Bhagavad Geeta Adhyay 17 (Shraddhatraya Vibhaga Yoga) : рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा - рдЕрдз्рдпाрдп 17 (рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ)

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17: рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ – 28 рд╢्рд▓ोрдХ, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдФрд░ рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдЕрд░्рде

Bhagavad Gita Chapter 17 | Gita Adhyay 17 | Shraddhatraya Vibhaga Yoga | 28 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning

Bhagavad Gita Chapter 17 | Gita Adhyay 17 | Shraddhatraya Vibhaga Yoga | 28 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17: рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ рдХा рдкрд░िрдЪрдп

рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рд╕рдд्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп “рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ” (Shraddhatraya Vibhaga Yoga) рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдХुрд▓ 28 рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं। рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдЕрд░्рдЬुрди рдХो рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдордиुрд╖्рдп рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдЙрд╕рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡ рдФрд░ рдЕंрддःрдХрд░рдг рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рдоुрдЦ्рдпрддः рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрддी рд╣ै рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे резремрд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЖрд░рдо्рдн рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдиे рджैрд╡ी рдФрд░ рдЖрд╕ुрд░ी рд╕ंрдкрджा, рдХाрдо, рдХ्рд░ोрдз рдФрд░ рд▓ोрдн рддрдеा рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдеा। рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдиे рдЕрд░्рдЬुрди рд╕े рдиिрд╖्рдХाрдо-рднाрд╡ рд╕े рд╕ेрд╡рди рдХिрдпे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрд╣िрдд рдЧुрдг рдФрд░ рдЖрдЪрд░рдгों рдХा рджैрд╡ीрд╕рдо्рдкрджा рдХे рдиाрдо рд╕े рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдХे рдлिрд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдкрд░ीрдд рдЖрд╕ुрд░ी рд╕рдо्рдкрджा рдХा рдХрдерди рдХिрдпा। 

рд╕ाрде рд╣ी рдЖрд╕ुрд░-рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╡ाрд▓े рдордиुрд╖्рдпों рдХो рдирд░рдХों рдоें рдЧिрд░ाрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рдФрд░ рдпрд╣ рдмрддрд▓ाрдпा рдХि рдХाрдо, рдХ्рд░ोрдз, рд▓ोрдн рд╣ी рдЖрд╕ुрд░ी рд╕рдо्рдкрджा рдХे рдк्рд░рдзाрди рдЕрд╡рдЧुрдг рд╣ैं। рдпे рддीрдиों рд╣ी рдирд░рдХों рдХे рдж्рд╡ाрд░ рд╣ैं। рдЗрдирдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░рдХे рдЬो рдЖрдд्рдордХрд▓्рдпाрдг рдХे рд▓िрдпे рд╕ाрдзрди рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдкрд░рдо рдЧрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрдирди्рддрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпрд╣ рднी рдХрд╣ा рдХि рдЬो рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░рдХे (рдЬिрди्рд╣ें рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХी рдкрд░рд╡ाрд╣ рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ै) рдордирдоाрдиे рдвंрдЧ рд╕े рдЕрдкрдиी рд╕рдордЭ рд╕े рдЬिрд╕рдХो рдЕрдЪ्рдЫा рдХрд░्рдо рд╕рдордЭрддा рд╣ै, рд╡рд╣ी рдХрд░рддा рд╣ै, рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рдЙрди рдХрд░्рдоों рдХा рдлрд▓ рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЕрд░्рдЬुрди рдХे рдорди рдоें рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдарддा рд╣ै рдХि рдЬो рд▓ोрдЧ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рди рдЬाрдирддे рд╣ुрдП рднी рд╢्рд░рдж्рдзाрдкूрд░्рд╡рдХ рдкूрдЬा рдпा рдпрдЬ्рдЮ рдЖрджि рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЙрдирдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоाрдиी рдЬाрдП?

рдЕрд░्рдЬुрди рд╕ोрдЪрддे рд╣ैं рдпрд╣ рддो рдаीрдХ рд╣ी рд╣ै, рдХिрди्рддु рдРрд╕े рд▓ोрдЧ рднी рддो рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬो рди рдЬाрдирдиे рдХे рдХाрд░рдг (рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा рдХे рдХाрд░рдг) рдЕрдерд╡ा рдЕрди्рдп рдХिрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░ рдмैрдарддे рд╣ैं рддрдеा рдпрдЬ्рдЮ-рдкूрдЬाрджि рд╢ुрдн рдХрд░्рдо рд╢्рд░рдж्рдзाрдкूрд░्рд╡ рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рдЙрдирдХी рдХ्рдпा рд╕्рдеिрддि рд╣ोрддी рд╣ै? (рдЬो рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХो рди рдЬाрдирдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХा рдд्рдпाрдЧ рдХрд░рдХे рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рд╕ाрде рдкूрдЬрди рдЖрджि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं, рд╡े рдХैрд╕े рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╡ाрд▓े рд╣ोрддे рд╣ैं?) рдЗрд╕ рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрд░्рдЬुрди рднрдЧрд╡ाрди рд╕े рдкूрдЫрддे рд╣ैं।

рдЗрд╕ी рдк्рд░рд╢्рди рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░, рдЙрдирдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдкूрдЬा-рдкрдж्рдзрддि, рдЖрд╣ाрд░, рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдХे рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рднेрдж рддрдеा рдЕंрдд рдоें “реР рддрдд् рд╕рдд्” рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдмрддाрддे рд╣ैं।

рдЧीрддा рдХे рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдХ्рдпा рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै?

  • рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░: рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ
  • рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХा рд╕ंрдмंрдз
  • рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рдЖрд╣ाрд░
  • рдпрдЬ्рдЮ рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░
  • рд╢рд░ीрд░, рд╡ाрдгी рдФрд░ рдорди рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рддрдк
  • рджाрди рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░
  • “реР рддрдд् рд╕рдд्” рдХा рдорд╣рдд्рд╡
  • рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдмिрдиा рдХिрдП рдЧрдП рдХрд░्рдоों рдХी рд╕्рдеिрддि

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢

рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрджेрд╢ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдордиुрд╖्рдп рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдХेрд╡рд▓ рдЙрд╕рдХे рд╢рдм्рджों рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡, рдкрд╕ंрдж, рдЖрдЪрд░рдг рдФрд░ рдХрд░्рдоों рд╕े рднी рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै।

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рддीрди рдЧुрдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा, рднोрдЬрди, рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдпрд╣ рд╢िрдХ्рд╖ा рдоिрд▓рддी рд╣ै рдХि рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЬीрд╡рди рдХेрд╡рд▓ рдкूрдЬा-рдкाрда рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै; рд╣рдоाрд░े рднोрдЬрди, рдмोрд▓рдЪाрд▓, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рджाрди рдХी рднाрд╡рдиा рднी рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ैं।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा - рд╕рдк्рддрджрд╢ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे 28 рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ (Gita Chapter 17 Shraddhatraya Vibhaga Yoga) | Bhagwat Geeta Adhyay 17, Shlok in Sanskrit

рдЕрд░्рдЬुрди рдЙрд╡ाрдЪ

рдпे рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзिрдоुрдд्рд╕ृрдЬ्рдп рдпрдЬрди्рддे рд╢्рд░рдж्рдзрдпाрди्рд╡िрддाः। 
рддेрд╖ां рдиिрд╖्рдаा рддु рдХा рдХृрд╖्рдг рд╕рдд्рдд्рд╡рдоाрд╣ो рд░рдЬрд╕्рддрдоः॥рез॥

рд╢्рд░ीрднрдЧрд╡ाрдиुрд╡ाрдЪ

рдд्рд░िрд╡िрдзा рднрд╡рддि рд╢्рд░рдж्рдзा рджेрд╣िрдиां рд╕ा рд╕्рд╡рднाрд╡рдЬा। 
рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХी рд░ाрдЬрд╕ी рдЪैрд╡ рддाрдорд╕ी рдЪेрддि рддां рд╢‍ृрдгु॥реи॥ 

рд╕рдд्рдд्рд╡ाрдиुрд░ूрдкा рд╕рд░्рд╡рд╕्рдп рд╢्рд░рдж्рдзा рднрд╡рддि рднाрд░рдд। 
рд╢्рд░рдж्рдзाрдордпोрд╜рдпं рдкुрд░ुрд╖ो рдпो рдпрдЪ्рдЫ्рд░рдж्рдзः рд╕ рдПрд╡ рд╕ः॥рей॥

рдпрдЬрди्рддे рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХा рджेрд╡ाрди्рдпрдХ्рд╖рд░рдХ्рд╖ांрд╕ि рд░ाрдЬрд╕ाः। 
рдк्рд░ेрддाрди्рднूрддрдЧрдгांрд╢्рдЪाрди्рдпे рдпрдЬрди्рддे рддाрдорд╕ा рдЬрдиाः॥рек॥ 

рдЕрд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрд╣िрддं рдШोрд░ं рддрдк्рдпрди्рддे рдпे рддрдкो рдЬрдиाः।
рджрдо्рднाрд╣рдЩ्рдХाрд░рд╕ंрдпुрдХ्рддाः рдХाрдорд░ाрдЧрдмрд▓ाрди्рд╡िрддाः॥рел॥

рдХрд░्рд╖рдпрди्рддः рд╢рд░ीрд░рд╕्рдеं рднूрддрдЧ्рд░ाрдордордЪेрддрд╕ः। 
рдоां рдЪैрд╡ाрди्рддःрд╢рд░ीрд░рд╕्рдеं рддाрди्рд╡िрдж्рдз्рдпाрд╕ुрд░рдиिрд╢्рдЪрдпाрди्॥рем॥ 

рдЖрд╣ाрд░рд╕्рдд्рд╡рдкि рд╕рд░्рд╡рд╕्рдп рдд्рд░िрд╡िрдзो рднрд╡рддि рдк्рд░िрдпः। 
рдпрдЬ्рдЮрд╕्рддрдкрд╕्рддрдеा рджाрдиं рддेрд╖ां рднेрджрдоिрдоं рд╢‍ृрдгु॥рен॥

рдЖрдпुःрд╕рдд्рдд्рд╡рдмрд▓ाрд░ोрдЧ्рдпрд╕ुрдЦрдк्рд░ीрддिрд╡िрд╡рд░्рдзрдиाः। 
рд░рд╕्рдпाः рд╕्рдиिрдЧ्рдзाः рд╕्рдеिрд░ा рд╣ृрдж्рдпा рдЖрд╣ाрд░ाः рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХрдк्рд░िрдпाः॥рео॥ 

