рдЫрда рдкрд░्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै? рдЬाрдиिрдП рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рдЧрд╣рд░े рдЕрд░्рде, 4 рджिрди рдХी рд╡िрдзि рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди

рдЫрда рдкूрдЬा: рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд╡्рд░рдд рдирд╣ीं, рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рд╕ृрд╖्рдЯि рдХे рдк्рд░рддि рдХृрддрдЬ्рдЮрддा рдХा рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди

рдЫрда рдкрд░्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै? рдЬाрдиिрдП рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рдЧрд╣рд░े рдЕрд░्рде, 4 рджिрди рдХी рд╡िрдзि рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди  (What is Chhath Puja Vrat? Meaning of Folk Songs, 4-Day Rituals & Life Philosophy in Hindi)

рдЫрда рдкूрдЬा: рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд╡्рд░рдд рдирд╣ीं, рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рд╕ृрд╖्рдЯि рдХे рдк्рд░рддि рдХृрддрдЬ्рдЮрддा рдХा рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди рдЫрда рдкрд░्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै? рдЬाрдиिрдП рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рдЧрд╣рд░े рдЕрд░्рде, 4 рджिрди рдХी рд╡िрдзि рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди  (What is Chhath Puja Vrat? Meaning of Folk Songs, 4-Day Rituals & Life Philosophy in Hindi)

рдЫрда рдкрд░्рд╡ рдХा рдоूрд▓ рд╕्рд╡рд░ूрдк: рдЫрдаी рдоैрдпा рдФрд░ рд╕ूрд░्рдп рдЙрдкाрд╕рдиा

рдЫрда рдкूрдЬा рд╕ूрд░्рдп рджेрд╡ рдФрд░ рдЫрдаी рдоैрдпा рдХी рдкूрдЬा рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░рдХृрддि рдХी рдкूрдЬा рд╣ै рдЬрд╣ां рдбूрдмрддे рдФрд░ рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░्рдп рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЫрдаी рдоैрдпा рдпाрдиी рд╕ूрд░्рдп рдХी рдмрд╣рди / рд╖рд╖्рдаी рджेрд╡ी рдХी рдкूрдЬा рд╣ै, рд╕िрд░्рдл рд╕ूрд░्рдп рдХी рдирд╣ीं। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕े рдЫрдаी рдоैрдпा рдХा рдкрд░्рд╡ рдХрд╣рддे рд╣ैं।

рдЕрдЧрд░ рд╣िंрджू рдзрд░्рдо рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХो рд╕рдордЭрдиा рд╣ो рддो рдЫрда рдкрд░्рд╡ рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдмрдв़िрдпा рдХुрдЫ рд╣ो рд╣ी рдирд╣ीं рд╕рдХрддा...

рдЫрда рдкूрдЬा рдХे рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЧीрдд / рдЫрда рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рдЧрд╣рд░े рдФрд░ рдЫिрдкे рд╣ुрдП рдЕрд░्рде

рдмिрд╣ाрд░ рдФрд░ рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рдордиाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЫрда рдкрд░्рд╡ рдоें рдЧाрдпे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдХुрдЫ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд▓ोрдХрдЧीрдд:
  1. рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоांрдЧी рд▓ा, рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж
  2. рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
  3. рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓, рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
  4. рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп
  5. рд╣рдо рддोрд╕े рдкूрдЫीं рдмрд░рддिрдпा, рдХेрдХрд░ा рд▓ाрдЧी? рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯрд╡ा, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯрд╡ा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рдЬाрдирддे рд╣ैं рдЗрди рд╕рднी рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рдмाрд░े рдоें рдФрд░ рдЙрдирдХा рдЕрд░्рде

1. “рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоांрдЧी рд▓ा” – рдмेрдЯिрдпों рдХे рдЬрди्рдо рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдХाрдордиा

“рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоांрдЧी рд▓ा, рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж”

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдоें “рд░ुрдирдХी-рдЭुрдирдХी” рдХा рдорддрд▓рдм рд╕िрд░्рдл “рд░ौрдирдХ” рдирд╣ीं рд╣ै — рдЗрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдЪंрдЪрд▓, рд╣ँрд╕рддी-рдЦेрд▓рддी, рдкाрдпрд▓ рдХी рдЭुрдирдЭुрди рдЬैрд╕ी рдмेрдЯी। рдпाрдиी рдРрд╕ी рдмेрдЯी рдЬो рдШрд░ рдХो рдЬीрд╡ंрдд рдХрд░ рджे। рдФрд░ “рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж” рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै — рдкрдв़ा-рд▓िрдЦा, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ी рджाрдоाрдж।

