Bhagavad Geeta Adhyay 15 (Purushottama Yoga) : рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा - рдЕрдз्рдпाрдп 15 (рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ)

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15: рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ – 20 рд╢्рд▓ोрдХ, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдФрд░ рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде

Bhagavad Gita Chapter 15 | Gita Adhyay 15 | Purushottama Yoga | 20 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning

Bhagavad Gita Chapter 15 | Gita Adhyay 15 | Purushottama Yoga | 20 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15: рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ рдХा рдкрд░िрдЪрдп

рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рдкंрдж्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп “рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ” (Purushottama Yoga) рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдХुрд▓ 20 рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं। рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдПрдХ рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдкрдХ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдордиुрд╖्рдп рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рд╢рд░рдг рд▓ेрдХрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдмंрдзрди рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрда рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдЖрдЧे рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк, рдЙрд╕рдХे рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рд╕े рд╕ंрдмंрдз, рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рд╢рдХ्рддि, рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ рдЕрдЧ्рдиि, рд╕्рдоृрддि рдФрд░ рдЬ्рдЮाрди рдХे рд╕्рд░ोрдд рддрдеा рдХ्рд╖рд░, рдЕрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░ рд╕рдордЭाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЕंрдд рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╕्рд╡рдпं рдХो рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдмрддाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдЬो рдордиुрд╖्рдп рдЙрди्рд╣ें рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдирддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдкूрд░्рдг рднाрд╡ рд╕े рдЙрдирдХी рднрдХ्рддि рдХрд░рддा рд╣ै।

(рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे резрекрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдоें релрд╡ें рд╕े резреорд╡ें рд╢्рд▓ोрдХ рддрдХ рддीрдиों рдЧुрдгों (рд╕рдд, рд░рдЬ, рддрдо) рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк, рдЙрдирдХे рдХाрд░्рдп рдПрд╡ं рдЙрдирдХी рдмंрдзрдирдХाрд░िрддा рдХा рдФрд░ рдмँрдзे рд╣ुрдП рдордиुрд╖्рдпों рдХी рдЙрдд्рддрдо, рдордз्рдпрдо рдФрд░ рдЕрдзрдо рдЧрддि рдЖрджि рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░рдкूрд░्рд╡рдХ рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдХे резрепрд╡ें рдФрд░ реирежрд╡ें рд╢्рд▓ोрдХों рдоें рдЙрди рдЧुрдгों рд╕े рдЕрддीрдд рд╣ोрдиे рдХा рдЙрдкाрдп рдФрд░ рдлрд▓ рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЕрд░्рдЬुрди рдХे рдкूрдЫрдиे рдкрд░ реиреирд╡ें рд╕े реирелрд╡ें рд╢्рд▓ोрдХ рддрдХ рдЧुрдгाрддीрдд рдкुрд░ुрд╖ рдХे рд▓рдХ्рд╖рдгों рдФрд░ рдЖрдЪрд░рдгों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдХे реиремрд╡ें рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рд╕рдЧुрдг рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХे рдЕрд╡्рдпрднिрдЪाрд░ी рднрдХ्рддिрдпोрдЧ рдХो рдЧुрдгों рд╕े рдЕрддीрдд рд╣ोрдХрд░ рдм्рд░рд╣्рдордк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд▓िрдпे рдпोрдЧ्рдп рдмрдирдиे рдХा рд╕рд░рд▓ рдЙрдкाрдп рдмрддाрдпा рдЧрдпा। 

рдЕрддрдПрд╡ рднрдЧрд╡ाрди рдоें рдЕрд╡्рдпрднिрдЪाрд░ी рднрдХ्рддिрдпोрдЧ рд░ूрдк рдЕрдирди्рдп рдк्рд░ेрдо рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░ाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдЕрдм рдЙрд╕ рд╕рдЧुрдг рдИрд╢्рд╡рд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рднрдЧрд╡ाрди рдХे рдЧुрдг, рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХा рдПрд╡ं рдЧुрдгों рд╕े рдЕрддीрдд рд╣ोрдиे рдоें рдк्рд░рдзाрди рд╕ाрдзрди рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдФрд░ рднрдЧрд╡рдд-рд╢рд░рдгाрдЧрддि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे резрелрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдЖрд░рдо्рдн рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░ाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рддीрди рд╢्рд▓ोрдХों рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рд╡рд░्рдгрди рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╡ैрд░ाрдЧ्рдпрд░ूрдк рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрд╕рдХा рдЫेрджрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдХрд╣рддे рд╣ैं।)


рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15: рдПрдХ рдирдЬрд░ рдоें

рддрде्рдп рдЬाрдирдХाрд░ी
рдЕрдз्рдпाрдп рд╕ंрдЦ्рдпा 15рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп
рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдиाрдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ
рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдиाрдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдордпोрдЧ
рдХुрд▓ рд╢्рд▓ोрдХ 20
рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖, рдЬीрд╡ाрдд्рдоा, рдХ्рд╖рд░-рдЕрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо
рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░рддीрдХ рдКрд░्рдз्рд╡рдоूрд▓ рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖
рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдзрди рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп, рдЖрдд्рдордЬ्рдЮाрди рдФрд░ рднрдЧрд╡рдж्рднрдХ्рддि
рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢्рд▓ोрдХ 15.1, 15.7, 15.14, 15.15, 15.16–18
рдоुрдЦ्рдп рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХो рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдЬाрдирдХрд░ рдЙрдирдХी рднрдХ्рддि рдХрд░рдиा

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा - рдкрдЮ्рдЪрджрд╢ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे 20 рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ (Gita Chapter 15 Purushottam Yoga) | Bhagwat Geeta Adhyay 15, Shlok in Sanskrit

рд╢्рд░ीрднрдЧрд╡ाрдиुрд╡ाрдЪ

рдКрд░्рдз्рд╡рдоूрд▓рдордзःрд╢ाрдЦрдорд╢्рд╡рдд्рдеं рдк्рд░ाрд╣ुрд░рд╡्рдпрдпрдо्। рдЫрди्рджांрд╕ि рдпрд╕्рдп рдкрд░्рдгाрдиि рдпрд╕्рддं рд╡ेрдж рд╕ рд╡ेрджрд╡िрдд्॥рез॥ 

рдЕрдзрд╢्рдЪोрд░्рдз्рд╡ं рдк्рд░рд╕ृрддाрд╕्рддрд╕्рдп рд╢ाрдЦा рдЧुрдгрдк्рд░рд╡ृрдж्рдзा рд╡िрд╖рдпрдк्рд░рд╡ाрд▓ाः। рдЕрдзрд╢्рдЪ рдоूрд▓ाрди्рдпрдиुрд╕рди्рддрддाрдиि рдХрд░्рдоाрдиुрдмрди्рдзीрдиि рдордиुрд╖्рдпрд▓ोрдХे॥реи॥

рди рд░ूрдкрдорд╕्рдпेрд╣ рддрдеोрдкрд▓рдн्рдпрддे рдиाрди्рддो рди рдЪाрджिрд░्рди рдЪ рд╕рдо्рдк्рд░рддिрд╖्рдаा। рдЕрд╢्рд╡рдд्рдердоेрдиं рд╕ुрд╡िрд░ूрдврдоूрд▓ं рдЕрд╕рдЩ्рдЧрд╢рд╕्рдд्рд░ेрдг рджृрдвेрди рдЫिрдд्рдд्рд╡ा॥рей॥

рддрддः рдкрджं рддрдд्рдкрд░िрдоाрд░्рдЧिрддрд╡्рдпं рдпрд╕्рдоिрди्рдЧрддा рди рдиिрд╡рд░्рддрди्рддि рднूрдпः। рддрдоेрд╡ рдЪाрдж्рдпं рдкुрд░ुрд╖ं рдк्рд░рдкрдж्рдпे рдпрддः рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिः рдк्рд░рд╕ृрддा рдкुрд░ाрдгी॥рек॥

рдиिрд░्рдоाрдирдоोрд╣ा рдЬिрддрд╕рдЩ्рдЧрджोрд╖ा рдЕрдз्рдпाрдд्рдордиिрдд्рдпा рд╡िрдиिрд╡ृрдд्рддрдХाрдоाः। рдж्рд╡рди्рдж्рд╡ैрд░्рд╡िрдоुрдХ्рддाः рд╕ुрдЦрджुःрдЦрд╕ंрдЬ्рдЮै- рд░्рдЧрдЪ्рдЫрди्рдд्рдпрдоूрдвाः рдкрджрдорд╡्рдпрдпं рддрдд्॥рел॥

рди рддрдж्рднाрд╕рдпрддे рд╕ूрд░्рдпो рди рд╢рд╢ाрдЩ्рдХो рди рдкाрд╡рдХः। рдпрдж्рдЧрдд्рд╡ा рди рдиिрд╡рд░्рддрди्рддे рддрдж्рдзाрдо рдкрд░рдоं рдордо॥рем॥ 

рдордоैрд╡ांрд╢ो рдЬीрд╡рд▓ोрдХे рдЬीрд╡рднूрддः рд╕рдиाрддрдиः। рдордиःрд╖рд╖्рдаाрдиीрди्рдж्рд░िрдпाрдгि рдк्рд░рдХृрддिрд╕्рдеाрдиि рдХрд░्рд╖рддि॥рен॥

рд╢рд░ीрд░ं рдпрджрд╡ाрдк्рдиोрддि рдпрдЪ्рдЪाрдк्рдпुрдд्рдХ्рд░ाрдорддीрд╢्рд╡рд░ः। рдЧृрд╣ीрдд्рд╡ैрддाрдиि рд╕ंрдпाрддि рд╡ाрдпुрд░्рдЧрди्рдзाрдиिрд╡ाрд╢рдпाрдд्॥рео॥ 

рд╢्рд░ोрдд्рд░ं рдЪрдХ्рд╖ुः рд╕्рдкрд░्рд╢рдиं рдЪ рд░рд╕рдиं рдШ्рд░ाрдгрдоेрд╡ рдЪ। рдЕрдзिрд╖्рдаाрдп рдордирд╢्рдЪाрдпं рд╡िрд╖рдпाрдиुрдкрд╕ेрд╡рддे॥реп॥

рдЙрдд्рдХ्рд░ाрдорди्рддं рд╕्рдеिрддं рд╡ाрдкि рднुрдЮ्рдЬाрдиं рд╡ा рдЧुрдгाрди्рд╡िрддрдо्। рд╡िрдоूрдвा рдиाрдиुрдкрд╢्рдпрди्рддि рдкрд╢्рдпрди्рддि рдЬ्рдЮाрдирдЪрдХ्рд╖ुрд╖ः॥резреж॥ 

рдпрддрди्рддो рдпोрдЧिрдирд╢्рдЪैрдиं рдкрд╢्рдпрди्рдд्рдпाрдд्рдорди्рдпрд╡рд╕्рдеिрддрдо्। рдпрддрди्рддोрд╜рдк्рдпрдХृрддाрдд्рдоाрдиो рдиैрдиं рдкрд╢्рдпрди्рдд्рдпрдЪेрддрд╕ः॥резрез॥