рдХрдЯ्рд╡рдо्рд▓рд▓рд╡рдгाрдд्рдпुрд╖्рдгрддीрдХ्рд╖्рдгрд░ूрдХ्рд╖рд╡िрджाрд╣िрдиः। 
рдЖрд╣ाрд░ा рд░ाрдЬрд╕рд╕्рдпेрд╖्рдЯा рджुःрдЦрд╢ोрдХाрдордпрдк्рд░рджाः॥реп॥

рдпाрддрдпाрдоं рдЧрддрд░рд╕ं рдкूрддि рдкрд░्рдпुрд╖िрддं рдЪ рдпрдд्। 
рдЙрдЪ्рдЫिрд╖्рдЯрдордкि рдЪाрдоेрдз्рдпं рднोрдЬрдиं рддाрдорд╕рдк्рд░िрдпрдо्॥резреж॥ 

рдЕрдлрд▓ाрдХाрдЩ्рдХ्рд╖िрднिрд░्рдпрдЬ्рдЮो рд╡िрдзिрджृрд╖्рдЯो рдп рдЗрдЬ्рдпрддे। 
рдпрд╖्рдЯрд╡्рдпрдоेрд╡ेрддि рдордиः рд╕рдоाрдзाрдп рд╕ рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХः॥резрез॥

рдЕрднिрд╕рди्рдзाрдп рддु рдлрд▓ं рджрдо्рднाрд░्рдердордкि рдЪैрд╡ рдпрдд्। 
рдЗрдЬ्рдпрддे рднрд░рддрд╢्рд░ेрд╖्рда рддं рдпрдЬ्рдЮं рд╡िрдж्рдзि рд░ाрдЬрд╕рдо्॥резреи॥ 

рд╡िрдзिрд╣ीрдирдорд╕ृрд╖्рдЯाрди्рдиं рдорди्рдд्рд░рд╣ीрдирдорджрдХ्рд╖िрдгрдо्। 
рд╢्рд░рдж्рдзाрд╡िрд░рд╣िрддं рдпрдЬ्рдЮं рддाрдорд╕ं рдкрд░िрдЪрдХ्рд╖рддे॥резрей॥

рджेрд╡рдж्рд╡िрдЬрдЧुрд░ुрдк्рд░ाрдЬ्рдЮрдкूрдЬрдиं рд╢ौрдЪрдоाрд░्рдЬрд╡рдо्। 
рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдпрдорд╣िंрд╕ा рдЪ рд╢ाрд░ीрд░ं рддрдк рдЙрдЪ्рдпрддे॥резрек॥ 

рдЕрдиुрдж्рд╡ेрдЧрдХрд░ं рд╡ाрдХ्рдпं рд╕рдд्рдпं рдк्рд░िрдпрд╣िрддं рдЪ рдпрдд्। 
рд╕्рд╡ाрдз्рдпाрдпाрдн्рдпрд╕рдиं рдЪैрд╡ рд╡ाрдЩ्рдордпं рддрдк рдЙрдЪ्рдпрддे॥резрел॥

рдордиः рдк्рд░рд╕ाрджः рд╕ौрдо्рдпрдд्рд╡ं рдоौрдирдоाрдд्рдорд╡िрдиिрдЧ्рд░рд╣ः। 
рднाрд╡рд╕ंрд╢ुрдж्рдзिрд░िрдд्рдпेрддрдд्рддрдкो рдоाрдирд╕рдоुрдЪ्рдпрддे॥резрем॥ 

рд╢्рд░рдж्рдзрдпा рдкрд░рдпा рддрдк्рддं рддрдкрд╕्рддрдд्рдд्рд░िрд╡िрдзं рдирд░ैः। 
рдЕрдлрд▓ाрдХाрдЩ्рдХ्рд╖िрднिрд░्рдпुрдХ्рддैः рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХं рдкрд░िрдЪрдХ्рд╖рддे॥резрен॥

рд╕рдд्рдХाрд░рдоाрдирдкूрдЬाрд░्рдеं рддрдкो рджрдо्рднेрди рдЪैрд╡ рдпрдд्। 
рдХ्рд░िрдпрддे рддрджिрд╣ рдк्рд░ोрдХ्рддं рд░ाрдЬрд╕ं рдЪрд▓рдордз्рд░ुрд╡рдо्॥резрео॥ 

рдоूрдврдЧ्рд░ाрд╣ेрдгाрдд्рдордиो рдпрдд्рдкीрдбрдпा рдХ्рд░िрдпрддे рддрдкः। 
рдкрд░рд╕्рдпोрдд्рд╕ाрджрдиाрд░्рдеं рд╡ा рддрдд्рддाрдорд╕рдоुрджाрд╣ृрддрдо्॥резреп॥

рджाрддрд╡्рдпрдоिрддि рдпрдж्рджाрдиं рджीрдпрддेрд╜рдиुрдкрдХाрд░िрдгे । 
рджेрд╢े рдХाрд▓े рдЪ рдкाрдд्рд░े рдЪ рддрдж्рджाрдиं рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХं рд╕्рдоृрддрдо्॥реиреж॥ 

рдпрдд्рддु рдк्рд░рдд्рдпुрдкрдХाрд░ाрд░्рдеं рдлрд▓рдоुрдж्рджिрд╢्рдп рд╡ा рдкुрдиः। 
рджीрдпрддे рдЪ рдкрд░िрдХ्рд▓िрд╖्рдЯं рддрдж्рджाрдиं рд░ाрдЬрд╕ं рд╕्рдоृрддрдо्॥реирез॥

рдЕрджेрд╢рдХाрд▓े рдпрдж्рджाрдирдордкाрдд्рд░ेрдн्рдпрд╢्рдЪ рджीрдпрддे। 
рдЕрд╕рдд्рдХृрддрдорд╡рдЬ्рдЮाрддं рддрдд्рддाрдорд╕рдоुрджाрд╣ृрддрдо्॥реиреи॥ 

реРрддрдд्рд╕рджिрддि рдиिрд░्рджेрд╢ो рдм्рд░рд╣्рдордгрд╕्рдд्рд░िрд╡िрдзः рд╕्рдоृрддः। 
рдм्рд░ाрд╣्рдордгाрд╕्рддेрди рд╡ेрджाрд╢्рдЪ рдпрдЬ्рдЮाрд╢्рдЪ рд╡िрд╣िрддाः рдкुрд░ा॥реирей॥

рддрд╕्рдоाрджोрдоिрдд्рдпुрджाрд╣ृрдд्рдп рдпрдЬ्рдЮрджाрдирддрдкःрдХ्рд░िрдпाः। 
рдк्рд░рд╡рд░्рддрди्рддे рд╡िрдзाрдиोрдХ्рддाः рд╕рддрддं рдм्рд░рд╣्рдорд╡ाрджिрдиाрдо्॥реирек॥ 

рддрджिрдд्рдпрдирднिрд╕рди्рдзाрдп рдлрд▓ं рдпрдЬ्рдЮрддрдкःрдХ्рд░िрдпाः। 
рджाрдирдХ्рд░िрдпाрд╢्рдЪ рд╡िрд╡िрдзाः рдХ्рд░िрдпрди्рддे рдоोрдХ्рд╖рдХाрдЩ्рдХ्рд╖िрднिः॥реирел॥

рд╕рдж्рднाрд╡े рд╕ाрдзुрднाрд╡े рдЪ рд╕рджिрдд्рдпेрддрдд्рдк्рд░рдпुрдЬ्рдпрддे। 
рдк्рд░рд╢рд╕्рддे рдХрд░्рдордгि рддрдеा рд╕рдЪ्рдЫрдм्рджः рдкाрд░्рде рдпुрдЬ्рдпрддे॥реирем॥ 

рдпрдЬ्рдЮे рддрдкрд╕ि рджाрдиे рдЪ рд╕्рдеिрддिः рд╕рджिрддि рдЪोрдЪ्рдпрддे। 
рдХрд░्рдо рдЪैрд╡ рддрджрд░्рдеीрдпं рд╕рджिрдд्рдпेрд╡ाрднिрдзीрдпрддे॥реирен॥

рдЕрд╢्рд░рдж्рдзрдпा рд╣ुрддं рджрдд्рддं рддрдкрд╕्рддрдк्рддं рдХृрддं рдЪ рдпрдд्। 
рдЕрд╕рджिрдд्рдпुрдЪ्рдпрддे рдкाрд░्рде рди рдЪ рддрдд्рдк्рд░ेрдд्рдп рдиो рдЗрд╣॥реирео॥

рдЧीрддा рдХे рд╕рдд्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡ाрд░्рде | Gita Chapter 17 Shraddhatraya Vibhaga Yoga | Bhagwat Geeta Adhyay 17 in Hindi Meaning

  Bhagavad Gita Chapter 17 | Gita Adhyay 17 | Shraddhatraya Vibhaga Yoga | 28 Shlokas in Sanskrit with Hindi Meaning 

рд╢्рд▓ोрдХ 17.1 — рдЕрд░्рдЬुрди рдХा рдк्рд░рд╢्рди

рдЕрд░्рдЬुрди рдмोрд▓े—рд╣े рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг! рдЬो рд▓ोрдЧ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рднी рд╢्рд░рдж्рдзाрдкूрд░्рд╡рдХ рдкूрдЬा рдпा рдпрдЬ्рдЮ рдЖрджि рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЙрдирдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоाрдиी рдЬाрдП—рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдпा рддाрдорд╕िрдХ?

рд╣े рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг! рдЬो рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдпुрдХ्рдд рдордиुрд╖्рдп рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХो рдд्рдпाрдЧрдХрд░ рджेрд╡ाрджि рдХा рдкूрдЬрди рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЙрдирдХी рд╕्рдеिрддि рдлिрд░ рдХौрди-рд╕ी рд╣ै? рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд╣ै рдЕрдерд╡ा рд░ाрдЬрд╕ी рдпा рддाрдорд╕ी? 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдЕрд░्рдЬुрди рдХा рдк्рд░рд╢्рди рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдХी рдкूрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी рдирд╣ीं рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╡рд╣ рд╢्рд░рдж्рдзाрдкूрд░्рд╡рдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдо рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕рдХे рдХрд░्рдо рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рдХा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХैрд╕े рдХिрдпा рдЬाрдП?