рдпाрдиि, "рд╣े рдЫрда рдордЗрдпा рд╣рдоें рдмेрдЯी рджो рддाрдХि рдШрд░ рдоें рд░ौрдирдХ рдЖрдпे рдФрд░ рд╣рдоाрд░ा рджाрдоाрдж рдкрдвा рд▓िрдЦा рд╣ो।"

рдпाрдиि, рдмेрдЯिрдпों рдХे рдЬрди्рдо рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдЙрдЬ्рдЬрд╡рд▓ рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдХाрдордиा рдХा рдкрд░्рд╡ рд╣ै рдЫрда।

рдпे рдЫрда рдХा рд╕рдмрд╕े рднाрд╡ुрдХ рдЧीрдд рд╣ै, рдЗрд╕рдоें рдоाँ рдЫрдаी рдоैрдпा рд╕े рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рд╡рд░ рдоाँрдЧ рд░рд╣ी рд╣ैं। 


рдкूрд░ा рдЧीрдд рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде

рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоाँрдЧीрд▓ा,
рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж
рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜
​
рдХрд╡рди рдлрд▓рд╡ा рдоाँрдЧीрд▓ा, рдХрд╡рди рдоेрд╡ा рдоाँрдЧीрд▓ा,
рдмेрдЯी рдХे рд╕ुрдЦ рдХे рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
​
рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоाँрдЧीрд▓ा,
рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж
рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜
​
рд╕ोрдиे рдХे рдеाрд▓ी рдоें рдЬेрд╡рдиाрд░ рдмрдирд╡рд▓ी,
рджूрдзрд╡ा рдХे рднाрдд рдЬिрдорд╡рд▓ी
рдмेрдЯी рдХे рднाрдЧ्рдп рдЬрдЧрд╡рд▓ी, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
​
рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ूрд░рдЬрдорд▓,
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо
рдмेрдЯी рдХे рджूрд▓्рд╣ा рдХे рд░ाрдЦिрд╣рд╜ рд╕рд▓ाрдордд, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
​
рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоाँрдЧीрд▓ा,
рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж
рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜
​
рдЬोрдб़े рдЬोрдб़े рдиाрд░िрдпрд▓, рдЬोрдб़े рдЬोрдб़े рдаेрдХुрдЖ,
рдШाрдЯ рдкрд░ рдЪрдв़ाрд╡рд▓ी рдк्рд░рд╕ाрдж
рдмेрдЯी рдХे рд╕ुрд╣ाрдЧ рдЕрдЯрд▓ рд░ाрдЦिрд╣рд╜, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
​
рд░ुрдирдХी рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी рдоाँрдЧीрд▓ा,
рдкрдв़рд▓ рдкंрдбिрддрд╡ा рджाрдоाрдж
рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜

рдЕрд░्рде — рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдорддрд▓рдм

рд░ुрдирдХी-рдЭुрдирдХी рдорддрд▓рдм — рдЫोрдЯी, рдк्рдпाрд░ी, рдирдЯрдЦрдЯ рдмेрдЯी। рдоाँ рдХрд╣ рд░рд╣ी рд╣ै — рд╣े рдоैрдпा, рдоैंрдиे рддुрдорд╕े рдРрд╕ी рд╣ी рдк्рдпाрд░ी рд╕ी рдмेрдЯी рдоाँрдЧी рдеी।
рдФрд░ рдЕрдм рдЙрд╕ рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП рдкрдв़ा-рд▓िрдЦा, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ी, рдЬ्рдЮाрдиी рджाрдоाрдж рдоाँрдЧ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдкंрдбिрддрд╡ा рдпрд╣ाँ рд╕िрд░्рдл рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдирд╣ीं рд╣ै, рдорддрд▓рдм рд╣ै — рд╕рдордЭрджाрд░, рд╡िрдж्рд╡ाрди рд╡рд░।

рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рдоेрд░ी рдпे рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рдХрд░ рджो।

рдоैंрдиे рдХ्рдпा рдлрд▓ рдоाँрдЧा, рдХ्рдпा рдоेрд╡ा рдоाँрдЧा, рдоुрдЭे рдзрди-рджौрд▓рдд рдирд╣ीं рдЪाрд╣िрдП। рдоैं рддो рд╕िрд░्рдл рдмेрдЯी рдХे рд╕ुрдЦ рдХे рд▓िрдП рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ।

рд╕ोрдиे рдХी рдеाрд▓ी рдоें рдмेрдЯी-рджाрдоाрдж рдХे рд▓िрдП рднोрдЬрди рд╕рдЬाрдпा рд╣ै рдпाрдиी рдкूрд░ी рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рд╕े рд╕рдд्рдХाрд░।