рдпрджाрджिрдд्рдпрдЧрддं рддेрдЬो рдЬрдЧрдж्рднाрд╕рдпрддेрд╜рдЦिрд▓рдо्। рдпрдЪ्рдЪрди्рдж्рд░рдорд╕ि рдпрдЪ्рдЪाрдЧ्рдиौ рддрдд्рддेрдЬो рд╡िрдж्рдзि рдоाрдордХрдо्॥резреи॥ 

рдЧाрдоाрд╡िрд╢्рдп рдЪ рднूрддाрдиि рдзाрд░рдпाрдо्рдпрд╣рдоोрдЬрд╕ा। рдкुрд╖्рдгाрдоि рдЪौрд╖рдзीः рд╕рд░्рд╡ाः рд╕ोрдоो рднूрдд्рд╡ा рд░рд╕ाрдд्рдордХः॥резрей॥

рдЕрд╣ं рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ो рднूрдд्рд╡ा рдк्рд░ाрдгिрдиां рджेрд╣рдоाрд╢्рд░िрддः। рдк्рд░ाрдгाрдкाрдирд╕рдоाрдпुрдХ्рддः рдкрдЪाрдо्рдпрди्рдиं рдЪрддुрд░्рд╡िрдзрдо्॥резрек॥ 

рд╕рд░्рд╡рд╕्рдп рдЪाрд╣ं рд╣ृрджि рд╕рди्рдиिрд╡िрд╖्рдЯो рдордд्рддः рд╕्рдоृрддिрд░्рдЬ्рдЮाрдирдордкोрд╣рдирдЮ्рдЪ। рд╡ेрджैрд╢्рдЪ рд╕рд░्рд╡ैрд░рд╣рдоेрд╡ рд╡ेрдж्рдпो рд╡ेрджाрди्рддрдХृрдж्рд╡ेрджрд╡िрджेрд╡ рдЪाрд╣рдо्॥резрел॥

рдж्рд╡ाрд╡िрдоौ рдкुрд░ुрд╖ौ рд▓ोрдХे рдХ्рд╖рд░рд╢्рдЪाрдХ्рд╖рд░ рдПрд╡ рдЪ। рдХ्рд╖рд░ः рд╕рд░्рд╡ाрдгि рднूрддाрдиि рдХूрдЯрд╕्рдеोрд╜рдХ्рд╖рд░ рдЙрдЪ्рдпрддे॥резрем॥ 

рдЙрдд्рддрдоः рдкुрд░ुрд╖рд╕्рдд्рд╡рди्рдпः рдкрд░рдоाрдд्рдоेрдд्рдпुрджाрд╣ृрддः। рдпो рд▓ोрдХрдд्рд░рдпрдоाрд╡िрд╢्рдп рдмिрднрд░्рдд्рдпрд╡्рдпрдп рдИрд╢्рд╡рд░ः॥резрен॥

рдпрд╕्рдоाрдд्рдХ्рд╖рд░рдорддीрддोрд╜рд╣рдордХ्рд╖рд░ाрджрдкि рдЪोрдд्рддрдоः। рдЕрддोрд╜рд╕्рдоि рд▓ोрдХे рд╡ेрджे рдЪ рдк्рд░рдеिрддः рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдоः॥резрео॥ 

рдпो рдоाрдоेрд╡рдорд╕рдо्рдоूрдвो рдЬाрдиाрддि рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдордо्। рд╕ рд╕рд░्рд╡рд╡िрдж्рднрдЬрддि рдоां рд╕рд░्рд╡рднाрд╡ेрди рднाрд░рдд॥резреп॥

рдЗрддि рдЧुрд╣्рдпрддрдоं рд╢ाрд╕्рдд्рд░рдоिрджрдоुрдХ्рддं рдордпाрдирдШ। рдПрддрдж्рдмुрдж्рдз्рд╡ा рдмुрдж्рдзिрдоाрди्рд╕्рдпाрдд्рдХृрддрдХृрдд्рдпрд╢्рдЪ рднाрд░рдд॥реиреж॥


рдЧीрддा рдХे рдкрди्рдж्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡ाрд░्рде | Gita Chapter 15 Purushottama Yoga | Bhagwat Geeta Adhyay 15 in Hindi Meaning

рд╢्рд▓ोрдХ 1 — рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं—

рдЖрджिрдкुрд░ुрд╖ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рд░ूрдк рдоूрд▓ рд╡ाрд▓े рдФрд░ рдм्рд░рд╣्рдоाрд░ूрдк рдоुрдЦ्рдп рд╢ाрдЦा рд╡ाрд▓े рдЬिрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рдкीрдкрд▓ рдХे рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдХрд╣рддे рд╣ैं, рддрдеा рд╡ेрдж рдЬिрд╕рдХे рдкрдд्рддे рдХрд╣े рдЧрдП рд╣ैं, рдЙрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдк рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рдЬो рдкुрд░ुрд╖ рдоूрд▓рд╕рд╣िрдд рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдЬाрдирддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╡ेрдж рдХे рддाрдд्рдкрд░्рдп рдХो рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै॥1॥

рдпрд╣ाँ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдПрдХ рдЙрд▓्рдЯे рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рдордЭाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рдоूрд▓ рд╕рдд्рддा рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЗрд╕рдХे рдЕрдиेрдХ рд░ूрдк рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рджिрдЦाрдИ рджेрддे рд╣ैं।

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмोрд▓े — рдЬिрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рдЬрдб़ рдКрдкрд░ рд╣ै рдФрд░ рдЬिрд╕рдХी рд╢ाрдЦाрдПँ рдиीрдЪे рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ैं, рдЙрд╕े рдЕрд╡्рдпрдп рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡ेрдж рдЗрд╕рдХे рдкрдд्рддों рдХे рд╕рдоाрди рд╣ैं। рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рдЙрд╕рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рдЬाрдирддा рд╣ै, рд╡рд╣ी рд╡ेрдж рдХे рддрдд्рдд्рд╡ рдХो рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै।

рдпрдж्рдпрдкि рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрд░рд╡ृрдХ्рд╖ рдкрд░िрд░्рд╡рддрдирд╢ीрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдиाрд╢рд╡ाрди, рдЕрдиिрдд्рдп рдФрд░ рдХ्рд╖рдгрднंрдЧुрд░ рд╣ै, рддो рднी рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдЕрдиाрджिрдХाрд▓ рд╕े рдЪрд▓ा рдЖрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдХा рдЕंрдд рднी рджेрдЦрдиे рдоें рдирд╣ीं рдЖрддा, рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЗрд╕े рдЕрд╡्рдпрдп рдЕрд░्рдеाрдд рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдХा рдоूрд▓ (рдИрд╢्рд╡рд░) рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдирд╣ी рд╣ै।

рдЖрджिрдкुрд░ुрд╖ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рддрдеा рдиिрдд्рдпрдзाрдо рд╕े рдиीрдЪे рдм्рд░рд╣्рдорд▓ोрдХ рдоें рд╡ाрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг, рд╣िрд░рдг्рдпрдЧрд░्рднрд░ूрдк рдм्рд░рд╣्рдоाрдЬी рдХो рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा 'рдЕрдзः' рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ी рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं, рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рдЙрди्рд╣ें рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╢ाрдЦा рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो 'рдЕрдзःрд╢ाрдЦा рд╡ाрд▓ा' рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдкрдд्рддे рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рд╢ाрдЦा рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рдПрд╡ं рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╡ेрдж рднी рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╢ाрдЦाрд░ूрдк рдм्рд░рд╣्рдоाрдЬी рд╕े рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ुрдП рд╣ैं рдФрд░ рд╡ेрджाрд╡िрд╣िрдд рдХрд░्рдоों рд╕े рд╣ी рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рд░рдХ्рд╖ा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╡ेрджों рдХो рдкрдд्рддों рдХा рд╕्рдеाрди рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 2 — рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░

рдЙрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рд╢ाрдЦाрдПँ рдКрдкрд░ рдФрд░ рдиीрдЪे рд╕рднी рджिрд╢ाрдУं рдоें рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ैं। рд╡े рддीрдиों рдЧुрдгों рд╕े рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं рдФрд░ рд╡िрд╖рдп-рднोрдЧ рдЙрдирдХी рдирдИ рдХोंрдкрд▓ों рдХे рд╕рдоाрди рд╣ैं। рдордиुрд╖्рдп рд▓ोрдХ рдоें рдХрд░्рдоों рд╕े рдмंрдзрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрд╕рдХी рдЬрдб़ें рднी рдлैрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ैं॥2॥

рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рд╢рдм्рдж, рд╕्рдкрд░्рд╢, рд░ूрдк, рд░рд╕ рдФрд░ рдЧंрдз- рдпे рдкाँрдЪों рд╕्рдеूрд▓рджेрд╣ рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЙрди рд╢ाрдЦाрдУं рдХी 'рдХोंрдкрд▓ों' рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрд╣े рдЧрдП рд╣ैं। 

рдЙрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рддीрдиों рдЧुрдгोंрд░ूрдк рдЬрд▓ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдв़ी рд╣ुрдИ рдПрд╡ं рд╡िрд╖рдп-рднोрдЧ рд░ूрдк рдХोंрдкрд▓ों рд╡ाрд▓ी рджेрд╡, рдордиुрд╖्рдп рдФрд░ рддिрд░्рдпрдХ्‌ рдЖрджि рдпोрдиिрд░ूрдк рд╢ाрдЦाрдПँ (рдоुрдЦ्рдп рд╢ाрдЦा рд░ूрдк рдм्рд░рд╣्рдоाрдЬी рд╕े рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд▓ोрдХों рд╕рд╣िрдд рджेрд╡, рдордиुрд╖्рдп рдФрд░ рддिрд░्рдпрдХ्‌ рдЖрджि рдпोрдиिрдпों рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ुрдЖ рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрдирдХा рдпрд╣ाँ 'рд╢ाрдЦाрдУं' рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै) рдиीрдЪे рдФрд░ рдКрдкрд░ рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ैं рддрдеा рдордиुрд╖्рдп рд▓ोрдХ рдоें рдХрд░्рдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмाँрдзрдиे рд╡ाрд▓ी рдЕрд╣ंрддा-рдордорддा рдФрд░ рд╡ाрд╕рдиा рд░ूрдк рдЬрдб़ें рднी рдиीрдЪे рдФрд░ рдКрдкрд░ рд╕рднी рд▓ोрдХों рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ैं।