рд╢्рд▓ोрдХ 17.2 — рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмोрд▓े—рдордиुрд╖्рдпों рдоें рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╢्рд░рдж्рдзा рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрддी рд╣ै—рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ। рдЕрдм рддुрдо рдЗрдирдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ुрдиो।

рднрдЧрд╡ाрди्‌ рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмोрд▓े- рдордиुрд╖्рдпों рдХी рд╡рд╣ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рд╕े рд░рд╣िрдд рдХेрд╡рд▓ рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╢्рд░рдж्рдзा (рдЕрдирди्рдд рдЬрди्рдоों рдоें рдХिрдП рд╣ुрдП рдХрд░्рдоों рдХे рд╕ंрдЪिрдд рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ुрдИ рд╢्рд░рдж्рдзा ''рд╕्рд╡рднाрд╡рдЬा'' рд╢्рд░рдж्рдзा рдХрд╣ी рдЬाрддी рд╣ै) рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХी рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕ी рддрдеा рддाрдорд╕ी- рдРрд╕े рддीрдиों рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै॥2॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдЙрд╕рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡ рдФрд░ рдЕंрддःрдХрд░рдг рдХी рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.3 — рдЬैрд╕ी рд╢्рд░рдж्рдзा, рд╡ैрд╕ा рд╡्рдпрдХ्рддि

рд╣े рднाрд░рдд! рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдЙрд╕рдХे рдЕंрддःрдХрд░рдг рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ोрддी рд╣ै। рдордиुрд╖्рдп рд╢्рд░рдж्рдзाрдордп рд╣ै; рдЗрд╕рд▓िрдП рдЬिрд╕рдХी рдЬैрд╕ी рд╢्рд░рдж्рдзा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдФрд░ рдЬीрд╡рди рднी рдЙрд╕ी рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै।

рд╣े рднाрд░рдд! рд╕рднी рдордиुрд╖्рдпों рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдЙрдирдХे рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ोрддी рд╣ै. рдпрд╣ рдкुрд░ुрд╖ рд╢्рд░рдж्рдзाрдордп рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЬो рдкुрд░ुрд╖ рдЬैрд╕ी рд╢्рд░рдж्рдзाрд╡ाрд▓ा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕्рд╡рдпं рднी рд╡рд╣ी рд╣ै॥3॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╣рдо рдЬिрди рдоूрд▓्рдпों рдФрд░ рдЖрджрд░्рд╢ों рдкрд░ рд╕рдЪ्рдЪे рдорди рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं, рд╡े рд╣рдоाрд░े рд╡िрдЪाрд░ों рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.4 — рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЙрдкाрд╕рдиा

рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ рджेрд╡рддाрдУं рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं। рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рд╡ाрд▓े рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд░ाрдХ्рд╖рд╕ों рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рддाрдорд╕िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ рдк्рд░ेрдд рдФрд░ рднूрддрдЧрдгों рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдХрд░рддे рд╣ैं।

рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдкुрд░ुрд╖ рджेрд╡ों рдХो рдкूрдЬрддे рд╣ैं, рд░ाрдЬрд╕ рдкुрд░ुрд╖ рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд░ाрдХ्рд╖рд╕ों рдХो рддрдеा рдЕрди्рдп рдЬो рддाрдорд╕ рдордиुрд╖्рдп рд╣ैं, рд╡े рдк्рд░ेрдд рдФрд░ рднूрддрдЧрдгों рдХो рдкूрдЬрддे рд╣ैं॥4॥ 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдордиुрд╖्рдп рдХी рдЙрдкाрд╕рдиा рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рднी рдЙрд╕рдХी рдЖंрддрд░िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.5 — рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрд░ुрдж्рдз рдХрдаोрд░ рддрдк

рдЬो рд▓ोрдЧ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдХрдаोрд░ рддрдк рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рджंрдн, рдЕрд╣ंрдХाрд░, рдЗрдЪ्рдЫा, рдЖрд╕рдХ्рддि рддрдеा рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддि рдХे рдЕрднिрдоाрди рд╕े рдпुрдХ्рдд рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдЙрдирдХे рддрдк рдХो рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЬो рдордиुрд╖्рдп рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рд╕े рд░рд╣िрдд рдХेрд╡рд▓ рдордиःрдХрд▓्рдкिрдд рдШोрд░ рддрдк рдХो рддрдкрддे рд╣ैं рддрдеा рджрдо्рдн рдФрд░ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рд╕े рдпुрдХ्рдд рдПрд╡ं рдХाрдордиा, рдЖрд╕рдХ्рддि рдФрд░ рдмрд▓ рдХे рдЕрднिрдоाрди рд╕े рднी рдпुрдХ्рдд рд╣ैं॥5॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдХрдаोрд░рддा рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХрддा рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдирд╣ीं рд╣ै। рддрдк рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо рдФрд░ рд╢ुрдж्рдзि рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.6 — рд╢рд░ीрд░ рдХो рдХрд╖्рдЯ рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рддрдк

рдЬो рд▓ोрдЧ рдЕрдЬ्рдЮाрдирд╡рд╢ рдЕрдкрдиे рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд╕рдоुрджाрдп рдХो рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХो рднी рдХрд╖्рдЯ рдкрд╣ुँрдЪाрддे рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ें рдЖрд╕ुрд░ी рдиिрд╢्рдЪрдп рд╡ाрд▓ा рд╕рдордЭो।

рдЬो рд╢рд░ीрд░ рд░ूрдк рд╕े рд╕्рдеिрдд рднूрдд рд╕рдоुрджाрдп рдХो (рд╕рдорд╕्рдд рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХो) рдФрд░ рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдоें рд╕्рдеिрдд рдоुрдЭ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХो рднी рдХृрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं (рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╕े рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЙрдкрд╡ाрд╕ рдЖрджि рдШोрд░ рдЖрдЪрд░рдгों рдж्рд╡ाрд░ा рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕ुрдЦाрдиा рдПрд╡ं рднрдЧрд╡ाрди्‌ рдХे рдЕंрд╢рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХो рдХ्рд▓ेрд╢ рджेрдиा), рдЙрди рдЕрдЬ्рдЮाрдиिрдпों рдХो рддुрдо рдЖрд╕ुрд░ рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╡ाрд▓ा рдЬाрдиो॥6॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдРрд╕ा рддрдк рдЬो рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдпा рдЕрдЬ्рдЮाрди рдХे рдХाрд░рдг рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рднीрддрд░ рд╕्рдеिрдд рдЪेрддрдиा рдХो рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдкीрдб़ा рджेрддा рд╣ै, рдЧीрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдЪिрдд рддрдк рдирд╣ीं рд╣ै।

ЁЯХЙ️ рдЖрд╣ाрд░ рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░

рд╢्рд▓ोрдХ 17.7 — рдЖрд╣ाрд░, рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдХे рддीрди рднेрдж

рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЕрдкрдиी рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдЖрд╣ाрд░ рдк्рд░िрдп рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рднी рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЕрдм рдЙрдирдХे рднेрдж рд╕ुрдиो।

рднोрдЬрди рднी рд╕рдмрдХो рдЕрдкрдиी-рдЕрдкрдиी рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдк्рд░िрдп рд╣ोрддा рд╣ै. рдФрд░ рд╡ैрд╕े рд╣ी рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рднी рддीрди-рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ैं. рдоैं рддुрдо्рд╣ें рдЙрдирдХे рдЗрд╕ рдкृрдердХ्‌-рдкृрдердХ्‌ рднेрдж рдХो рдмрддाрддा рд╣ूँ॥7॥ 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдЧीрддा рдХेрд╡рд▓ рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рдмाрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддी, рдмрд▓्рдХि рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдХी рдЖрджрддों рдФрд░ рдХрд░्рдоों рдХो рднी рддीрди рдЧुрдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рдордЭाрддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.8 — рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдЖрд╣ाрд░

рдЬो рднोрдЬрди рдЖрдпु, рдоाрдирд╕िрдХ рдк्рд░рд╕рди्рдирддा, рд╢рдХ्рддि, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рд╕ुрдЦ рдФрд░ рд╕ंрддोрд╖ рдХो рдмрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ो рддрдеा рдЬो рд░рд╕рдпुрдХ्рдд, рд╕्рдиिрдЧ्рдз, рдкोрд╖рдг рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рдФрд░ рдорди рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ो, рд╡рд╣ рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд▓ोрдЧों рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЖрдпु, рдмुрдж्рдзि, рдмрд▓, рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рд╕ुрдЦ рдФрд░ рдк्рд░ीрддि рдХो рдмрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓े, рд░рд╕рдпुрдХ्рдд, рдЪिрдХрдиे рдФрд░ рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े (рдЬिрд╕ рднोрдЬрди рдХा рд╕ाрд░ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдмрд╣ुрдд рдХाрд▓ рддрдХ рд░рд╣рддा рд╣ै, рдЙрд╕рдХो рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ा рдХрд╣рддे рд╣ैं) рддрдеा рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рд╣ी рдорди рдХो рдк्рд░िрдп- рдРрд╕े рдЖрд╣ाрд░ рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рднोрдЬрди рдХрд░рдиे рдХे рдкрджाрд░्рде рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдкुрд░ुрд╖ рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ोрддे рд╣ैं॥8॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдЖрд╣ाрд░ рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдЪाрд░ рд╕ंрддुрд▓рди, рдкोрд╖рдг рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдпрдк्рд░рджрддा рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.9 — рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдЖрд╣ाрд░

рдмрд╣ुрдд рдХрдб़рд╡े, рдЦрдЯ्рдЯे, рдирдордХीрди, рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░рдо, рддीрдЦे, рд░ूрдЦे рдФрд░ рдЬрд▓рди рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рднोрдЬрди рд░ाрдЬрд╕िрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ोрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рднोрдЬрди рдХो рдЧीрддा рджुःрдЦ, рд╢ोрдХ рдФрд░ рд░ोрдЧ рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдмрддाрддी рд╣ै।

рдХрдб़рд╡े, рдЦрдЯ्рдЯे, рд▓рд╡рдгрдпुрдХ्рдд, рдмрд╣ुрдд рдЧрд░рдо, рддीрдЦे, рд░ूрдЦे, рджाрд╣рдХाрд░рдХ рдФрд░ рджुःрдЦ, рдЪिंрддा рддрдеा рд░ोрдЧों рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЖрд╣ाрд░ рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рднोрдЬрди рдХрд░рдиे рдХे рдкрджाрд░्рде рд░ाрдЬрд╕ рдкुрд░ुрд╖ рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ोрддे рд╣ैं ॥9॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдпрд╣ाँ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рддीрдЦे, рдЦрдЯ्рдЯे, рдирдордХीрди рдпा рдЙрдд्рддेрдЬрдХ рднोрдЬрди рд╕े рдмрдЪрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рд╕ंрдХेрдд рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.10 — рддाрдорд╕िрдХ рдЖрд╣ाрд░

