиा рдирд╣ीं, рд╕्рд╡рдпं рдХो рд╕ुрдзाрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
  • рдЪिंрддा рдоें рдбूрдмрдиा рдирд╣ीं, рдк्рд░рдпाрд╕ рдХे рд╕ाрде рдИрд╢्рд╡рд░ рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд░рдЦрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
  • рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг, рдорди рдХो рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдоें рд▓рдЧाрдХрд░ рдЬीрд╡рди рдХो рдЙрдж्рджेрд╢्рдпрдкूрд░्рдг рдмрдиाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рдЗрд╕рд▓िрдП рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рдХेрд╡рд▓ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдз्рдпाрдп рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╣рдоें рднрдХ्рддि, рдХрд░्рдо, рд╕рдорд░्рдкрдг, рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕, рд╕рдоाрдирддा рдФрд░ рдЖрдд्рдо-рд╕ुрдзाрд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдмेрд╣рддрд░ рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рднी рджेрддा рд╣ै।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 – рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ рднрдХ्рддि, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдХрд░्рдо рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдмंрдз рдХो рд╕рдордЭाрдиे рд╡ाрд▓ा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╕рдорд╕्рдд рдЬрдЧрдд рдХे рдЖрдзाрд░ рд╣ैं рдФрд░ рдЙрдирдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд▓िрдП рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдХрд░्рдордХांрдб рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╢्рд░рдж्рдзा, рдк्рд░ेрдо, рдЕрдирди्рдп рднрдХ्рддि рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЕंрддिрдо рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдкूрд░े рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╕ाрд░ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै—рдорди рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдоें рд▓рдЧाрдиा, рдЙрдирдХी рднрдХ्рддि рдХрд░рдиा, рдЙрдирдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиा рдкрд░рдо рд▓рдХ्рд╖्рдп рдоाрдирдиा।

рдЗрд╕ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдХेрд╡рд▓ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ाрдзрдиा рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै; рдпрд╣ рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕рдорд░्рдкрдг, рдиिрд╖्рдХाрдо рдХрд░्рдо, рднрдХ्рддि, рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╕рд╣ी рдЬीрд╡рди-рджृрд╖्рдЯि рдЕрдкрдиाрдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рднी рджेрддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдЕрди्рдп рдЕрдз्рдпाрдп рднी рдкрдв़ें

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдкूрд░ी рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХो рдЕрдз्рдпाрдп-рджрд░-рдЕрдз्рдпाрдп рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдоें рдкрдв़рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рд╣рдоाрд░े рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे 18 рдЕрдз्рдпाрдпों рдХे рд╕ंрдкूрд░्рдг рдкрд░िрдЪрдп рд╕े рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдПрдХ рдЬрдЧрд╣ рд╕े рд╕рднी рдЕрдз्рдпाрдп рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП:

  1. рдЕрдз्рдпाрдп 1 — рдЕрд░्рдЬुрдирд╡िрд╖ाрдж рдпोрдЧ
  2. рдЕрдз्рдпाрдп 2 — рд╕ांрдЦ्рдп рдпोрдЧ
  3. рдЕрдз्рдпाрдп 3 — рдХрд░्рдо рдпोрдЧ
  4. рдЕрдз्рдпाрдп 4 — рдЬ्рдЮाрдирдХрд░्рдорд╕ंрди्рдпाрд╕ рдпोрдЧ
  5. рдЕрдз्рдпाрдп 5 — рд╕ांрдЦ्рдп рдпोрдЧ рдФрд░ рдХрд░्рдо рдпोрдЧ
  6. рдЕрдз्рдпाрдп 6 — рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо рдпोрдЧ
  7. рдЕрдз्рдпाрдп 7 — рдЬ्рдЮाрдирд╡िрдЬ्рдЮाрди рдпोрдЧ
  8. рдЕрдз्рдпाрдп 8 — рдЕрдХ्рд╖рд░рдм्рд░рд╣्рдо рдпोрдЧ

рд╕ंрджрд░्рдн рдФрд░ рд╕्рд░ोрдд

рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ, рдЙрдирдХी рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдФрд░ рдЧीрддा-рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕, рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╕्рд╡ाрдоी рд░ाрдорд╕ुрдЦрджाрд╕ рдЬी рдХी рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рд╕ाрдзрдХ-рд╕ंрдЬीрд╡рдиी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрджрд░्рдн рдЧ्рд░ंрде рд╣ै। 

рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕ рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕рдоें рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХों рдХे рд╕ाрде рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рд╡िрд╕्рддृрдд рдЯीрдХा рджी рдЧрдИ рд╣ै। 
рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдЧीрддा рддрдд्рдд्рд╡рд╡िрд╡ेрдЪрдиी рдоें рднी рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХों рдХे рд╕ाрде рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै। 

About the Author

Sonam Agarwal

LLB with Media Professional | Research-Driven Writer on Sanatan Dharma, Indian Culture, Science, Law.


рд╡े рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо, рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा, рд╣िंрджू рдзрд░्рдо, рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдЦрдЧोрд▓ рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдХाрдиूрди рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ research-based articles рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЕрдм рддрдХ рд╡े 500 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ेрдЦ рд▓िрдЦ рдЪुрдХी рд╣ैं।

рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо рдФрд░ рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд▓ेрдЦों рдоें рдЙрдирдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рдоूрд▓ рдЧ्рд░ंрдеों, рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рдЯीрдХाрдУं рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕ंрджрд░्рднों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХो рд╕рд░рд▓ рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдкाрдардХों рдХे рд▓िрдП рд╕рдордЭрдиे рдпोрдЧ्рдп рднाрд╖ा рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдЙрдирдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╖рдпों рдХो рдмिрдиा рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдЬрдЯिрд▓рддा рдХे рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा рд╣ै, рддाрдХि рдкाрдардХ рдЙрдирдХे рдоूрд▓ рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд╕рд╣ी рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рд╕рдордЭ рд╕рдХें।

Author at Prinsli.com



Tags: рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдХे рд╢्рд▓ोрдХ, рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 9, Bhagavad Gita Chapter 9

Comments