рдЕрдЪ्рдЫी рдФрд░ рдмुрд░ी рдпोрдиिрдпों рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдЧुрдгों рдХे рд╕ंрдЧ рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै рдПрд╡ं рд╕рдорд╕्рдд рд▓ोрдХ рдФрд░ рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╢рд░ीрд░ рддीрдиों рдЧुрдгों рдХे рд╣ी рдкрд░िрдгाрдо рд╣ैं। рдЕрд╣ंрддा, рдордорддा рдФрд░ рд╡ाрд╕рдиाрд░ूрдк рдоूрд▓ों рдХो рдХेрд╡рд▓ рдордиुрд╖्рдп рдпोрдиि рдоें рдХрд░्рдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмाँрдзрдиे рд╡ाрд▓ी рдХрд╣рдиे рдХा рдХाрд░рдг рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЕрди्рдп рд╕рдм рдпोрдиिрдпों рдоें рддो рдХेрд╡рд▓ рдкूрд░्рд╡рдХृрдд рдХрд░्рдоों рдХे рдлрд▓ рдХो рднोрдЧрдиे рдХा рд╣ी рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдордиुрд╖्рдп рдпोрдиि рдоें рдирд╡ीрди рдХрд░्рдоों рдХे рдХрд░рдиे рдХा рднी рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै।

рдордиुрд╖्рдп рдХी рдЗрдЪ्рдЫाрдПँ, рдХрд░्рдо, рдЖрд╕рдХ्рддि рдФрд░ рдЙрдирдХे рдкрд░िрдгाрдо рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдмंрдзрди рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 3 — рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рд╕े рдХाрдЯрдиा

рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЬैрд╕ा рдХрд╣ा рд╣ै рд╡ैрд╕ा рдпрд╣ाँ рд╡िрдЪाрд░ рдХाрд▓ рдоें рдирд╣ीं рдкाрдпा рдЬाрддा рдФрд░ рди рдЕंрдд рд╣ै рддрдеा рди рдЗрд╕рдХी рдЕрдЪ्рдЫी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕्рдеिрддि рд╣ी рд╣ै (рдпрд╣ рдХ्рд╖рдгрднंрдЧुрд░ рдФрд░ рдиाрд╢рд╡ाрди рд╣ै) рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕ рдЕрд╣ंрддा, рдордорддा рдФрд░ рд╡ाрд╕рдиाрд░ूрдк рдЕрддि рджृрдв़ рдоूрд▓ों рд╡ाрд▓े рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдк рдкीрдкрд▓ рдХे рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рджृрдв़ рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рд░ूрдк (рдм्рд░рд╣्рдорд▓ोрдХ рддрдХ рдХे рднोрдЧ рдХ्рд╖рдгिрдХ рдФрд░ рдиाрд╢рд╡ाрди рд╣ैं, рдРрд╕ा рд╕рдордЭрдХрд░, рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рд╕рдорд╕्рдд рд╡िрд╖рдпрднोрдЧों рдоें рд╕рдд्рддा, рд╕ुрдЦ, рдк्рд░ीрддि рдФрд░ рд░рдордгीрдпрддा рдХा рди рднाрд╕рдиा рд╣ी ‘рджृрдв़ рд╡ैрд░ाрдЧ्рдпрд░ूрдк рд╢рд╕्рдд्рд░’ рд╣ै) рд╢рд╕्рдд्рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдХाрдЯрдХрд░ (рд╕्рдеाрд╡рд░, рдЬंрдЧрдорд░ूрдк рдпाрд╡рди्рдоाрдд्рд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдЪिंрддрди рдХा рддрдеा рдЕрдиाрджिрдХाрд▓ рд╕े рдЕрдЬ्рдЮाрди рдж्рд╡ाрд░ा рджृрдв़ рд╣ुрдИ рдЕрд╣ंрддा, рдордорддा рдФрд░ рд╡ाрд╕рдиा рд░ूрдк рдоूрд▓ों рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░рдиा рд╣ी рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рдЕрд╡ाрди्рддрд░ ‘рдоूрд▓ों рдХे рд╕рд╣िрдд рдХाрдЯрдиा’ рд╣ै)॥3॥

рдХिрд╕ी рдЬीрд╡ рдХो рдпрд╣ рдЬ्рдЮाрдд рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рдпрд╣ рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ोрдиे рдФрд░ рд▓рдп рд╣ोрдиे рдХी рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХрдм рд╕े рдЖрд░рдо्рдн рд╣ुрдИ рдХрдм рддрдХ рдЪрд▓рддी рд░рд╣ेрдЧी. рд╕्рдеिрддिрдХाрд▓ рдоें рднी рдпрд╣ рдиिрд░ंрддрд░ рдмрджрд▓рддा рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЬो рд░ूрдк рдкрд╣рд▓े рдХ्рд╖рдг рдоें рд╣ै, рд╡рд╣ рджूрд╕рд░े рдХ्рд╖рдг рдоें рдирд╣ीं рд░рд╣рддा। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рдЖрджि, рдЕंрдд рдФрд░ рд╕्рдеिрддि- рддीрдиों рд╣ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं рд╣ोрддे। рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рдЬैрд╕ा рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╡рд░्рдгिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЬैрд╕ा рджेрдЦा-рд╕ुрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡ैрд╕ा рддрдд्рдд्рд╡ рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдирд╣ीं рдкाрдпा рдЬाрддा (рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЖँрдЦ рдЦुрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рд╕्рд╡рдк्рди рдХा рд╕ंрд╕ाрд░ рдирд╣ीं рдкाрдпा рдЬाрддा)।

рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдпрд╣ाँ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рджिрдЦाрдИ рдирд╣ीं рджेрддा। рдЗрд╕рдХा рдЖрджि, рдЕंрдд рдФрд░ рд╕्рдеाрдпी рдЖрдзाрд░ рднी рд╕рдордЭ рдоें рдирд╣ीं рдЖрддा। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕рдХी рдордЬрдмूрдд рдЬрдб़ों рд╡ाрд▓े рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рджृрдв़ рдЕрд╕ंрдЧ рдЕрд░्рдеाрдд рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рд░ूрдкी рд╢рд╕्рдд्рд░ рд╕े рдХाрдЯрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдпрд╣ाँ рд╕ंрд╕ाрд░ рдЫोрдб़рдХрд░ рднाрдЧрдиे рдХी рдмाрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЖрд╕рдХ्рддि рдФрд░ рдЕрд╣ंрддा-рдордорддा рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рджी рдЧрдИ рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 4 — рдкрд░рдо рдкрдж рдХी рдЦोрдЬ

рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЙрд╕ рдкрд░рдо-рдкрджрд░ूрдк рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХो рднрд▓ीрднाँрддि рдЦोрдЬрдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЬिрд╕рдоें рдЧрдП рд╣ुрдП рдкुрд░ुрд╖ рдлिрд░ рд▓ौрдЯрдХрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдирд╣ीं рдЖрддे (рдЬрди्рдо-рдоृрдд्рдпु рдХे рдмंрдзрди рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं) рдФрд░ рдЬिрд╕ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдЗрд╕ рдкुрд░ाрддрди рд╕ंрд╕ाрд░ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ рд╣ै, рдЙрд╕ी рдЖрджिрдкुрд░ुрд╖ рдиाрд░ाрдпрдг рдХे рдоैं рд╢рд░рдг рд╣ूँ- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рджृрдв़ рдиिрд╢्рдЪрдп рдХрд░рдХे рдЙрд╕ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХा рдордирди рдФрд░ рдиिрджिрдз्рдпाрд╕рди (рдз्рдпाрди) рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП॥4॥

рдЙрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рд╕े рдЖрд╕рдХ्рддि рд╣рдЯाрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрд╕ рдкрд░рдо рдкрдж рдХी рдЦोрдЬ рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП, рдЬिрд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЬीрд╡ рдлिрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд▓ौрдЯрддे। рдЙрд╕ी рдЖрджि рдкुрд░ुрд╖ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рд╢рд░рдг рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдП, рдЬिрдирд╕े рдЗрд╕ рдкुрд░ाрддрди рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдк्рд░ाрд░ंрдн рд╣ुрдИ рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдХे рдмाрдж рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХेрд╡рд▓ рдЦाрд▓ीрдкрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 5 — рдкрд░рдо рдкрдж рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕ाрдзрдХ

рдЬिрдирдХा рдоाрди рдФрд░ рдоोрд╣ рдирд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЖрд╕рдХ्рддि рд░ूрдкी рджोрд╖ рдХो рдЬीрдд рд▓िрдпा рд╣ै, рдЬिрдирдХी рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рдиिрдд्рдп рд╕्рдеिрддि рд╣ै рдФрд░ рдЬिрдирдХी рдХाрдордиाрдПँ рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рдирд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ैं- рд╡े рд╕ुрдЦ-рджुःрдЦ рдиाрдордХ рдж्рд╡рди्рдж्рд╡ों рд╕े рд╡िрдоुрдХ्рдд рдЬ्рдЮाрдиीрдЬрди рдЙрд╕ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдкрд░рдо рдкрдж рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं॥5॥

рдЬिрдирдХा рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдФрд░ рдоोрд╣ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЖрд╕рдХ्рддि рдХे рджोрд╖ рдкрд░ рд╡िрдЬрдп рдкा рд▓ी рд╣ै, рдЬो рдиिрд░ंрддрд░ рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдоें рд▓рдЧे рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдЬिрдирдХी рдХाрдордиाрдПँ рд╢ांрдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ैं рдФрд░ рдЬो рд╕ुрдЦ-рджुःрдЦ рдЬैрд╕े рдж्рд╡ंрдж्рд╡ों рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ैं, рдРрд╕े рд╡िрд╡ेрдХी рд▓ोрдЧ рдЙрд╕ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдкрд░рдо рдкрдж рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं।

рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рд╕ंрджेрд╢

рдЖंрддрд░िрдХ рд╢ांрддि рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдмрджрд▓рдиे рд╕े рдирд╣ीं рдЖрддी। рдЕрд╣ंрдХाрд░, рдЖрд╕рдХ्рддि рдФрд░ рдЕрдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардиा рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 6 — рдкрд░рдо рдзाрдо рдХा рд╡рд░्рдгрди

рдЬिрд╕ рдкрд░рдо рдкрдж рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдХрд░ рдордиुрд╖्рдп рд▓ौрдЯрдХрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдирд╣ीं рдЖрддे рдЙрд╕ рд╕्рд╡рдпं рдк्рд░рдХाрд╢ рдкрд░рдо рдкрдж рдХो рди рд╕ूрд░्рдп рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рди рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдФрд░ рди рдЕрдЧ्рдиि рд╣ी, рд╡рд╣ी рдоेрд░ा рдкрд░рдо рдзाрдо (‘рдкрд░рдо рдзाрдо’ рдХा рдЕрд░्рде рдЧीрддा рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 8 рд╢्рд▓ोрдХ 21 рдоें рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП) рд╣ै॥6॥

рдЬिрд╕ рдкрд░рдо рдзाрдо рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдЬीрд╡ рдлिрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдирд╣ीं рд▓ौрдЯрддा, рдЙрд╕े рд╕ूрд░्рдп, рдЪंрдж्рд░рдоा рдпा рдЕрдЧ्рдиि рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддे। рд╡рд╣ рдоेрд░ा рдкрд░рдо рдзाрдо рд╣ै।