рдЬो рднोрдЬрди рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп рдкрд╣рд▓े рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ो, рдЬिрд╕рдХा рд╕्рд╡ाрдж рдФрд░ рддाрдЬрдЧी рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ो, рдЬो рджुрд░्рдЧंрдзрдпुрдХ्рдд, рдмाрд╕ी, рдЙрдЪ्рдЫिрд╖्рдЯ рдпा рдЕрдкрд╡िрдд्рд░ рд╣ो, рд╡рд╣ рддाрдорд╕िрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдк्рд░िрдп рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЬो рднोрдЬрди рдЕрдзрдкрдХा, рд░рд╕рд░рд╣िрдд, рджुрд░्рдЧंрдзрдпुрдХ्рдд, рдмाрд╕ी рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЫिрд╖्рдЯ рд╣ै рддрдеा рдЬो рднोрдЬрди рдЕрдкрд╡िрдд्рд░ рд╣ै, рд╡рд╣ рднोрдЬрди рддाрдорд╕ рдкुрд░ुрд╖ рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ोрддा рд╣ै॥10॥

рдорд╣ाрднाрд░рдд рдХे рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдкрд░्рд╡ рдХे рдЕрдз्рдпाрдп резрекрел (резрез) рдоें рдоाрддा рдкाрд░्рд╡рддी рдиे рдЬрдм рднрдЧрд╡ाрди् рд╢िрд╡ рд╕े рдкूрдЫा рдХि, "рдЖрд╣ाрд░ рдХी рд╢ुрдж्рдзि рдХैрд╕े рд╣ोрддी рд╣ै?" рддрдм рднрдЧрд╡ाрди рд╢िрд╡ рдиे рдмрддाрдпा рдХि, "рдЬिрд╕рдоें рдоांрд╕ рдФрд░ рдордж्рдп рди рд╣ो, рдЬो рд╕рдб़ा рд╣ुрдЖ рдпा рдкрд╕ीрдЬा рди рд╣ो, рдмाрд╕ी рди рд╣ो, рдЕрдзिрдХ рдХрдб़рд╡ा, рдЕрдзिрдХ рдЦрдЯ्рдЯा рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдирдордХीрди рди рд╣ो, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдд्рддрдо рдЧंрдз рдЖрддी рд╣ो, рдЬिрд╕рдоें рдХीрдб़े рдпा рдХेрд╢ рди рдкрдб़े рд╣ों, рдЬो рдиिрд░्рдорд▓ рд╣ो, рдврдХा рд╣ुрдЖ рд╣ो рдФрд░ рджेрдЦрдиे рдоें рднी рд╢ुрдж्рдз рд╣ो, рдЬिрд╕рдХा рджेрд╡рддाрдУं рдФрд░ рдм्рд░ाрд╣्рдордгों рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдд्рдХाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो, рд╕рджा рдРрд╕े рд╣ी рдЕрди्рди рдХा рднोрдЬрди рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдпे. рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рдЬो рднोрдЬрди рд╣ै, рд╡рд╣ рдЕрд╢ुрдн рд╣ै." 

рдордиुрд╖्рдп рдЬैрд╕ा рдЖрд╣ाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдЙрд╕рдХा рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдмрдирддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ी рдЙрд╕рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рд╣ोрддी рд╣ै. рдЖрд╣ाрд░ рд╢ुрдж्рдз рд╣ोрдЧा рддो рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рднी рд╢ुрдж्рдз рд╣ोрдЧा. ‘рдЖрд╣ाрд░рд╢ुрджौ рд╕рдд्рдд्рд╡рд╢ुрдж्рдзिः’. (рдЫाрди्рджोрдЧ्рдп рен.реирем.реи) рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдХी рд╢ुрдж्рдзि рд╕े рд╣ी рд╡िрдЪाрд░, рднाрд╡, рд╢्рд░рдж्рдзाрджि рдЧुрдг рдФрд░ рдХ्рд░िрдпाрдПं рд╢ुрдж्рдз рд╣ोрдЧी. рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕ рдФрд░ рддाрдорд╕ рдЖрд╣ाрд░ рдоें рдЬो рдЖрд╣ाрд░ рдЬिрд╕рдХो рдк्рд░िрдп рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдЙрд╕ी рдЧुрдгрд╡ाрд▓ा рд╣ोрддा рд╣ै. рдЕрддः рдЖрд╣ाрд░ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднी рдХिрд╕ी рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै. рдпрд╣ी рдмाрдд рдпрдЬ्рдЮ, рджाрди рдФрд░ рддрдк рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рднी рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдЧीрддा рдпрд╣ाँ рдмाрд╕ी, рдЦрд░ाрдм рдФрд░ рдЕрдкрд╡िрдд्рд░ рднोрдЬрди рд╕े рдмрдЪрдиे рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддी рд╣ै।

рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рдЖрд╣ाрд░ — рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рддुрд▓рдиा

рдк्рд░рдХाрд░ рдЧीрддा рдоें рд╡рд░्рдгрди рд╕рд░рд▓ рд╕рдордЭ
рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд░рд╕рдпुрдХ्рдд, рд╕्рдиिрдЧ्рдз, рд╕्рдеिрд░, рд╣ृрдж्рдп рддाрдЬा, рд╕ंрддुрд▓िрдд рдФрд░ рд╣िрддрдХाрд░ी рднोрдЬрди
рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдХрдб़рд╡ा, рдЦрдЯ्рдЯा, рдирдордХीрди, рдЧрд░рдо, рддीрдЦा рдЖрджि рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЙрдд्рддेрдЬрдХ рдпा рдЕрд╕ुрд╡िрдзाрдЬрдирдХ рднोрдЬрди
рддाрдорд╕िрдХ рдмाрд╕ी, рд░рд╕рд░рд╣िрдд, рджुрд░्рдЧंрдзрдпुрдХ्рдд, рдЙрдЪ्рдЫिрд╖्рдЯ, рдЕрдкрд╡िрдд्рд░ рдЦрд░ाрдм, рдмाрд╕ी рдпा рдЕрд╢ुрдж्рдз рднोрдЬрди

ЁЯХЙ️ рдпрдЬ्рдЮ рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░

рд╢्рд▓ोрдХ 17.11 — рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдпрдЬ्рдЮ

рдЬो рдпрдЬ्рдЮ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХेрд╡рд▓ рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╕рдордЭрдХрд░ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдлрд▓ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдХिрдП рдмिрдиा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдпрдЬ्рдЮ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рд╣े рдЕрд░्рдЬुрди! рдЬो рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╡िрдзि рд╕े рдиिрдпрдд, рдпрдЬ्рдЮ рдХрд░рдиा рд╣ी рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╣ै- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдорди рдХो рд╕рдоाрдзाрди рдХрд░рдХे, рдлрд▓ рди рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдкुрд░ुрд╖ों рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд╣ै॥11॥ 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдХрд░्рддрд╡्рдп рдХो рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд▓ाрдн рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рд╣ी рднाрд╡рдиा рд╕े рдХрд░рдиा рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.12 — рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдпрдЬ्рдЮ

рд╣े рднрд░рддрд╢्рд░ेрд╖्рда! рдЬो рдпрдЬ्рдЮ рдлрд▓ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рдпा рджिрдЦाрд╡े рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдпрдЬ्рдЮ рдЬाрдиो।

рдкрд░рди्рддु рдХेрд╡рд▓ рджрдо्рднाрдЪрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЕрдерд╡ा рдлрд▓ рдХो рднी рджृрд╖्рдЯि рдоें рд░рдЦрдХрд░ рдЬो рдпрдЬ्рдЮ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕ рдпрдЬ्рдЮ рдХो рддुрдо рд░ाрдЬрд╕ рдЬाрдиो॥12॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдЬрдм рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдо рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рджिрдЦाрд╡ा, рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдпा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд▓ाрдн рдмрди рдЬाрдП, рддो рдЙрд╕рдХी рднाрд╡рдиा рдмрджрд▓ рдЬाрддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.13 — рддाрдорд╕िрдХ рдпрдЬ्рдЮ

рдЬो рдпрдЬ्рдЮ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╣ो, рдЬिрд╕рдоें рдЙрдЪिрдд рдЕрди्рди-рд╡िрддрд░рдг рди рд╣ो, рдоंрдд्рд░-рд╡िрдзि рдФрд░ рджрдХ्рд╖िрдгा рдХा рдЕрднाрд╡ рд╣ो рддрдеा рд╢्рд░рдж्рдзा рди рд╣ो, рдЙрд╕े рддाрдорд╕िрдХ рдпрдЬ्рдЮ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।

рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рд╕े рд╣ीрди, рдЕрди्рдирджाрди рд╕े рд░рд╣िрдд, рдмिрдиा рдоंрдд्рд░ों рдХे, рдмिрдиा рджрдХ्рд╖िрдгा рдХे рдФрд░ рдмिрдиा рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдпрдЬ्рдЮ рдХो рддाрдорд╕ рдпрдЬ्рдЮ рдХрд╣рддे рд╣ैं॥13॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдХिрд╕ी рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдо рдХी рдмाрд╣рд░ी рдЧрддिрд╡िрдзि рд╕े рдЕрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрд╕рдХी рд╡िрдзि, рднाрд╡рдиा рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рд╣ै।

ЁЯХЙ️ рддрдк рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рддрдк рдХो рдХेрд╡рд▓ рдХрдаिрди рд╕ाрдзрдиा рдирд╣ीं рдоाрдирддे। рд╡े рддрдк рдХो рд╢рд░ीрд░, рд╡ाрдгी рдФрд░ рдорди—рдЗрди рддीрди рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.14 — рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рддрдк

рджेрд╡рддाрдУं, рд╡िрдж्рд╡ाрди рдм्рд░ाрд╣्рдордгों, рдЧुрд░ुрдЬрдиों рдФрд░ рдЬ्рдЮाрдиी рд▓ोрдЧों рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░рдиा, рд╢ुрдж्рдзрддा рдФрд░ рд╕рд░рд▓рддा рд░рдЦрдиा, рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиा рддрдеा рдЕрд╣िंрд╕ा—рдЗрди्рд╣ें рд╢рд░ीрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рддрдк рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।

рджेрд╡рддा, рдм्рд░ाрд╣्рдордг, рдЧुрд░ु (рдоाрддा, рдкिрддा, рдЖрдЪाрд░्рдп рдФрд░ рд╡ृрдж्рдз рдПрд╡ं рдЕрдкрдиे рд╕े рдЬो рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рднी рдмрдб़े рд╣ों) рдФрд░ рдЬ्рдЮाрдиीрдЬрдиों рдХा рдкूрдЬрди, рдкрд╡िрдд्рд░рддा, рд╕рд░рд▓рддा, рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдФрд░ рдЕрд╣िंрд╕ा- рдпрд╣ рд╢рд░ीрд░- рд╕ंрдмंрдзी рддрдк рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै॥14॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХेрд╡рд▓ рдХрдаिрди рд╡्рд░рдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдо्рдоाрди, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा, рд╕ंрдпрдо рдФрд░ рдЕрд╣िंрд╕ा рд╕े рднी рдЬुрдб़ा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.15 — рд╡ाрдгी рдХा рддрдк

рдРрд╕े рд╢рдм्рдж рдмोрд▓рдиा рдЬिрдирд╕े рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдоाрдирд╕िрдХ рдкीрдб़ा рдпा рдЙрдж्рд╡ेрдЧ рди рд╣ो, рд╕рдд्рдп рдФрд░ рд╣िрддрдХाрд░ी рд╡ाрдгी рдмोрд▓рдиा рддрдеा рд╕्рд╡ाрдз्рдпाрдп рдХрд░рдиा—рд╡ाрдгी рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рддрдк рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЬो рдЙрдж्рд╡ेрдЧ рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा, рдк्рд░िрдп рдФрд░ рд╣िрддрдХाрд░рдХ рдПрд╡ं рдпрдеाрд░्рде рднाрд╖рдг рд╣ै (рдорди рдФрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЬैрд╕ा рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा рд╣ो, рдаीрдХ рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдХрд╣рдиा) рддрдеा рдЬो рд╡ेрдж-рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдХे рдкрдарди рдХा рдПрд╡ं рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХे рдиाрдо-рдЬрдк рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╣ै- рд╡рд╣ी рд╡ाрдгी-рд╕ंрдмंрдзी рддрдк рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै॥15॥ 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╕рдЪ्рдЪी рдмाрдд рдХрд╣рдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╕рдд्рдп рдХो рд╣िрддрдХाрд░ी рдФрд░ рд╕ंрдпрдоिрдд рдвंрдЧ рд╕े рдХрд╣рдиा рднी рдЙрддрдиा рд╣ी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.16 — рдоाрдирд╕िрдХ рддрдк

рдорди рдХी рдк्рд░рд╕рди्рдирддा, рд╢ांрдд рдФрд░ рд╕ौрдо्рдп рд╕्рд╡рднाрд╡, рдоौрди рдпा рд╡ाрдгी рдХा рд╕ंрдпрдо, рдЖрдд्рдордиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рднाрд╡ों рдХी рд╢ुрдж्рдзрддा—рдЗрди्рд╣ें рдоाрдирд╕िрдХ рддрдк рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।

рдорди рдХी рдк्рд░рд╕рди्рдирддा, рд╢ांрддрднाрд╡, рднрдЧрд╡рдЪ्рдЪिंрддрди рдХрд░рдиे рдХा рд╕्рд╡рднाрд╡, рдорди рдХा рдиिрдЧ्рд░рд╣ рдФрд░ рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдХे рднाрд╡ों рдХी рднрд▓ीрднाँрддि рдкрд╡िрдд्рд░рддा, рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рдорди рд╕ंрдмंрдзी рддрдк рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै॥16॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдЖंрддрд░िрдХ рд╢ांрддि рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рд╕े рдирд╣ीं рдЖрддी। рдорди рдХा рд╕ंрдпрдо рдФрд░ рднाрд╡ों рдХी рд╢ुрдж्рдзрддा рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.17 — рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рддрдк

рдЬो рддीрдиों рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рддрдк рдЧрд╣рд░ी рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдФрд░ рдлрд▓ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдЫोрдб़рдХрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рддрдк рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

рдлрд▓ рдХो рди рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдпोрдЧी рдкुрд░ुрд╖ों рдж्рд╡ाрд░ा рдкрд░рдо рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдХिрдП рд╣ुрдП рдЙрд╕ рдкूрд░्рд╡ोрдХ्рдд рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рддрдк рдХो рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдХрд╣рддे рд╣ैं॥17॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рддрдк рдХा рдоूрд▓्рдп рдХेрд╡рд▓ рдЙрд╕рдХी рдХрдаिрдиाрдИ рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХी рднाрд╡рдиा рдоें рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.18 — рд░ाрдЬрд╕िрдХ рддрдк

рдЬो рддрдк рд╕рдо्рдоाрди, рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдФрд░ рдкूрдЬा рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рдпा рджिрдЦाрд╡े рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। рдРрд╕ा рддрдк рд╕्рдеाрдпी рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЬो рддрдк рд╕рдд्рдХाрд░, рдоाрди рдФрд░ рдкूрдЬा рдХे рд▓िрдП рддрдеा рдЕрди्рдп рдХिрд╕ी рд╕्рд╡ाрд░्рде рдХे рд▓िрдП рднी рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рдпा рдкाрдЦрдг्рдб рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдЕрдиिрд╢्рдЪिрдд (рдЬिрд╕рдХा рдлрд▓ рд╣ोрдиे рди рд╣ोрдиे рдоें рд╢ंрдХा рд╣ो) рдПрд╡ं рдХ्рд╖рдгिрдХ рдлрд▓рд╡ाрд▓ा рддрдк рд░ाрдЬрд╕ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै॥18॥ 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдпрджि рдЖрдд्рдо-рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХेрд╡рд▓ рджूрд╕рд░ों рд╕े рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдкाрдиा рд╣ो, рддो рдЙрд╕рдХी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдХрдо рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.19 — рддाрдорд╕िрдХ рддрдк

рдЬो рддрдк рдЕрдЬ्рдЮाрди рдпा рд╣рда рдХे рдХाрд░рдг рд╕्рд╡рдпं рдХो рдкीрдб़ा рджेрдХрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдпा рджूрд╕рд░े рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рддाрдорд╕िрдХ рддрдк рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЬो рддрдк рдоूрдв़рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рд╣рда рд╕े, рдорди, рд╡ाрдгी рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХी рдкीрдб़ा рдХे рд╕рд╣िрдд рдЕрдерд╡ा рджूрд╕рд░े рдХा рдЕрдиिрд╖्рдЯ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рддрдк рддाрдорд╕ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै॥19॥

рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि "рдЬो рдЕрд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп, рдордиःрдХрд▓्рдкिрдд, рдШोрд░ рдФрд░ рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рд╣ी рддाрдорд╕ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рджрдо्рдн рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рд╕े рдпा рдЕрдЬ्рдЮाрди рд╕े рдкैрд░ों рдХो рдкेрдб़ рдХी рдбाрд▓ी рдоें рдмांрдзрдХрд░ рд╕िрд░ рдиीрдЪा рдХрд░рдХे рд▓рдЯрдХрдиा, рд▓ोрд╣े рдХे рдХांрдЯों рдкрд░ рдмैрдардиा рддрдеा рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрди्рдпाрди्рдп рдШोрд░ рдХ्рд░िрдпाрдПं рдХрд░рдХे рдмुрд░ी рднाрд╡рдиा рд╕े рдЕрд░्рдеाрдд् рджूрд╕рд░ों рдХी рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХा рд╣рд░рдг рдХрд░рдиे, рдЙрд╕рдХा рдиाрд╢ рдХрд░рдиे, рдЙрдирдХे рд╡ंрд╢ рдХा рдЙрдЪ्рдЫेрдж рдХрд░рдиे рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕рдХा рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХुрдЫ рднी рдЕрдиिрд╖्рдЯ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЬो рдЕрдкрдиे рдорди, рд╡ाрдгी, рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рддाрдк рдкрд╣ुँрдЪाрдиा рд╣ै- рдЙрд╕े ‘рддाрдорд╕ рддрдк’ рдХрд╣рддे рд╣ैं।" 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдРрд╕ा рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдЬो рдЕрдЬ्рдЮाрди, рдЖрдд्рдордкीрдб़ा рдпा рджूрд╕рд░ों рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХी рднाрд╡рдиा рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ो, рдЧीрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।

ЁЯХЙ️ рджाрди рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░

рд╢्рд▓ोрдХ 17.20 — рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рджाрди

рдЬो рджाрди рдХेрд╡рд▓ рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╕рдордЭрдХрд░, рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдк्рд░рдд्рдпुрдкрдХाрд░ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдХे, рдЙрдЪिрдд рд╕्рдеाрди, рдЙрдЪिрдд рд╕рдордп рдФрд░ рдпोрдЧ्рдп рдкाрдд्рд░ рдХो рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рджाрди рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рджाрди рджेрдиा рд╣ी рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╣ै, рдРрд╕े рднाрд╡ рд╕े рдЬो рджाрди рджेрд╢ рддрдеा рдХाрд▓ (рдЬिрд╕ рджेрд╢-рдХाрд▓ рдоें рдЬिрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХा рдЕрднाрд╡ рд╣ो, рд╡рд╣ी рджेрд╢-рдХाрд▓, рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдпोрдЧ्рдп рд╕рдордЭा рдЬाрддा рд╣ै) рдФрд░ рдкाрдд्рд░ рдХे рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЙрдкрдХाрд░ рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХे рдк्рд░рддि рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рджाрди рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै॥20॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╕рдЪ्рдЪे рджाрди рдоें рдк्рд░рдд्рдпुрдкрдХाрд░ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдХрдо рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХी рднाрд╡рдиा рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.21 — рд░ाрдЬрд╕िрдХ рджाрди

рдЬो рджाрди рдмрджрд▓े рдоें рдХुрдЫ рдкाрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े, рдХिрд╕ी рдлрд▓ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рд╕े рдпा рдорди рдоें рд╕ंрдХोрдЪ рдЕрдерд╡ा рдЕрдиिрдЪ्рдЫा рдХे рд╕ाрде рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд░ाрдЬрд╕िрдХ рджाрди рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рдХिрди्рддु рдЬो рджाрди рдХ्рд▓ेрд╢рдкूрд░्рд╡рдХ рддрдеा рдк्рд░рдд्рдпुрдкрдХाрд░ рдХे рдк्рд░рдпोрдЬрди рд╕े рдЕрдерд╡ा рдлрд▓ рдХो рджृрд╖्рдЯि рдоें (рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдоाрди рдмрдб़ाрдИ, рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдФрд░ рд╕्рд╡рд░्рдЧाрджि рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд▓िрдП рдЕрдерд╡ा рд░ोрдЧाрджि рдХी рдиिрд╡ृрдд्рддि рдХे рд▓िрдП) рд░рдЦрдХрд░ рдлिрд░ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рджाрди рд░ाрдЬрд╕ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै॥21॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рджाрди рдХे рдкीрдЫे рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдЙрд╕рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.22 — рддाрдорд╕िрдХ рджाрди