рдпрд╣ाँ рдкрд░рдо рдзाрдо рдХो рдРрд╕ी рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХे рд░ूрдк рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬो рд╕ाрдоाрди्рдп рднौрддिрдХ рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕े рдкрд░े рд╣ै।

ЁЯХЙ️ рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдФрд░ рд╢рд░ीрд░

рд╢्рд▓ोрдХ 7 — рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд╕рдиाрддрди рдЕंрд╢

рдЗрд╕ рджेрд╣ рдоें рдпрд╣ рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдоेрд░ा рд╣ी рд╕рдиाрддрди рдЕंрд╢ рд╣ै (рдЬैрд╕े рд╡िрднाрдЧрд░рд╣िрдд рд╕्рдеिрдд рд╣ुрдЖ рднी рдорд╣ाрдХाрд╢ (рдЖрдХाрд╢) рдШрдЯों рдоें рдкृрдердХ-рдкृрдердХ рдХी рднांрддि (рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдЦрдг्рдб рдХी рддрд░рд╣) рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рд╕рдм рднूрддों (рдк्рд░ाрдгिрдпों) рдоें рдПрдХीрд░ूрдк рд╕े рд╕्рдеिрдд рд╣ुрдЖ рднी рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдкृрдердХ-рдкृрдердХ рдХी рднाँрддि рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै) рдФрд░ рд╡рд╣ी рдЗрди рдк्рд░рдХृрддि рдоें рд╕्рдеिрдд рдорди рдФрд░ рдкाँрдЪों рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै॥7॥

рднрдЧрд╡ाрди рдХрд╣рддे рд╣ैं—рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЬीрд╡ рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеिрдд рдоेрд░ा рд╣ी рд╕рдиाрддрди рдЕंрд╢ рд╣ै। рд╡рд╣ рдк्рд░рдХृрддि рдоें рд╕्рдеिрдд рдорди рдФрд░ рдкाँрдЪों рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рдЬोрдб़рдХрд░ рдЙрдирдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддा рд╣ै।

рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмाрдд

рдпрд╣ाँ “рдЕंрд╢” рдХो рднौрддिрдХ рдЯुрдХрдб़े рдпा рд╣िрд╕्рд╕े рдХे рдЕрд░्рде рдоें рдирд╣ीं рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдпрд╣ рдЬीрд╡ рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рдмीрдЪ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ंрдмंрдз рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рд╢рдм्рдж рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 8 — рд╢рд░ीрд░ рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рдЬीрд╡

рдЬैрд╕े рд╡ाрдпु рдЧрди्рдз рдХे рд╕्рдеाрди рд╕े рдЧрди्рдз рдХो рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдХे рд▓े рдЬाрддी рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рджेрд╣ рдЖрджि рдХा рд╕्рд╡ाрдоी рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рднी рдЬिрд╕ рд╢рд░ीрд░ рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै, рдЙрд╕рд╕े рдЗрди рдорди рд╕рд╣िрдд рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдХे рдлिрд░ рдЬिрд╕ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдЙрд╕рдоें рдЬाрддा рд╣ै॥8॥

рдЬрдм рдЬीрд╡ рдПрдХ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рджूрд╕рд░ा рд╢рд░ीрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै, рддрдм рд╡рд╣ рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓े рдЬाрддा рд╣ै, рдЬैрд╕े рд╡ाрдпु рдлूрд▓ рдпा рдХिрд╕ी рд╕्рдеाрди рд╕े рдЙрд╕рдХी рд╕ुрдЧंрдз рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЖрдЧे рдмрдв़рддी рд╣ै।

рд╕рд░рд▓ рдЙрджाрд╣рд░рдг

рдЬैрд╕े рд╕ुрдЧंрдз рд╕्рд╡рдпं рджिрдЦाрдИ рдирд╣ीं рджेрддी, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рднी рджिрдЦाрдИ рдирд╣ीं рджेрддी, рдлिрд░ рднी рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдЪेрддрдиा рдХे рдЕрдиुрднрд╡ рдоें рдЙрд╕рдХी рднूрдоिрдХा рдоाрдиी рдЧрдИ рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 9 — рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрдиुрднрд╡

рдпрд╣ рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рд╢्рд░ोрдд्рд░, рдЪрдХ्рд╖ु рдФрд░ рдд्рд╡рдЪा рдХो рддрдеा рд░рд╕рдиा, рдШ्рд░ाрдг рдФрд░ рдорди рдХो рдЖрд╢्рд░рдп рдХрд░рдХे, рдЕрд░्рдеाрдд рдЗрди рд╕рдмрдХे рд╕рд╣ाрд░े рд╕े рд╣ी рд╡िрд╖рдпों рдХा рд╕ेрд╡рди рдХрд░рддा рд╣ै॥9॥

рдЕрд░्рдеाрдд्, рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХाрди, рдЖँрдЦ, рдд्рд╡рдЪा, рдЬीрдн, рдиाрдХ рдФрд░ рдорди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрднिрди्рди рд╡िрд╖рдпों рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддा рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпाँ рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рд╕ाрдзрди рд╣ैं; рдЙрдирдХे рдкीрдЫे рдЪेрддрди рд╕рдд्рддा рдХा рд╣ोрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 10 — рдЬ्рдЮाрдиी рдФрд░ рдЕрдЬ्рдЮाрдиी рдХा рдЕंрддрд░

рд╢рд░ीрд░ рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдЬाрддे рд╣ुрдП рдХो, рдЕрдерд╡ा рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ुрдП рдХो, рдЕрдерд╡ा рд╡िрд╖рдпों рдХो рднोрдЧрддे рд╣ुрдП рдХो- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рддीрдиों рдЧुрдгों рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╣ुрдП рдХो рднी рдЕрдЬ्рдЮाрдиीрдЬрди рдирд╣ीं рдЬाрдирддे, рдХेрд╡рд▓ рдЬ्рдЮाрдирд░ूрдк рдиेрдд्рд░ों рд╡ाрд▓े рд╡िрд╡ेрдХрд╢ीрд▓ рдЬ्рдЮाрдиी рд╣ी рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдЬाрдирддे рд╣ैं॥10॥

рдЬीрд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдЫोрдб़рддे рд╕рдордп, рд╢рд░ीрд░ рдоें рд░рд╣рддे рд╕рдордп рдФрд░ рд╡िрд╖рдпों рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╕рдордп рднी рдЕрдЬ्рдЮाрдиी рд▓ोрдЧ рдЙрд╕рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рдирд╣ीं рджेрдЦ рдкाрддे। рд▓ेрдХिрди рдЬ्рдЮाрди рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╡ाрд▓े рд╡िрд╡ेрдХी рд▓ोрдЧ рдЙрд╕े рд╕рдордЭ рд▓ेрддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 11 — рдЖрдд्рдоा рдХा рдЕрдиुрднрд╡

рдпрдд्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдпोрдЧीрдЬрди рднी рдЕрдкрдиे рд╣ृрджрдп рдоें рд╕्рдеिрдд рдЗрд╕ рдЖрдд्рдоा рдХो рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдЬाрдирддे рд╣ैं, рдХिрди्рддु рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдХो рд╢ुрдж्рдз рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै, рдРрд╕े рдЕрдЬ्рдЮाрдиीрдЬрди рддो рдпрдд्рди рдХрд░рддे рд░рд╣рдиे рдкрд░ рднी рдЗрд╕ рдЖрдд्рдоा рдХो рдирд╣ीं рдЬाрди рдкाрддे॥11॥

рдк्рд░рдпрдд्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдпोрдЧी рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рд╕्рдеिрдд рдЖрдд्рдоा рдХो рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рдЬिрдирдХा рдЕंрддःрдХрд░рдг рдЕрднी рд╢ुрдж्рдз рдФрд░ рд╕ंрдпрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рд╣ै, рд╡े рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдкрд░ рднी рдЖрдд्рдоा рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рдирд╣ीं рдкрд╣рдЪाрди рдкाрддे।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рдЖрдд्рдордЬ्рдЮाрди рдХेрд╡рд▓ рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо рдФрд░ рдЕंрддःрдХрд░рдг рдХी рд╢ुрдж्рдзि рд╕े рднी рдЬुрдб़ा рд╣ै।

ЁЯХЙ️ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि

рд╢्рд▓ोрдХ 12 — рд╕ूрд░्рдп, рдЪंрдж्рд░рдоा рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХा рддेрдЬ

рд╕ूрд░्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рдЬो рддेрдЬ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЬрдЧрдд рдХो рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рддрдеा рдЬो рддेрдЬ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдоें рд╣ै рдФрд░ рдЬो рдЕрдЧ्рдиि рдоें рд╣ै- рдЙрд╕рдХो рддुрдо рдоेрд░ा рд╣ी рддेрдЬ рдЬाрдиो॥12॥ 

рд╕ूрд░्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рдЬो рддेрдЬ рдкूрд░े рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рддрдеा рдЬो рддेрдЬ рдЪंрдж्рд░рдоा рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиा рд╣ी рддेрдЬ рдмрддाрддे рд╣ैं।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рд╕ृрд╖्рдЯि рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдХाрд╢ рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдХी рдорд╣िрдоा рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиी рджिрд╡्рдп рд╢рдХ्рддि рд╕े рдЬोрдб़рддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 13 — рдкृрде्рд╡ी рдФрд░ рд╡рдирд╕्рдкрддिрдпों рдХा рдкोрд╖рдг

рдФрд░ рдоैं рд╣ी рдкृрде्рд╡ी рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддि рд╕े рд╕рдм рднूрддों (рдк्рд░ाрдгिрдпों) рдХो рдзाрд░рдг рдХрд░рддा рд╣ूँ рдФрд░ рд░рд╕рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЕрд░्рдеाрдд рдЕрдоृрддрдордп рдЪрди्рдж्рд░рдоा рд╣ोрдХрд░ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдУрд╖рдзिрдпों рдХो рдЕрд░्рдеाрдд рд╡рдирд╕्рдкрддिрдпों рдХो рдкुрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ूँ॥13॥

рднрдЧрд╡ाрди рдХрд╣рддे рд╣ैं—рдоैं рдкृрде्рд╡ी рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддि рд╕े рд╕рднी рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХो рдзाрд░рдг рдХрд░рддा рд╣ूँ рдФрд░ рд░рд╕рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЪंрдж्рд░рдоा рдмрдирдХрд░ рд╕рднी рд╡рдирд╕्рдкрддिрдпों рдХा рдкोрд╖рдг рдХрд░рддा рд╣ूँ।

рд╢्рд▓ोрдХ 14 — рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ рдЕрдЧ्рдиि рдФрд░ рднोрдЬрди