рдЬो рджाрди рдЕрдиुрдЪिрдд рд╕्рдеाрди рдпा рд╕рдордп рдкрд░, рдЕрдпोрдЧ्рдп рдкाрдд्рд░ рдХो, рдмिрдиा рд╕рдо्рдоाрди рдХे рдпा рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдФрд░ рддिрд░рд╕्рдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рддाрдорд╕िрдХ рджाрди рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рдЬो рджाрди рдмिрдиा рд╕рдд्рдХाрд░ рдХे рдЕрдерд╡ा рддिрд░рд╕्рдХाрд░рдкूрд░्рд╡рдХ рдЕрдпोрдЧ्рдп рджेрд╢-рдХाрд▓ рдоें рдФрд░ рдХुрдкाрдд्рд░ рдХे рдк्рд░рддि рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рджाрди рддाрдорд╕ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै॥22॥

рдЬिрд╕рдХे рдкाрд╕ рдЬрд╣ाँ рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдЬिрд╕ рд╡рд╕्‍рддु рдХा рдЕрднाрд╡ рд╣ो, рд╡рд╣ рд╡рд╣ीं рдФрд░ рдЙрд╕ी рд╕рдордп рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХे рджाрди рдХा рдкाрдд्рд░ рд╣ै. рдЬैрд╕े- рднूрдЦे, рдк्рдпाрд╕े, рдиंрдЧे, рджрд░िрдж्рд░, рд░ोрдЧी, рдЖрд░्рдд, рдЕрдиाрде рдФрд░ рднрдпрднीрдд рдк्рд░ाрдгी рдЕрди्рди, рдЬрд▓, рд╡рд╕्рдд्рд░, рдиिрд╡ाрд░्рд╣рдпोрдЧ्рдп рдзрди, рдФрд╖рдзि, рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди, рдЖрд╢्рд░рдп рдФрд░ рдЕрднрдп рджाрди рдХे рдкाрдд्рд░ рд╣ैं। рдЗрдирдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЬो рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЖрдЪрд░рдгों рд╡ाрд▓े рд╡िрдж्рд╡ाрди्, рдм्рд░ाрд╣्рдордг, рдЙрдд्рддрдо рдм्рд░рд╣्рдордЪाрд░ी, рд╡ाрдирдк्рд░рд╕्рде рдФрд░ рд╕ंрди्рдпाрд╕ी рддрдеा рд╕ेрд╡ाрд╡ृрддि рд▓ोрдЧ рд╣ैं, рдЬिрди्рд╣ें рдЬिрд╕ рд╡рд╕्‍рддु рдХा рджाрди рджेрдиा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдХрд░्рддрд╡्рдп рдмрддрд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рд╡े рднी рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрдеाрд╢рдХ्рддि рдзрди рдЖрджि рд╕рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡рд╕्рддु рдХे рджाрдирдкाрдд्рд░ рд╣ैं।

рдпрджि рдХिрд╕ी рдиे рд╣рдоाрд░े рдКрдкрд░ рдЙрдкрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै, рдЙрд╕рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиा рддрдеा рдпрдеाрд╕ाрдз्рдп рдЙрд╕े рд╕ुрдЦ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рддो рд╣рдоाрд░ा рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╣ै рд╣ी। рдЙрд╕े рдЬो рд▓ोрдЧ рджाрди рд╕рдордЭрддे рд╣ैं, рд╡े рд╡рд╕्рддुрддः рдЙрдкрдХाрд░ी рдХा рддिрд░рд╕्рдХाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЬो рд▓ोрдЧ рдЙрдкрдХाрд░ी рдХी рд╕ेрд╡ा рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे, рд╡े рддो рдХृрддрдз्рди рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рд╣ैं।

рдпрд╣ाँ рдЕрдиुрдкрдХाрд░ी рдХो рджाрди рджेрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣рдХрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдпрд╣ рднाрд╡ рджिрдЦрд▓ाрддे рд╣ैं рдХि рджाрди рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рджाрди рдХे рдкाрдд्рд░ рд╕े рдмрджрд▓े рдоें рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЬрд░ा рднी рдЙрдкрдХाрд░ рдкाрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рди рд░рдЦे। рдоाрди, рдмрдб़ाрдИ, рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдФрд░ рд╕्рд╡рд░्рдЧाрджि рдЗрд╕ рд▓ोрдХ рдФрд░ рдкрд░рд▓ोрдХ рдХे рднोрдЧों рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд▓िрдпे рдпा рд░ोрдЧ рдЖрджि рдХी рдиिрд╡ृрддि рдХे рд▓िрдпे рдЬो рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХा рджाрди рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдпा рд╕ंрд╕्рдеा рдХो рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡े рдлрд▓ рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рджाрди рджेрдиा рд╣ै।

рдЬिрд╕ рдордиुрд╖्рдп рдХो рджाрди рджेрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै рддрдеा рдЬिрдирдХो рджाрди рджेрдиे рдХा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдиिрд╖ेрдз рд╣ै, рд╡े рдзрд░्рдордз्рд╡рдЬी, рдкाрдЦрдг्рдбी, рдХрдкрдЯ рд╡ेрд╖рдзाрд░ी, рд╣िंрд╕ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े, рдордж्рдп-рдоांрд╕ рдЖрджि рдЕрднрдХ्рд╖्рдп рд╡рд╕्рддुрдУं рдХो рднрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े, рдЪोрд░ी, рд╡्рдпрднिрдЪाрд░ рдЖрджि рдиीрдЪ рдХрд░्рдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े, рдардЧ, рдЬुрдЖрд░ी рдФрд░ рдиाрд╕्рддिрдХ рдЖрджि рд╕рднी рджाрди рдХे рд▓िрдпे рдЕрдкाрдд्рд░ рд╣ैं।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рджाрди рдоें рдХेрд╡рд▓ рд╡рд╕्рддु рдпा рдзрди рджेрдиा рд╣ी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ै; рд╕्рдеाрди, рд╕рдордп, рдкाрдд्рд░ рдФрд░ рджेрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

ЁЯХЙ️ реР рддрдд् рд╕рдд् рдХा рдЕрд░्рде

рд╢्рд▓ोрдХ 17.23 — реР рддрдд् рд╕рдд्

“реР рддрдд् рд╕рдд्”—рдЗрди рддीрди рд╢рдм्рджों рдХो рдм्рд░рд╣्рдо рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै। рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рдоें рдЗрди्рд╣ीं рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдм्рд░ाрд╣्рдордг, рд╡ेрдж рдФрд░ рдпрдЬ्рдЮ рдЖрджि рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдмрддाрдИ рдЧрдИ।

реР, рддрдд्‌, рд╕рдд्‌-рдРрд╕े рдпрд╣ рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╕рдЪ्рдЪिрджाрдирди्рджрдШрди рдм्рд░рд╣्рдо рдХा рдиाрдо рдХрд╣ा рд╣ै, рдЙрд╕ी рд╕े рд╕ृрд╖्рдЯि рдХे рдЖрджिрдХाрд▓ рдоें рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдФрд░ рд╡ेрдж рддрдеा рдпрдЬ्рдЮाрджि рд░рдЪे рдЧрдП॥23॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдпрд╣ाँ рднрдЧрд╡ाрди рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдоों рдХो рдкрд░рдо рд╕рдд्рдп рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рднाрд╡рдиा рд╕े рдЬोрдб़рддे рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.24 — “реР” рдФрд░ рдХрд░्рдо

рдЗрд╕рд▓िрдП рдм्рд░рд╣्рдо рдХो рдЬाрдирдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ рд╢ाрд╕्рдд्рд░рд╡िрдзि рд╕े рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдпрдЬ्рдЮ, рджाрди рдФрд░ рддрдк рдЖрджि рдХрд░्рдоों рдХो “реР” рдХा рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдХрд░рдХे рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЕрд░्рдеाрдд् рд╡ेрдж-рдоंрдд्рд░ों рдХा рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╢्рд░ेрд╖्рда рдордиुрд╖्рдпों рдХी рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╡िрдзि рд╕े рдиिрдпрдд рдпрдЬ्рдЮ, рджाрди рдФрд░ рддрдкрд░ूрдк рдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╕рджा 'реР' рдЗрд╕ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рдиाрдо рдХो рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдХрд░рдХे рд╣ी рдЖрд░рдо्рдн рд╣ोрддी рд╣ैं॥24॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдоों рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдИрд╢्рд╡рд░-рд╕्рдорд░рдг рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рднाрд╡рдиा рд╕े рдХрд░рдиे рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.25 — “рддрдд्” рдФрд░ рдлрд▓-рдд्рдпाрдЧ

рдоोрдХ्рд╖ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ “рддрдд्” рднाрд╡ рд╕े рдлрд▓ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдХिрдП рдмिрдиा рд╡िрднिрди्рди рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдХे рдХрд░्рдо рдХрд░рддे рд╣ैं।

рддрдд्‌ рдЕрд░्рдеाрдд्‌ 'рддрдд्‌' рдиाрдо рд╕े рдХрд╣े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рд╣ी рдпрд╣ рд╕рдм рд╣ै- рдЗрд╕ рднाрд╡ рд╕े рдлрд▓ рдХो рди рдЪाрд╣рдХрд░ рдиाрдиा рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдпрдЬ्рдЮ, рддрдкрд░ूрдк рдХ्рд░िрдпाрдПँ рддрдеा рджाрдирд░ूрдк рдХ्рд░िрдпाрдПँ рдХрд▓्рдпाрдг рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╡ाрд▓े рдордиुрд╖्рдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХी рдЬाрддी рд╣ैं॥25॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдХрд░्рдо рдХो рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд▓ाрдн рд╕े рдЬोрдб़рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЙрд╕े рдЙрдЪ्рдЪ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░рдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.26 — “рд╕рдд्” рдХा рдЕрд░्рде

рд╣े рдкाрд░्рде! “рд╕рдд्” рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╕рдд्рдпрднाрд╡ рдФрд░ рд╢्рд░ेрд╖्рдарднाрд╡ рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрдд्рддрдо рдФрд░ рдк्рд░рд╢ंрд╕рдиीрдп рдХрд░्рдо рдХे рд▓िрдП рднी “рд╕рдд्” рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै।

'рд╕рдд्‌'- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рдиाрдо рд╕рдд्рдпрднाрд╡ рдоें рдФрд░ рд╢्рд░ेрд╖्рдарднाрд╡ рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддрдеा рдЙрдд्рддрдо рдХрд░्рдо рдоें рднी 'рд╕рдд्‌' рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै॥26॥ 

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

“рд╕рдд्” рд╕рдд्рдп, рд╢्рд░ेрд╖्рдарддा рдФрд░ рд╢ुрднрддा рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ुрдЖ рд╣ै।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.27 — рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдоें “рд╕рдд्”

рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдоें рджृрдв़рддा рдХो рднी “рд╕рдд्” рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдФрд░ рдкрд░рдо рд╕рдд्рдп рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рдХрд░्рдо рднी “рд╕рдд्” рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдоें рдЬो рд╕्рдеिрддि рд╣ै, рд╡рд╣ рднी 'рд╕рдд्‌' рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХрд╣ी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рдХрд░्рдо рдиिрд╢्рдЪрдпрдкूрд░्рд╡рдХ рд╕рдд्‌- рдРрд╕े рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै॥27॥

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рдиिрд░ंрддрд░рддा рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рднी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ाрдзрдиा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं।

рд╢्рд▓ोрдХ 17.28 — рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдмिрдиा рдХрд░्рдо

рд╣े рдкाрд░्рде! рдмिрдиा рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣рд╡рди, рджिрдпा рдЧрдпा рджाрди, рдХिрдпा рдЧрдпा рддрдк рдФрд░ рдЕрди्рдп рдХрд░्рдо “рдЕрд╕рдд्” рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдХрд░्рдо рдХा рди рддो рдЗрд╕ рд▓ोрдХ рдоें рдФрд░ рди рд╣ी рдкрд░рд▓ोрдХ рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд▓ाрдн рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।

рдмिрдиा рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рд╣рд╡рди, рджिрдпा рд╣ुрдЖ рджाрди рдПрд╡ं рддрдкा рд╣ुрдЖ рддрдк рдФрд░ рдЬो рдХुрдЫ рднी рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рд╢ुрдн рдХрд░्рдо рд╣ै- рд╡рд╣ рд╕рдорд╕्рдд 'рдЕрд╕рдд्‌'- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡рд╣ рди рддो рдЗрд╕ рд▓ोрдХ рдоें рд▓ाрднрджाрдпрдХ рд╣ै рдФрд░ рди рдорд░рдиे рдХे рдмाрдж рд╣ी॥28॥

рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рд╕े рдпрд╣ाँ рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдХा рдиिрд░्рджेрд╢рди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХрд░्рддा рдХा рдЬрд░ा рднी рд╕्рд╡ाрд░्рде рдирд╣ीं рд░рд╣рддा, рдРрд╕ा рдХрд░्рдо рдХрд░्рддा рдХे рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рдХो рд╢ुрдж्рдз рдмрдиाрдХрд░ рдЙрд╕े рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХрд░ा рджेрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╡рд╣ ‘рд╕рдд्’ рд╣ै। 

рд╣рд╡рди, рджाрди рдФрд░ рддрдк рддрдеा рдЕрди्рдпाрди्рдп рд╢ुрдн рдХрд░्рдо рд╢्рд░рдж्рдзाрдкूрд░्рд╡рдХ рдХिрдпे рдЬाрдиे рдкрд░ рд╣ी рдЕрди्рддःрдХрд░рдг рд╢ुрдж्рдзि рдФрд░ рдЗрд╕ рд▓ोрдХ рдпा рдкрд░рд▓ोрдХ рдХे рдлрд▓ рджेрдиे рдоें рд╕рдорд░्рде рд╣ोрддे рд╣ैं. рдмिрдиा рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рд▓िрдпे рд╣ुрдП рд╢ुрдн рдХрд░्рдо рд╡्рдпрд░्рде рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╕ीрдЦ

рдХिрд╕ी рдЕрдЪ्рдЫे рдХрд░्рдо рдХी рдмाрд╣рд░ी рдЧрддिрд╡िрдзि рд╕े рдЕрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрд╕рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЖंрддрд░िрдХ рднाрд╡рдиा рд╣ै।


рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рдЬीрд╡рди-рджृрд╖्рдЯि

рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдПрдХ рдЖрд╕ाрди рддрд░ीрдХा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХрд░्рдоों рдоें рддीрди рдЧुрдгों рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рджिрдЦाрддे рд╣ैं।

рд╡िрд╖рдп рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд░ाрдЬрд╕िрдХ рддाрдорд╕िрдХ
рд╢्рд░рдж्рдзा рд╢ुрдж्рдз рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдлрд▓/рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рд╕े рдЬुрдб़ी рдЕрдЬ्рдЮाрди рдпा рдЕрдиुрдЪिрдд рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рд╕े рдЬुрдб़ी
рдЖрд╣ाрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдпрд╡рд░्рдзрдХ, рд░рд╕рдпुрдХ्рдд, рдк्рд░िрдп рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рддीрдЦा, рдЦрдЯ्рдЯा, рдирдордХीрди рдЖрджि рдмाрд╕ी, рджुрд░्рдЧंрдзрдпुрдХ्рдд, рдЕрд╢ुрдж्рдз
рдпрдЬ्рдЮ рдХрд░्рддрд╡्рдпрднाрд╡ рд╕े рдлрд▓ рдпा рджिрдЦाрд╡े рдХे рд▓िрдП рд╡िрдзिрд╣ीрди рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзाрд░рд╣िрдд
рддрдк рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдлрд▓-рдд्рдпाрдЧ рд╕े рд╕рдо्рдоाрди/рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдХे рд▓िрдП рдЕрдЬ्рдЮाрди, рд╣рда рдпा рдкीрдб़ा рд╕े
рджाрди рдмिрдиा рдк्рд░рдд्рдпुрдкрдХाрд░ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдлрд▓ рдпा рдмрджрд▓े рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рдЕрдиुрдЪिрдд рд╕рдордп/рд╕्рдеाрди рдпा рдЕрдкрдоाрдирдкूрд░्рд╡рдХ
рдХрд░्рдо рдХी рднाрд╡рдиा рд╕рдорд░्рдкрдг рдФрд░ рд╢ुрдж्рдзрддा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд▓ाрдн/рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдЕрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕрд╡िрд╡ेрдХ

рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХрддा

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рд╣рдЬाрд░ों рд╡рд░्рд╖ рдкुрд░ाрдиे рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рдХрдИ рд╡िрдЪाрд░ рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддे рд╣ैं।

1. Social Media рдФрд░ Validation

рдЖрдЬ рд▓ोрдЧ рдХрднी-рдХрднी рдЕрдкрдиे рдХाрдо, lifestyle рдпा рдзाрд░्рдоिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХो рднी рджूрд╕рд░ों рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╕े рдЬोрдб़ рджेрддे рд╣ैं। рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдпрдЬ्рдЮ рдФрд░ рддрдк рдХा рд╡िрдЪाрд░ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै рдХि—

рдХ्рдпा рдоैं рдХोрдИ рдЕрдЪ्рдЫा рдХाрдо рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рд╕рд╣ी рд╣ै, рдпा рдЗрд╕рд▓िрдП рдХि рд▓ोрдЧ рдоेрд░ी рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХрд░ें?

2. Food Choices рдФрд░ Mindful Eating

рдЧीрддा 17.8–10 рдоें рднोрдЬрди рдХो рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕рдордЭाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдЗрд╕े рдПрдХ spiritual reflection рдХी рддрд░рд╣ рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै—рдХ्рдпा рд╣рдоाрд░ा рднोрдЬрди рддाрдЬा, рд╕ंрддुрд▓िрдд рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рд╣ै?

3. Digital Noise рдФрд░ Mental Discipline

рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рдоाрдирд╕िрдХ рддрдк—рдорди рдХी рдк्рд░рд╕рди्рдирддा, рд╕ौрдо्рдпрддा, рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо рдФрд░ рднाрд╡ों рдХी рд╢ुрдж्рдзрддा—рдЖрдЬ рд▓рдЧाрддाрд░ notifications, social media рдФрд░ digital distractions рдХे рдмीрдЪ рдЖрдд्рдордиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХा рдПрдХ рдЙрдкрдпोрдЧी framework рджेрддा рд╣ै।

4. Giving Without Expecting

рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рджाрди рдХा рд╡िрдЪाрд░ рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें volunteering, charity рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рднी рдк्рд░ेрд░рдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдк्рд░рд╢्рди рдпрд╣ рд╣ै:

рдХ्рдпा рдоैं рдорджрдж рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ рдХि рдХिрд╕ी рдЬрд░ूрд░рддрдоंрдж рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╣ो, рдпा рдЗрд╕рд▓िрдП рдХि рдмрджрд▓े рдоें recognition рдоिрд▓े?

5. Words Matter

рдЧीрддा 17.15 рд╡ाрдгी рдХे рддрдк рдХी рдмाрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдЖрдЬ online comments, messages рдФрд░ social media debates рдХे рджौрд░ рдоें рдпрд╣ рд╡िрдЪाрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд▓рдЧрддा рд╣ै।

рд╣рд░ рдмाрдд рдЬो рд╣рдо рдХрд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬрд░ूрд░ी рдирд╣ीं рдХि рдЙрд╕े рдЙрд╕ी рддрд░ीрдХे рд╕े рдХрд╣рдиा рднी рдЪाрд╣िрдП।


рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рд╕े рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी 7 рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд╕ीрдЦ

1. рдЕрдкрдиी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░ें।
рд╣рдо рдЬिрди рдЪीрдЬों рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं, рд╡े рд╣рдоाрд░े рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ैं।

2. рднोрдЬрди рдХे рдк्рд░рддि рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд░рд╣ें।
рддाрдЬрдЧी, рд╕ंрддुрд▓рди рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджेрдиा рдЙрдкрдпोрдЧी рдЬीрд╡рди-рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рд╣ै।

3. рдЕрдЪ्рдЫे рдХाрдо рдХेрд╡рд▓ рджिрдЦाрд╡े рдХे рд▓िрдП рди рдХрд░ें।
рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдо рдХा рдоूрд▓्рдп рдХेрд╡рд▓ public recognition рд╕े рддрдп рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

4. рддрдк рдХा рдЕрд░्рде рд╕्рд╡рдпं рдХो рдХрд╖्рдЯ рджेрдиा рдирд╣ीं рд╣ै।
рд╢рд░ीрд░, рд╡ाрдгी рдФрд░ рдорди рдХा рд╕ंрдпрдо рднी рддрдк рд╣ै।

5. рдмोрд▓рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕ोрдЪें।
рд╕рдд्рдп рдХे рд╕ाрде рд╣िрдд рдФрд░ рд╕ंрдпрдо рдХो рднी рдорд╣рдд्рд╡ рджें।