рдоैं рд╣ी рд╕рдм рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ा рдк्рд░ाрдг рдФрд░ рдЕрдкाрди рд╕े рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ рдЕрдЧ्рдиि рд░ूрдк рд╣ोрдХрд░ рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрди्рди рдХो рдкрдЪाрддा рд╣ूँ॥14॥

рдоैं рд╣ी рд╕рднी рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░ाрдг рдФрд░ рдЕрдкाрди рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрди्рди рдХो рдкрдЪाрддा рд╣ूँ।

рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрди्рди

рднрдХ्рд╖्рдп, рднोрдЬ्рдп, рд▓ेрд╣्рдп рдФрд░ рдЪोрд╖्рдп, рдРрд╕े рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрди्рди рд╣ोрддे рд╣ैं. рдЙрдирдоें рдЬो рдЪрдмाрдХрд░ рдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ ‘рднрдХ्рд╖्рдп’ рд╣ै- рдЬैрд╕े рд░ोрдЯी рдЖрджि। рдЬो рдиिрдЧрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ ‘рднोрдЬ्рдп’ рд╣ै- рдЬैрд╕े рджूрдз рдЖрджि рддрдеा рдЬो рдЪाрдЯा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ ‘рд▓ेрд╣्рдп’ рд╣ै- рдЬैрд╕े рдЪрдЯрдиी рдЖрджि рдФрд░ рдЬो рдЪूрд╕ा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ ‘рдЪोрд╖्рдп’ рд╣ै- рдЬैрд╕े рдИрдЦ рдЖрджि।

рдк्рд░рдХाрд░ рд╕рд░рд▓ рдЕрд░्рде рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг
рднрдХ्рд╖्рдп рдЬिрд╕े рдЪрдмाрдХрд░ рдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рд░ोрдЯी
рднोрдЬ्рдп рдЬिрд╕े рдиिрдЧрд▓рдХрд░ рдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЪाрд╡рд▓ рдЖрджि
рд▓ेрд╣्рдп рдЬिрд╕े рдЪाрдЯрдХрд░ рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЪрдЯрдиी
рдЪोрд╖्рдп рдЬिрд╕े рдЪूрд╕рдХрд░ рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЧрди्рдиा

рдпрд╣ рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднाрд░рддीрдп рдЖрд╣ाрд░-рд╡िрдЪाрд░ рдоें рднोрдЬрди рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдиे рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддрд░ीрдХों рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 15 — рд╕्рдоृрддि, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╡ेрджों рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп

рдоैं рд╣ी рд╕рдм рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╣ृрджрдп рдоें рдЕрди्рддрд░्рдпाрдоी рд░ूрдк рд╕े рд╕्рдеिрдд рд╣ूँ рддрдеा рдоुрдЭрд╕े рд╣ी рд╕्рдоृрддि, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕрдкोрд╣рди (рд╡िрдЪाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмुрдж्рдзि рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рд╕ंрд╢рдп, рд╡िрдкрд░्рдпрдп рдЖрджि рджोрд╖ों рдХो рд╣рдЯाрдиे рдХा рдиाрдо ‘рдЕрдкोрд╣рди’ рд╣ै) рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рдм рд╡ेрджों рдж्рд╡ाрд░ा рдоैं рд╣ी рдЬाрдирдиे рдпोрдЧ्рдп (рд╕рд░्рд╡ рд╡ेрджों рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХो рдЬाрдирдиे рдХा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕рдм рд╡ेрджों рдж्рд╡ाрд░ा ‘рдЬाрдирдиे рдХे рдпोрдЧ्рдп’ рдПрдХ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рд╣ी рд╣ै) рд╣ूँ рддрдеा рд╡ेрджाрди्рдд рдХा рдХрд░्рддा рдФрд░ рд╡ेрджों рдХो рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓ा рднी рдоैं рд╣ी рд╣ूँ॥15॥

рдоैं рд╕рднी рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╣ृрджрдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ूँ। рдоुрдЭрд╕े рд╣ी рд╕्рдоृрддि, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрд╢рдп рдЖрджि рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХी рд╢рдХ्рддि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। рд╕рднी рд╡ेрджों рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрдирдиे рдпोрдЧ्рдп рдоैं рд╣ी рд╣ूँ। рдоैं рд╡ेрджाрди्рдд рдХा рдХрд░्рддा рдФрд░ рд╡ेрджों рдХा рдЬ्рдЮाрддा рднी рд╣ूँ।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиे рдХो рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдЬрдЧрдд рдоें рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡ рдХे рднीрддрд░ рд╕्рдеिрдд рдЪेрддрди рд╕рдд्рддा рдХे рд░ूрдк рдоें рднी рдмрддाрддे рд╣ैं।

ЁЯХЙ️ рдХ्рд╖рд░, рдЕрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо

рд╢्рд▓ोрдХ 16 — рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рдкुрд░ुрд╖

рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдиाрд╢рд╡ाрди рдФрд░ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рднी рдпे рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкुрд░ुрд╖ рд╣ैं. рдЗрдирдоें рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рднूрддрдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╢рд░ीрд░ рддो рдиाрд╢рд╡ाрди рдФрд░ рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै॥16॥

рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкुрд░ुрд╖ рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं—рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░। рд╕рднी рдиाрд╢рд╡ाрди рдк्рд░ाрдгी рдФрд░ рдЙрдирдХे рднौрддिрдХ рд░ूрдк рдХ्рд╖рд░ рдХрд╣े рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рдХूрдЯрд╕्рде рдФрд░ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рддрдд्рд╡ рдХो рдЕрдХ्рд╖рд░ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЧीрддा рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 7 рд╢्рд▓ोрдХ 4-5 рдоें рдЬो рдЕрдкрд░ा рдФрд░ рдкрд░ा рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдиाрдо рд╕े рдХрд╣े рдЧрдП рд╣ैं рддрдеा рдЕрдз्рдпाрдп 13 рд╢्рд▓ोрдХ 1 рдоें рдЬो рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдФрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдЬ्рдЮ рдХे рдиाрдо рд╕े рдХрд╣े рдЧрдП рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ीं рджोрдиों рдХा рдпрд╣ाँ рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рдХे рдиाрдо рд╕े рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

  • рдХ्рд╖рд░ = рдЬो рдмрджрд▓рддा рдФрд░ рдирд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै।
  • рдЕрдХ्рд╖рд░ = рдЬो рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17 — рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк

рдЗрди рджोрдиों рд╕े рдЙрдд्рддрдо рдкुрд░ुрд╖ рддो рдЕрди्рдп рд╣ी рд╣ै, рдЬो рддीрдиों рд▓ोрдХों рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдХे рд╕рдмрдХा рдзाрд░рдг-рдкोрд╖рдг рдХрд░рддा рд╣ै рдПрд╡ं рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै॥17॥ 

рдЗрди рджोрдиों рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдПрдХ рдЙрдд्рддрдо рдкुрд░ुрд╖ рдФрд░ рд╣ै, рдЬिрд╕े рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡рд╣ी рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рддीрдиों рд▓ोрдХों рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдХрд░ рдЙрдирдХा рдзाрд░рдг-рдкोрд╖рдг рдХрд░рддा рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рдпрд╣ाँ рднрдЧрд╡ाрди рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рдкрд░े рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 18 — рднрдЧрд╡ाрди рд╕्рд╡рдпं рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рд╣ैं

рдХ्рдпोंрдХि рдоैं рдиाрд╢рд╡ाрди рдЬрдб़рд╡рд░्рдЧ- рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рддो рд╕рд░्рд╡рдеा рдЕрддीрдд рд╣ूँ рдФрд░ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рд╕े рднी рдЙрдд्рддрдо рд╣ूँ, рдЗрд╕рд▓िрдП рд▓ोрдХ рдоें рдФрд░ рд╡ेрдж рдоें рднी рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ूँ॥18॥

рдХ्рдпोंрдХि рдоैं рдХ्рд╖рд░ рд╕े рдкрд░े рд╣ूँ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рднी рдЙрдд्рддрдо рд╣ूँ, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕ंрд╕ाрд░ рдФрд░ рд╡ेрджों рдоें рдоैं рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ूँ।

рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХा рд╕рд░рд▓ рдЕрд░्рде

рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдЕрд░्рдеाрдд—рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдкुрд░ुрд╖, рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдпा рд╡рд╣ рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕рдд्рддा рдЬो рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рджोрдиों рд╕े рдкрд░े рдФрд░ рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 19 — рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХा рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рднрдХ्рддि

рднाрд░рдд! рдЬो рдЬ्рдЮाрдиी рдкुрд░ुрд╖ рдоुрдЭे рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдЬाрдирддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕рд░्рд╡рдЬ्рдЮ рдкुрд░ुрд╖ рд╕рдм рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдиिрд░ंрддрд░ рдоुрдЭ рд╡ाрд╕ुрджेрд╡ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХो рд╣ी рднрдЬрддा рд╣ै॥19॥ 

рд╣े рдЕрд░्рдЬुрди! рдЬो рдоोрд╣ рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдоुрдЭे рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдЬाрдирддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд╕рдм рдХुрдЫ рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкूрд░े рднाрд╡ рд╕े рдоेрд░ी рднрдХ्рддि рдХрд░рддा рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рд╕рдЪ्рдЪा рдЬ्рдЮाрди рдХेрд╡рд▓ рдмौрдж्рдзिрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬрдм рдЬ्рдЮाрди рдЬीрд╡рди рдоें рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рднрдХ्рддि рдХो рдЬрди्рдо рджेрддा рд╣ै, рддрдм рд╡рд╣ рдЕрдзिрдХ рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд▓ेрддा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 20 — рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рд╣े рдиिрд╖्рдкाрдк рдЕрд░्рдЬुрди! рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рдЕрддि рд░рд╣рд╕्рдпрдпुрдХ्рдд рдЧोрдкрдиीрдп рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоेрд░े рдж्рд╡ाрд░ा рдХрд╣ा рдЧрдпा, рдЗрд╕рдХो рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдЬाрдирдХрд░ рдордиुрд╖्рдп рдЬ्рдЮाрдирд╡ाрди рдФрд░ рдХृрддाрд░्рде рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै॥20॥

рд╣े рдиिрд╖्рдкाрдк рдЕрд░्рдЬुрди! рдоैंрдиे рддुрдо्рд╣ें рдпрд╣ рдЕрдд्рдпंрдд рдЧूрдв़ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдмрддाрдпा рд╣ै। рдЗрд╕े рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рд╕рдордЭ рд▓ेрдиे рдкрд░ рдордиुрд╖्рдп рдмुрдж्рдзिрдоाрди рдмрдирддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХे рдкрд░рдо рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдЕрд░्рдеाрдд рдХृрддाрд░्рде рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।


рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдПрдХ рдРрд╕े рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рд╕े рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬिрд╕рдХी рдЬрдб़ рдКрдкрд░ рдФрд░ рд╢ाрдЦाрдПँ рдиीрдЪे рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ैं। рдЗрд╕ рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╕्рдеाрдпी рдирд╣ीं рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдмंрдзрдиों рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрд╕ंрдЧ рдпा рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рд░ूрдкी рд╢рд╕्рдд्рд░ рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рд▓ेрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рдЧрдИ рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рднрдЧрд╡ाрди рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рд╢рд░ीрд░ рдмрджрд▓рддे рд╕рдордп рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓े рдЬाрддी рд╣ै। рднрдЧрд╡ाрди рд╣ी рд╕ूрд░्рдп, рдЪंрдж्рд░рдоा рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХे рдк्рд░рдХाрд╢ рдоें рд╕्рдеिрдд рддेрдЬ рд╣ैं, рдкृрде्рд╡ी рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХो рдзाрд░рдг рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрди्рди рдХो рдкрдЪाрддे рд╣ैं।

рдЕंрдд рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдХ्рд╖рд░ рдкुрд░ुрд╖, рдЕрдХ्рд╖рд░ рдкुрд░ुрд╖ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕्рд╡рдпं рдХो рдХ्рд╖рд░ рддрдеा рдЕрдХ्рд╖рд░ рджोрдиों рд╕े рдЙрдд्рддрдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдмрддाрддे рд╣ैं।


рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा 15рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп "рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ" 

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा 15рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп "рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ" (рдХुрд▓ 20 рд╢्рд▓ोрдХ) рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рд╕ंрд╕ाрд░, рдЖрдд्рдоा рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдХो рд╕рдордЭाрддा рд╣ै:

1. рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рдкीрдкрд▓ (рдЕрд╢्рд╡рдд्рде) рдХा рд╡ृрдХ्рд╖

  • рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдПрдХ рдЙрд▓्рдЯे рдкीрдкрд▓ рдХे рдкेрдб़ рд╕े рдХी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХी рдЬрдб़ें (рдкрд░рдоाрдд्рдоा) рдКрдкрд░ рд╣ैं рдФрд░ рд╢ाрдЦाрдПँ (рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░) рдиीрдЪे рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ैं।
  • рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрд░ рдиाрд╢рд╡ाрди рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै।

2. рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рд╕े рдоुрдХ्рддि

  • рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдоोрд╣-рдоाрдпा рдФрд░ рдЖрд╕рдХ्рддि рдХो рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп (рдЕрд╕ंрдЧ рд░ूрдкी рд╢рд╕्рдд्рд░) рд╕े рдХाрдЯрдиा рдЪाрд╣िрдП।
  • рдЕрд╣ंрдХाрд░, рдХाрдордиाрдУं рдФрд░ рд╕ुрдЦ-рджुःрдЦ рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардХрд░ рд╣ी рдкрд░рдо рдкрдж (рдоुрдХ्рддि) рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╣ोрддी рд╣ै।

3. рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рд╕ंрдмंрдз

  • рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рд╣ी рд╕рдиाрддрди рдЕंрд╢ рд╣ै।
  • рдЬैрд╕े рд╣рд╡ा рд╕ुрдЧंрдз рдХो рдПрдХ рдЬрдЧрд╣ рд╕े рджूрд╕рд░ी рдЬрдЧрд╣ рд▓े рдЬाрддी рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рд╢рд░ीрд░ рдЫोрдб़рддे рд╕рдордп рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓े рдЬाрддी рд╣ै।

4. рдХрдг-рдХрдг рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╢рдХ्рддि

  • рд╕ूрд░्рдп, рдЪंрдж्рд░рдоा рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХा рддेрдЬ, рдкृрде्рд╡ी рдХी рдзाрд░рдг рд╢рдХ्рддि рддрдеा рднोрдЬрди рдХो рдкрдЪाрдиे рд╡ाрд▓ी (рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░) рдЕрдЧ्рдиि—рдпрд╣ рд╕рдм рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╣ी рджिрд╡्рдп рд╢рдХ्рддि рд╣ै।
  • рд╡े рд╣ी рд╕рдм рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╣ृрджрдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं।

5. рдХ्рд╖рд░, рдЕрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо

  • рдХ्рд╖рд░: рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рд╕рднी рдиाрд╢рд╡ाрди рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рд╡рд╕्рддुрдПँ।
  • рдЕрдХ्рд╖рд░: рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рдЬीрд╡ाрдд्рдоा।
  • рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо: рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╕्рд╡рдпं рдХो рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рджोрдиों рд╕े рдкрд░े рдФрд░ рдЙрдд्рддрдо "рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо" (рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдкрд░рдоाрдд्рдоा) рдмрддाрддे рд╣ैं।

рдоुрдЦ्рдп рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдоोрд╣ рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардХрд░, рднрдЧрд╡ाрди рдХे рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рд╕рдордЭрдХрд░ рдиिрд╖्рдХाрдо рднाрд╡ рд╕े рдЙрдирдХी рднрдХ्рддि рдХрд░рдиा рд╣ी рдЬीрд╡рди рдХा рдЕंрддिрдо рд▓рдХ्рд╖्рдп рд╣ै।

рдЧीрддा рдХे рдкрди्рдж्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡ाрд░्рде | Gita Chapter 15 Purushottama Yoga | Bhagwat Geeta Adhyay 15 in Hindi Meaning

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рд╡िрд╖рдп

1. рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖

рдЕрдз्рдпाрдп рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдПрдХ рдРрд╕े рд╡ृрдХ्рд╖ рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕рдХी рдЬрдб़ рдКрдкрд░ рдФрд░ рд╢ाрдЦाрдПँ рдиीрдЪे рд╣ैं। рдпрд╣ рд░ूрдкрдХ рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рдЕंрддिрдо рдЖрдзाрд░ рднौрддिрдХ рджिрдЦाрдИ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рд╡рд╕्рддुрдУं рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдкрд░рдо рд╕рдд्рддा рдоें рд╣ै।

рдордиुрд╖्рдп рдХी рдЖрд╕рдХ्рддि, рдЗрдЪ्рдЫाрдПँ рдФрд░ рдХрд░्рдо рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рдмंрдзрди рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрддे рд╣ैं।

2. рдЕрд╕ंрдЧ рдпा рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдХा рдорд╣рдд्рд╡

рднрдЧрд╡ाрди рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рдХाрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрд╕ंрдЧрд╢рд╕्рдд्рд░, рдЕрд░्рдеाрдд рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рджृрдв़ рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдХो рд╕ाрдзрди рдмрддाрддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдХрд░्рддрд╡्рдпों рд╕े рднाрдЧрдиा рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै—

  • рдХрд░्рдо рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рдмрдЪрдиा।
  • рд╡рд╕्рддुрдУं рдХो рд╕्рдеाрдпी рди рдоाрдирдиा।
  • рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдФрд░ рдордорддा рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा।
  • рдкрд░рдо рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХो рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рд╡рд╕्рддुрдУं рд╕े рдКрдкрд░ рд░рдЦрдиा।

3. рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрдЪाрд░ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рд╢рд░ीрд░ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдЪेрддрди рд╕рдд्рддा рд╣ै।

рд╢рд░ीрд░ рдмрджрд▓рддा рд╣ै, рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПँ рдмрджрд▓рддी рд╣ैं рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдмрджрд▓рддी рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЧीрддा рдЬीрд╡ рдХे рд╕рдиाрддрди рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХी рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддी рд╣ै।

4. рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╢рдХ्рддि

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХो рдХेрд╡рд▓ рдоंрджिрд░ рдпा рдкूрдЬा рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рдмрддाрддे। рд╡े рд╕ूрд░्рдп рдХे рддेрдЬ, рдкृрде्рд╡ी рдХी рдзाрд░рдг-рд╢рдХ्рддि, рд╡рдирд╕्рдкрддिрдпों рдХे рдкोрд╖рдг рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдоें рднोрдЬрди рдкрдЪाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рд╕े рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рджेрдЦрдиे рдХी рджृрд╖्рдЯि рдоिрд▓рддी рд╣ै।

5. рдХ्рд╖рд░, рдЕрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рднाрдЧ рд╢्рд▓ोрдХ 16–18 рд╣ै।

рддрдд्рд╡ рд╕рд░рд▓ рдЕрд░्рде
рдХ्рд╖рд░ рдиाрд╢рд╡ाрди рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдирд╢ीрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░/рдк्рд░ाрдгी-рдЬрдЧрдд
рдЕрдХ्рд╖рд░ рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рддрдд्рд╡
рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рднी рдЙрдд्рддрдо рдкрд░рдоाрдд्рдоा

рдЗрди рддीрдиों рдХी рдЪрд░्рдЪा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднрдЧрд╡ाрди рдЕрдкрдиे рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं।


рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢्рд▓ोрдХ

“рдКрд░्рдз्рд╡рдоूрд▓рдордзःрд╢ाрдЦрдо्…” — рд╢्рд▓ोрдХ 15.1

рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рдордЭाрдиे рд╡ाрд▓ा рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ै।

“рдордоैрд╡ांрд╢ो рдЬीрд╡рд▓ोрдХे…” — рд╢्рд▓ोрдХ 15.7

рдпрд╣ рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдХी рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддा рд╣ै।

“рдЕрд╣ं рд╡ैрд╢्рд╡ाрдирд░ो рднूрдд्рд╡ा…” — рд╢्рд▓ोрдХ 15.14

рдпрд╣ рд╢рд░ीрд░ рдоें рднोрдЬрди рдХे рдкाрдЪрди рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рднрдЧрд╡ाрди рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддा рд╣ै।

“рд╕рд░्рд╡рд╕्рдп рдЪाрд╣ं рд╣ृрджि рд╕рди्рдиिрд╡िрд╖्рдЯो…” — рд╢्рд▓ोрдХ 15.15

рдпрд╣ рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╣ृрджрдпрд╕्рде рд╕्рдеिрддि рддрдеा рд╕्рдоृрддि рдФрд░ рдЬ्рдЮाрди рд╕े рдЙрдирдХे рд╕ंрдмंрдз рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддा рд╣ै।

“рдЙрдд्рддрдоः рдкुрд░ुрд╖рд╕्рдд्рд╡рди्рдпः…” — рд╢्рд▓ोрдХ 15.17

рдпрд╣ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ै।

“рдпрд╕्рдоाрдд्рдХ्рд╖рд░рдорддीрддोрд╜рд╣рдо्…” — рд╢्рд▓ोрдХ 15.18

рдЗрд╕ी рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╕्рд╡рдпं рдХो рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХрд╣рддे рд╣ैं।


рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рд╕ाрд░

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рдкंрдж्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдк्рд░рдХृрддि, рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕рдд्рддा рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी рджिрд╢ा рджेрддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рдордЭाрддे рд╣ुрдП рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдордиुрд╖्рдп рдХो рдЗрд╕рдХी рдЖрд╕рдХ्рддि рд░ूрдкी рдЬрдб़ों рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардиा рдЪाрд╣िрдП। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп, рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХी рд╢рд░рдг рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।

рдЕрдз्рдпाрдп рдЖрдЧे рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ोрдХрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рднрдЧрд╡ाрди рд╕्рд╡рдпं рд╕рднी рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╣ृрджрдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдХрд░ рд╕्рдоृрддि, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХी рд╡िрднिрди्рди рд╢рдХ्рддिрдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рд╣ैं।

рдЕंрддрддः рднрдЧрд╡ाрди рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рдкрд░े рдЕрдкрдиे рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рд▓िрдП рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рдоूрд▓ рд╕ंрджेрд╢ рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрд╕ाрд░ рд╕े рд╡िрд░рдХ्рддि рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардХрд░ рдкрд░рдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХी рдУрд░ рдЕрдкрдиी рдЪेрддрдиा рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।


рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХрддा

рдЖрдЬ рдХा рдЬीрд╡рди рд▓рдЧाрддाрд░ рдЗрдЪ्рдЫाрдУं, рддुрд▓рдиा, рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдФрд░ рдмाрд╣рд░ी рдЖрдХрд░्рд╖рдгों рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рд░ूрдкрдХ рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै рдХि рд╣рдоाрд░ी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдПँ рдХ्рдпा рд╣ैं।

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рд╕े рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрджेрд╢ рд▓िрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं:

  • рд╣рд░ рдЪीрдЬ рд╕्рдеाрдпी рдирд╣ीं рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдмीрдЪ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рд░рдЦें।
  • рдЖрд╕рдХ्рддि рдФрд░ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдЕрд▓рдЧ рд╣ैं—рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдиिрднाрдПँ, рд▓ेрдХिрди рд╣рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдХो рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рди рдмрдиाрдПं।
  • рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдФрд░ рдорди рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдЖंрддрд░िрдХ рд╕्рдеिрд░рддा рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
  • рдЬ्рдЮाрди рдХेрд╡рд▓ рдЬाрдирдХाрд░ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕्рд╡рдпं рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
  • рднрдХ्рддि рдФрд░ рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдорди рдХो рдЧрд╣рд░ी рджिрд╢ा рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं।
  • рдмाрд╣рд░ी рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд╕ाрде рдЖंрддрд░िрдХ рд╢ांрддि рдХो рднी рдЬीрд╡рди рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдмрдиाрдиा рдЪाрд╣िрдП।

Frequently Asked Questions — рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै?

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдкंрдж्рд░рд╣рд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдиाрдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рдХिрддрдиे рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं?

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рдХुрд▓ 20 рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╕ंрд╕ाрд░ рд░ूрдкी рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖, рдЬीрд╡ाрдд्рдоा, рдкрд░рдоाрдд्рдоा, рдХ्рд╖рд░-рдЕрдХ्рд╖рд░ рдкुрд░ुрд╖ рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рдХ्рдпा рдЕрд░्рде рд╣ै?

рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рд░ूрдкрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рдКрдкрд░ рд╕्рдеिрдд рдЬрдб़ рдФрд░ рдиीрдЪे рдлैрд▓ी рд╢ाрдЦाрдПँ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддी рд╣ैं। рдЗрд╕рдХी рдЖрд╕рдХ्рддि рд░ूрдкी рдЬрдб़ों рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрд╕ंрдЧ рдпा рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рд▓ेрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рдЧрдИ рд╣ै।

“рдордоैрд╡ांрд╢ो рдЬीрд╡рд▓ोрдХे” рдХा рдХ्рдпा рдЕрд░्рде рд╣ै?

рд╢्рд▓ोрдХ 15.7 рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдЬीрд╡ рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеिрдд рд╕рдд्рддा рдЙрдирдХा рд╕рдиाрддрди рдЕंрд╢ рд╣ै। рдпрд╣ाँ “рдЕंрд╢” рдХो рднौрддिрдХ рдЯुрдХрдб़े рдХे рд░ूрдк рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡ рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ंрдмंрдз рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рдХ्рдпा рд╣ैं?

рд╢्рд▓ोрдХ 15.16 рдоें рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкुрд░ुрд╖ों рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рд╣ै—рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░। рдХ्рд╖рд░ рдиाрд╢рд╡ाрди рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдирд╢ीрд▓ рд╕рдд्рддा рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЕрдХ्рд╖рд░ рдХो рдЕрд╡िрдиाрд╢ी рддрдд्рд╡ рдХे рд░ूрдк рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХिрд╕े рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै?

рд╢्рд▓ोрдХ 15.17–18 рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╕्рд╡рдпं рдХो рдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рдЙрдд्рддрдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдмрддाрддे рд╣ैं। рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХा рдЕрд░्рде рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдкुрд░ुрд╖ рдпा рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢्рд▓ोрдХ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХे рдХрдИ рд╢्рд▓ोрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ैं। рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े 15.1, 15.7, 15.14, 15.15 рдФрд░ 15.18 рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।

рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рд╕े рдХ्рдпा рд╕ीрдЦ рдоिрд▓рддी рд╣ै?

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╣ै рдХि рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдХो рд╕рдордЭрдХрд░ рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдардиा рдЪाрд╣िрдП, рдЖрдд्рдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рдЬाрдирдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдкрд░рдо рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХी рдУрд░ рдЕрдкрдиी рдЪेрддрдиा рдХो рд▓рдЧाрдиा рдЪाрд╣िрдП।


рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдФрд░ рдЖрдЬ рдХी Gen Z: рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рд╕ीрдЦ рдоिрд▓рддी рд╣ै?

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा 15рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЧूрдв़ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╡िрд╖рдп рдирд╣ीं рдмрддाрддा, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рдХी рд╢िрдХ्рд╖ाрдУं рдХो рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдЪिंрддрди рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╕рдордЭा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЖрдЬ рдХी Gen Z рдкीрдв़ी рдХे рд▓िрдП рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा 15рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдЕрдд्рдпंрдд рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। 

рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा, рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрдв़рддी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा, рдХрд░िрдпрд░ рдХा рджрдмाрд╡ рдФрд░ рдмाрд╣рд░ी рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдХे рдмीрдЪ рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЕрдкрдиी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдУं рдФрд░ рдЖंрддрд░िрдХ рд╕्рдеिрд░рддा рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै। рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рдЬрдм рдпुрд╡ा рд▓рдЧाрддाрд░ рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХी рджुрдиिрдпा, рдмाрд╣рд░ी рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों, рдХрд░िрдпрд░ рдХी рдЕंрдзी рджौрдб़ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рддрдиाрд╡ рд╕े рдШिрд░े рд╣ैं, рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджिрд╢ा рджेрддा рд╣ै:

1. рд╣рд░ рдЪीрдЬ़ рд╕्рдеाрдпी рдирд╣ीं рд╣ै

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдКрд░्рдз्рд╡рдоूрд▓ рдФрд░ рдЕрдзःрд╢ाрдЦा рд╡ाрд▓े рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рд╕े рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдпрд╣ рд░ूрдкрдХ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рдЬрдЯिрд▓рддा, рдкрд░िрд╡рд░्рддрдирд╢ीрд▓рддा рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुрдб़ी рдЖрд╕рдХ्рддिрдпों рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै।

рдЖрдЬ рдХी рднाрд╖ा рдоें рдЗрд╕े рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕рдордЭ рд╕рдХрддे рд╣ैं—рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХी рд▓ोрдХрдк्рд░िрдпрддा, рдЯ्рд░ेंрдб, рдкрдж, рдкैрд╕ा, рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдФрд░ рдЕрд╕рдлрд▓рддा, рдпे рд╕рднी рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдЪीрдЬें рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рдХिрд╕ी рдмाрд╣рд░ी рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдХो рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиा рд▓ेрдиा рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЕрд╕्рдеिрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि: рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдПрдХ "рдЙрд▓्рдЯी рдкीрдкрд▓ рдХे рдкेрдб़" (рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖) рдХे рд░ूрдк рдоें рджिрдЦाрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рдпрд╣ рджुрдиिрдпा рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдЖрдХрд░्рд╖рдг рдХрднी рд╕्рдеिрд░ рдирд╣ीं рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े। рдЗрд╕े рд╕рдордЭрдХрд░ рдпुрд╡ा рдмाрд╣рд░ी рдмрджрд▓ाрд╡ों рдпा рдЕрд╕рдлрд▓рддाрдУं рд╕े рдШрдмрд░ाрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдоाрдирд╕िрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рд╕ीрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

2. рдХाрдо рдХрд░ें, рд▓ेрдХिрди рдЖрд╕рдХ्рддि рдХो рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рди рдмрдирдиे рджें

рд╢्рд▓ोрдХ 3 рдоें “рдЕрд╕рдЩ्рдЧрд╢рд╕्рдд्рд░ेрдг” рдЕрд░्рдеाрдд् рдЕрдиाрд╕рдХ्рддि рдХे рд░ूрдкрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрд╕ाрд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рдХाрдЯрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рдЧрдИ рд╣ै।

рдЗрд╕рдХा рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдПрдХ рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдЕрд░्рде рдпрд╣ рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрдиे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЧंрднीрд░ рд░рд╣े, рд▓ेрдХिрди рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рдЖрдд्рдо-рдоूрд▓्рдп рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рд▓ाрдЗрдХ्рд╕, рдлॉрд▓ोрдЕрд░्рд╕, рд░ैंрдХ, рдиौрдХрд░ी, рд╡ेрддрди рдпा рджूрд╕рд░ों рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рди рдЬोрдб़े।

рдЕрд╣рдо рдФрд░ рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рджूрд░ी: Gen Z рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХी рд▓ाрдЗрдХ, рд╕्рдЯेрдЯрд╕ рдФрд░ рдХрд░िрдпрд░ рдХे рджрдмाрд╡ рдХा рдмрдб़ा рдЕрд╕рд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЧीрддा рдХा "рдЕрд╕ंрдЧ рд╢рд╕्рдд्рд░" (рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп) рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдЕрдкрдиे рдХाрдо рдкूрд░ी рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рдХрд░ें, рд▓ेрдХिрди рд╣рд░ рдкрд░िрдгाрдо рдпा рдкрд╣рдЪाрди рдХो рдЕрдкрдиी рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдеिрддि рдкрд░ рд╣ाрд╡ी рди рд╣ोрдиे рджें।

Goal рд░рдЦें, рд▓ेрдХिрди goal рдХो рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी identity рди рдмрдиा рджें।

3. рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╢ोрд░ рдХे рдмीрдЪ рдЕрдкрдиे рдорди рдХो рд╕рдордЭрдиा

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдоें рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрд╖рдпों рдХे рдЕрдиुрднрд╡ рдХा рд╡рд░्рдгрди рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЖрдЬ рдХे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдпुрдЧ рдоें рдЗрд╕े рдЖрдд्рдо-рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рд╕рдордЭрдиा рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд▓рдЧाрддाрд░ notifications, short-form videos рдФрд░ social-media feeds рдХे рдмीрдЪ рд╕्рд╡рдпं рд╕े рдпрд╣ рдкूрдЫрдиा рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै:

“рдХ्рдпा рдоैं technology рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ, рдпा technology рдоेрд░ा рдз्рдпाрди рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै?”