6. рджाрди рдоें рд╕рдо्рдоाрди рд░рдЦें।
рдХिрд╕ी рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддे рд╕рдордп рд╕ाрдордиे рд╡ाрд▓े рдХे рд╕рдо्рдоाрди рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

7. рдХрд░्рдо рдХे рдкीрдЫे рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рджेрдЦें।
рдПрдХ рд╣ी рдмाрд╣рд░ी рдХрд░्рдо рдЕрд▓рдЧ рднाрд╡рдиा рд╕े рдХिрдпा рдЬाрдП рддो рдЙрд╕рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

Bhagavad Gita Chapter 17 | Gita Adhyay 17 | Shraddhatraya Vibhaga Yoga

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд╕ाрд░

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा рд╕рдд्рд░рд╣рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧрдпोрдЧ рдордиुрд╖्рдп рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рддीрди рдЧुрдгों—рд╕рдд्рдд्рд╡, рд░рдЬрд╕् рдФрд░ рддрдорд╕्—рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╕рдордЭाрддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рд╢्рд░рдж्рдзा рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдордиुрд╖्рдп рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдЙрд╕рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╡े рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рдЖрд╣ाрд░, рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рддрдеा рджाрди рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдЕंрддिрдо рднाрдЧ рдоें “реР рддрдд् рд╕рдд्” рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдЖрддा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдмिрдиा рдХिрдпा рдЧрдпा рдзाрд░्рдоिрдХ рдпा рд╢ुрдн рдХрд░्рдо рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдлрд▓ рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЬाрддा।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрдз्рдпाрдп 17 рд╣рдоें рдХेрд╡рд▓ рдпрд╣ рдирд╣ीं рдмрддाрддा рдХि рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднी рд╕ोрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдХोрдИ рдХाрдо рдХिрд╕ рднाрд╡рдиा рд╕े рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।


Bhagavad Gita Chapter 17 FAQs

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा 17рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдХौрди рд╕ा рд╣ै?

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХा 17рд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧрдпोрдЧ (Shraddhatraya Vibhaga Yoga) рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рдХिрддрдиे рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं?

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे 17рд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдХुрд▓ 28 рд╢्рд▓ोрдХ рд╣ैं।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░—рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рддрдеा рдЙрдирдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд╣ाрд░, рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк рдФрд░ рджाрди рдХे рднेрдж рд╣ैं।

рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं?

рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдмрддाрддे рд╣ैं—рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рдЖрд╣ाрд░ рдХे рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं?

рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рдЖрд╣ाрд░ рдХो рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ों рдоें рд╕рдордЭाрдпा рдЧрдпा рд╣ै—рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ।

рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рддрдк рдХे рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं?

рддрдк рдХो рддीрди рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рд╕рдордЭाрдпा рдЧрдпा рд╣ै—рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рддрдк, рд╡ाрдгी рдХा рддрдк рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рддрдк। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЗрдирдХे рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдоें рджाрди рдХे рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं?

рджाрди рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै—рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ, рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ।

“реР рддрдд् рд╕рдд्” рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдЧीрддा рдХे рдХिрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╣ै?

“реР рддрдд् рд╕рдд्” рдХा рд╡рд░्рдгрди рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХे рд╢्рд▓ोрдХ 23 рд╕े 28 рдоें рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрджेрд╢ рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдПрдХ рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╕ंрджेрд╢ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рдХрд░्рдо рдХा рдоूрд▓्рдп рдХेрд╡рд▓ рдЙрд╕рдХे рдмाрд╣рд░ी рд░ूрдк рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा, рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдФрд░ рднाрд╡рдиा рд╕े рднी рдЬुрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै।


рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 — рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧрдпोрдЧ рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕, рднोрдЬрди, рд╡ाрдгी, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рджाрди рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рджेрдЦрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै।

рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХрддा рдХा рдЕрд░्рде рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рдХрд░्рдо рдХрд░рдиा рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрд╣ рд╢ुрдж्рдз рдЙрдж्рджेрд╢्рдп, рд╕ंрдпрдо, рд╕ंрддुрд▓рди, рд╕ेрд╡ा, рдЖрдд्рдордиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рдлрд▓ рдХी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рд╕े рджूрд░ी рдЬैрд╕े рдЧुрдгों рд╕े рднी рдЬुрдб़ी рд╣ै।

рдЖрдЬ рдХी рддेрдЬ рд░рдл्рддाрд░ рдЬिंрджрдЧी рдоें рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХो рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрдв़ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै—рдоैं рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ, рдЙрд╕рд╕े рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै рдХि рдоैं рдЙрд╕े рдХिрд╕ рднाрд╡рдиा рд╕े рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ।

“рдЬैрд╕ी рд╢्рд░рдж्рдзा рд╣ोрддी рд╣ै, рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдордиुрд╖्рдп рд╕्рд╡рдпं рдХो рдмрдиाрддा рд╣ै।”
— рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा 17.3 рдХा рд╕рд░рд▓ рднाрд╡

рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдЕрди्рдп рдЕрдз्рдпाрдп рднी рдкрдв़ें

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдкूрд░ी рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХो рдЕрдз्рдпाрдп-рджрд░-рдЕрдз्рдпाрдп рд╕рд░рд▓ рд╣िंрджी рдоें рдкрдв़рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рд╣рдоाрд░े рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे 18 рдЕрдз्рдпाрдпों рдХे рд╕ंрдкूрд░्рдг рдкрд░िрдЪрдп рд╕े рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдПрдХ рдЬрдЧрд╣ рд╕े рд╕рднी рдЕрдз्рдпाрдп рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП:

  1. рдЕрдз्рдпाрдп 1 — рдЕрд░्рдЬुрдирд╡िрд╖ाрдж рдпोрдЧ
  2. рдЕрдз्рдпाрдп 2 — рд╕ांрдЦ्рдп рдпोрдЧ
  3. рдЕрдз्рдпाрдп 3 — рдХрд░्рдо рдпोрдЧ
  4. рдЕрдз्рдпाрдп 4 — рдЬ्рдЮाрдирдХрд░्рдорд╕ंрди्рдпाрд╕ рдпोрдЧ
  5. рдЕрдз्рдпाрдп 5 — рд╕ांрдЦ्рдп рдпोрдЧ рдФрд░ рдХрд░्рдо рдпोрдЧ
  6. рдЕрдз्рдпाрдп 6 — рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо рдпोрдЧ
  7. рдЕрдз्рдпाрдп 7 — рдЬ्рдЮाрдирд╡िрдЬ्рдЮाрди рдпोрдЧ
  8. рдЕрдз्рдпाрдп 8 — рдЕрдХ्рд╖рд░рдм्рд░рд╣्рдо рдпोрдЧ
  9. рдЕрдз्рдпाрдп 9 — рд░ाрдЬрд╡िрдж्рдпा рд░ाрдЬрдЧुрд╣्рдп рдпोрдЧ
  10. рдЕрдз्рдпाрдп 10 — рд╡िрднूрддि рдпोрдЧ
  11. рдЕрдз्рдпाрдп 11 — рд╡िрд╢्рд╡рд░ूрдкрджрд░्рд╢рди рдпोрдЧ
  12. рдЕрдз्рдпाрдп 12 — рднрдХ्рддिрдпोрдЧ
  13. рдЕрдз्рдпाрдп 13 — рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдЬ्рдЮрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ
  14. рдЕрдз्рдпाрдп 14 — рдЧुрдгрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ
  15. рдЕрдз्рдпाрдп 15 — рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдпोрдЧ
  16. рдЕрдз्рдпाрдп 16 — рджैрд╡ाрд╕ुрд░рд╕рдо्рдкрдж्рд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ
  17. рдЕрдз्рдпाрдп 17 — рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧ рдпोрдЧ
  18. рдЕрдз्рдпाрдп 18 — рдоोрдХ्рд╖рд╕ंрди्рдпाрд╕ рдпोрдЧ

рд╕ंрджрд░्рдн рдФрд░ рд╕्рд░ोрдд

рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдХे рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ, рдЙрдирдХी рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдФрд░ рдЧीрддा-рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕, рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╕्рд╡ाрдоी рд░ाрдорд╕ुрдЦрджाрд╕ рдЬी рдХी рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рд╕ाрдзрдХ-рд╕ंрдЬीрд╡рдиी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрджрд░्рдн рдЧ्рд░ंрде рд╣ै। 

рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕ рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕рдоें рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХों рдХे рд╕ाрде рд╣िंрджी рдЕрд░्рде рдФрд░ рд╡िрд╕्рддृрдд рдЯीрдХा рджी рдЧрдИ рд╣ै। 
рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЧीрддा рдк्рд░ेрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдЧीрддा рддрдд्рдд्рд╡рд╡िрд╡ेрдЪрдиी рдоें рднी рдоूрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХों рдХे рд╕ाрде рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै। 

рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рд╕ंрджрд░्рдн

  • рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा — рдЕрдз्рдпाрдп 17, рд╢्рд░рдж्рдзाрдд्рд░рдпрд╡िрднाрдЧрдпोрдЧ
  • рд╢्рд▓ोрдХ: 17.1–17.28
  • рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╖рдп: рд╢्рд░рдж्рдзा, рдЖрд╣ाрд░, рдпрдЬ्рдЮ, рддрдк, рджाрди рдФрд░ реР рддрдд् рд╕рдд्

About the Author

Sonam Agarwal

LLB | Media Professional | Research-Driven Writer on Sanatan Dharma, Indian Culture, Science, Law.


рд╡े рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо, рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा, рд╣िंрджू рдзрд░्рдо, рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдЦрдЧोрд▓ рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдХाрдиूрди рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ research-based articles рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЕрдм рддрдХ рд╡े 500 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ेрдЦ рд▓िрдЦ рдЪुрдХी рд╣ैं।

рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо рдФрд░ рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд▓ेрдЦों рдоें рдЙрдирдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рдоूрд▓ рдЧ्рд░ंрдеों, рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рдЯीрдХाрдУं рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕ंрджрд░्рднों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХो рд╕рд░рд▓ рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдкाрдардХों рдХे рд▓िрдП рд╕рдордЭрдиे рдпोрдЧ्рдп рднाрд╖ा рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдЙрдирдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╖рдпों рдХो рдмिрдиा рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдЬрдЯिрд▓рддा рдХे рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा рд╣ै, рддाрдХि рдкाрдардХ рдЙрдирдХे рдоूрд▓ рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд╕рд╣ी рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рд╕рдордЭ рд╕рдХें।

Author at Prinsli.com



Tags: рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17 рдХे рд╢्рд▓ोрдХ, рдЧीрддा рдЕрдз्рдпाрдп 17, Bhagavad Gita Chapter 17

Comments