рдЧीрддा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдХेрд╡рд▓ рдлोрди рдЫोрдб़ рджेрдиा рдирд╣ीं рд╣ै; рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиे рдорди, рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдФрд░ рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдХे рд╕ाрде рд╕рдЬрдЧ рд╕ंрдмंрдз рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।

рдЗंрдж्рд░िрдпों рдФрд░ рдорди рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг: рдлोрди, рд╕्рдХ्рд░ीрди рдЯाрдЗрдо рдФрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕्рдЯिрдо्рдпुрд▓ेрд╢рди рдХे рдЗрд╕ рджौрд░ рдоें рдорди рднрдЯрдХाрд╡ рд╕े рднрд░ा рд░рд╣рддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдФрд░ рдорди рдХो рд╕ाрдзрдиे рдХी рдорд╣рдд्рддा рдмрддाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдлोрдХрд╕ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдмрдв़рддी рд╣ै।

4. рдмाрд╣рд░ी рдкрд╣рдЪाрди рд╕े рдЖрдЧे рдЕрдкрдиी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдкрд╣рдЪाрди рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░

рд╢्рд▓ोрдХ 7 рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं—

“рдордоैрд╡ांрд╢ो рдЬीрд╡рд▓ोрдХे рдЬीрд╡рднूрддः рд╕рдиाрддрдиः।”

рдЕрд░्рдеाрдд् рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХो рднрдЧрд╡ाрди рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕рдиाрддрди рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдпрд╣ рд╡िрдЪाрд░ рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрд╡ा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЧрд╣рд░े рдЖрдд्рдо-рдЪिंрддрди рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рдкрд╣рдЪाрди рдХेрд╡рд▓ рд╣рдоाрд░े followers, appearance, profession, academic degree, income рдпा social status рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।

рдЧीрддा рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЕрдкрдиी рдмाрд╣рд░ी рдкрд╣рдЪाрди рд╕े рдЖрдЧे рдЖрдд्рдоा рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।

рдоूрд▓ рдкрд╣рдЪाрди рдФрд░ рдЖрдд्рдо-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕: рдЖрдЬ рдпुрд╡ा рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдмाрд╣рд░ी рдЪीрдЬों (рдлॉрд▓ोрдЕрд░्рд╕, рдм्рд░ांрдб्рд╕ рдпा рдЙрдкाрдзिрдпों) рдоें рддрд▓ाрд╢рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рд╣рдоाрд░ी рдоूрд▓ рдЪेрддрдиा рдпाрдиी рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рднीрддрд░ рд╕े рдкрд░рдо рд╕рдд्рддा рдХा рд╣ी рдЕंрд╢ рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдПрдХ рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдкैрджा рд╣ोрддा рд╣ै।

5. рд╕рдлрд▓рддा рдХी рджौрдб़ рдоें рджिрд╢ा рднी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै

рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХा рдЕंрддिрдо рднाрдЧ рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддा рд╣ै। рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдХ्рд╖рд░, рдЕрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЙрдирд╕े рдкрд░े рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рд╕े рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди-рдк्рд░рд╢्рди рд╕ाрдордиे рдЖрддा рд╣ै:

“рдоैं рдХेрд╡рд▓ рдХिрддрдиा рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ, рдпрд╣ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै—рд▓ेрдХिрди рдоैं рдХिрд╕ рджिрд╢ा рдоें рдЬीрд╡рди рдЬी рд░рд╣ा рд╣ूँ, рдпрд╣ рдЙрд╕рд╕े рднी рдЕрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।”

рдЗрд╕ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдХेрд╡рд▓ achievement рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि meaning, purpose рдФрд░ inner direction рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।

рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें, рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп Gen Z рдХो рдмाрд╣рд░ी рджुрдиिрдпा рдХे рд╢ोрд░-рд╢рд░ाрдм рдХे рдмीрдЪ рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рд╕्рдеिрд░рддा рдЦोрдЬрдиे рдФрд░ рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдХी рд░ेрд╕ рдоें рдоाрдирд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдордЬрдмूрдд рд░рд╣рдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।

рдПрдХ рд▓ाрдЗрди рдоें рдЕрдз्рдпाрдп 15

“рджुрдиिрдпा рдХे рдмрджрд▓рддे trends рдХे рдкीрдЫे рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рдкрд╣рдЪाрди рдордд рдЦोрдЗрдП; рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рдХी рд╕्рдеिрд░рддा, рд╡िрд╡ेрдХ рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХे рдЕंрддिрдо рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХीрдЬिрдП।”

рдиोрдЯ: рдКрдкрд░ рджिрдП рдЧрдП рдЖрдзुрдиिрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдоूрд▓ рд╢्рд▓ोрдХों рдХी рд╢рдм्рджрд╢ः рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдирд╣ीं рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХी рд╢िрдХ्рд╖ाрдУं рдХो рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рд╕े рдЬोрдб़рдХрд░ рд╕рдордЭाрдиे рдХे рд▓िрдП рджिрдП рдЧрдП contemporary applications рд╣ैं।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 — рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ рд╕ंрд╕ाрд░, рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдФрд░ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдХो рд╕рдордЭाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै।

рдЕрд╢्рд╡рдд्рде рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдкрдХ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдХрд░ рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдЬीрд╡ाрдд्рдоा, рдЗрди्рдж्рд░िрдпों, рднрдЧрд╡ाрди рдХी рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рдЕंрддрддः рдХ्рд╖рд░-рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рдкрд░े рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдЕंрддिрдо рд╕ंрджेрд╢ рдпрд╣ी рд╣ै рдХि рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдХो рддрдд्рдд्рд╡ рд╕े рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдирддा рд╣ै рдФрд░ рдкूрд░्рдг рднाрд╡ рд╕े рдЙрдирдХी рднрдХ्рддि рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдЬीрд╡рди рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़рддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рд╣рдоें рд╕ंрд╕ाрд░ рд╕े рднाрдЧрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЙрд╕рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдХो рд╕рдордЭрдХрд░, рдЖрд╕рдХ्рддि рд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдарддे рд╣ुрдП, рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХो рдкрд░рдо рд╕рдд्рдп рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдЕрди्рдп рдЕрдз्рдпाрдп рднी рдкрдв़ें

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдкूрд░ी рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХो рдЕрдз्рдпाрдп-рджрд░-рдЕрдз्рдпाрдп рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдоें рдкрдв़рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рд╣рдоाрд░े рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे 18 рдЕрдз्рдпाрдпों рдХे рд╕ंрдкूрд░्рдг рдкрд░िрдЪрдп рд╕े рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдПрдХ рдЬрдЧрд╣ рд╕े рд╕рднी рдЕрдз्рдпाрдп рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП:

  1. рдЕрдз्рдпाрдп 1 — рдЕрд░्рдЬुрдирд╡िрд╖ाрдж рдпोрдЧ
  2. рдЕрдз्рдпाрдп 2 — рд╕ांрдЦ्рдп рдпोрдЧ
  3. рдЕрдз्рдпाрдп 3 — рдХрд░्рдо рдпोрдЧ
  4. рдЕрдз्рдпाрдп 4 — рдЬ्рдЮाрдирдХрд░्рдорд╕ंрди्рдпाрд╕ рдпोрдЧ
  5. рдЕрдз्рдпाрдп 5 — рд╕ांрдЦ्рдп рдпोрдЧ рдФрд░ рдХрд░्рдо рдпोрдЧ
  6. рдЕрдз्рдпाрдп 6 — рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо рдпोрдЧ
  7. рдЕрдз्рдпाрдп 7 — рдЬ्рдЮाрдирд╡िрдЬ्рдЮाрди рдпोрдЧ
  8. рдЕрдз्рдпाрдп 8 — рдЕрдХ्рд╖рд░рдм्рд░рд╣्рдо рдпोрдЧ
  9. рдЕрдз्рдпाрдп 9 — рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ
  10. рдЕрдз्рдпाрдп 10 — рд╡िрднूрддि рдпोрдЧ
  11. рдЕрдз्рдпाрдп 11 — рд╡िрд╢्рд╡рд░ूрдкрджрд░्рд╢рди рдпोрдЧ
  12. рдЕрдз्рдпाрдп 12 — рднрдХ्рддिрдпोрдЧ
  13. рдЕрдз्рдпाрдп 13 — рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдЬ्рдЮрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ
  14. рдЕрдз्рдпाрдп 14 — рдЧुрдгрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ
  15. рдЕрдз्рдпाрдп 15 — рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ

рд╕ंрджрд░्рдн рдФрд░ рд╕्рд░ोрдд

рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ, рдЙрдирдХी рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдФрд░ рдЧीрддा-рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕, рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╕्рд╡ाрдоी рд░ाрдорд╕ुрдЦрджाрд╕ рдЬी рдХी рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рд╕ाрдзрдХ-рд╕ंрдЬीрд╡рдиी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрджрд░्рдн рдЧ्рд░ंрде рд╣ै। 

рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕ рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕рдоें рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХों рдХे рд╕ाрде рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рд╡िрд╕्рддृрдд рдЯीрдХा рджी рдЧрдИ рд╣ै। 
рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдЧीрддा рддрдд्рдд्рд╡рд╡िрд╡ेрдЪрдиी рдоें рднी рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХों рдХे рд╕ाрде рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै। 

About the Author

Sonam Agarwal

LLB | Media Professional | Research-Driven Writer on Sanatan Dharma, Indian Culture, Science, Law.


рд╡े рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо, рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा, рд╣िंрджू рдзрд░्рдо, рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдЦрдЧोрд▓ рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдХाрдиूрди рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ research-based articles рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЕрдм рддрдХ рд╡े 500 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ेрдЦ рд▓िрдЦ рдЪुрдХी рд╣ैं।

рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо рдФрд░ рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд▓ेрдЦों рдоें рдЙрдирдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рдоूрд▓ рдЧ्рд░ंрдеों, рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рдЯीрдХाрдУं рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕ंрджрд░्рднों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХो рд╕рд░рд▓ рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдкाрдардХों рдХे рд▓िрдП рд╕рдордЭрдиे рдпोрдЧ्рдп рднाрд╖ा рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдЙрдирдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╖рдпों рдХो рдмिрдиा рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдЬрдЯिрд▓рддा рдХे рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा рд╣ै, рддाрдХि рдкाрдардХ рдЙрдирдХे рдоूрд▓ рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд╕рд╣ी рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рд╕рдордЭ рд╕рдХें।

Author at Prinsli.com



Tags: рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15 рдХे рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдХे рд╕ाрде, рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 15, Bhagavad Gita Chapter 15

Comments