рдХेрд▓े рдХे рдкрдд्рддे рдкрд░ рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рдЙрдЧ рдЖрдП рд╣ैं, рдпाрдиी рдЕрд░्рдШ्рдп рдХा рд╕рдордп рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।

рдмेрдЯी рдХे рдкрддि рдХो рд╣рдоेрд╢ा рд╕рд▓ाрдордд рд░рдЦрдиा, рдЙрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ рд▓ंрдмी рдХрд░рдиा। рдмेрдЯी рдХा рд╕ुрд╣ाрдЧ рд╣рдоेрд╢ा рдмрдиा рд░рд╣े, рдХрднी рдЯूрдЯे рдирд╣ीं, рдпрд╣ी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд╕рд▓ी рднाрд╡

рдпे рдЧीрдд рд╕िрд░्рдл рдЧाрдиा рдирд╣ीं рд╣ै, рдпे рдПрдХ рдоाँ рдХी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╣ै।

рдмेрдЯी рдкैрджा рд╣ुрдИ рддो рдоाँ рдиे рдЫрдаी рдоैрдпा рд╕े рд░ुрдирдХी-рдЭुрдирдХी рд╕ी рдмेрдЯी рдоाँрдЧी,
рдмेрдЯी рдмрдб़ी рд╣ुрдИ рддो рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рджाрдоाрдж рдоाँрдЧा,
рдФрд░ рд╢ाрджी рдХे рдмाрдж рдЕрдм рдЙрд╕рдХे рд╕ुрд╣ाрдЧ рдФрд░ рд╕ुрдЦ рдХे рд▓िрдП рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।

рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬрдм рдпे рдЧीрдд рдмрдЬрддा рд╣ै, рддो рд╣рд░ рдоाँ рдХी рдЖँрдЦ рднрд░ рдЖрддी рд╣ै।


2. “рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा” – рдШрд░ рд╕े рдШाрдЯ рддрдХ рдХी рдпाрдд्рд░ा рдФрд░ рд╡िрдирдо्рд░рддा

рдЕрдЧрд░ рдПрдХ рд╣ी рдЧीрдд рдХा рдиाрдо рд▓ेрдиा рд╣ो, рдЬो рдЫрда рдоें рд╣рд░ рдШрд░, рд╣рд░ рдШाрдЯ, рд╣рд░ рд╕ाрд▓, рдмिрдиा рднूрд▓े рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рд╡ो рд╣ै:

“рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा”

рдпे рдЫрда рдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз, рд╕рдмрд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдЧाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЧीрдд рд╣ै। рдпрд╣ी рд╡ो рдЧीрдд рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдмिрдиा рдЫрда рдХी рдпाрдд्рд░ा рдЕрдзूрд░ी рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै, рдШाрдЯ рдкрд░ рдпे рдЧीрдд рди рдмрдЬे, рддो рдЫрда рдЕрдзूрд░ी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдЬрдм рд╡्рд░рддी рджौрд░ा рд▓ेрдХрд░ рдШाрдЯ рдХी рддрд░рдл рдЪрд▓рддी рд╣ै, рддो рдпрд╣ी рдЧीрдд рдЧूँрдЬрддा рд╣ै। 

рдЫрда рдХे рдЧीрдд рдХिрддाрдм рдХे рдЧीрдд рдирд╣ीं рд╣ैं, рдпे рд▓ोрдХрдЧीрдд рд╣ैं — рдпाрдиी рджाрджी-рдиाрдиी рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдоाँ-рдмेрдЯी рддрдХ, рдоुँрд╣ рд╕े рдоुँрд╣ рддрдХ рдЪрд▓рддे рдЖрдП рд╣ैं। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЧाँрд╡-рдЧाँрд╡, рдШрд░-рдШрд░ рдоें рдеोрдб़ा-рдеोрдб़ा рдлрд░्рдХ рдЖ рдЬाрддा рд╣ै। 

рд╢ाрд░рджा рд╕िрди्рд╣ा, рдЕрдиुрд░ाрдзा рдкौрдбрд╡ाрд▓, рд╕рдмрдиे рдЗрд╕े рдЧाрдпा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпे рдХिрд╕ी рдПрдХ рдЧाрдпрдХ рдХा рдЧीрдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдпे рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд▓ोрдХрдЧीрдд рд╣ै, рдЬो рджाрджी-рдиाрдиी рдХे рд╕рдордп рд╕े рдЪрд▓ा рдЖ рд░рд╣ा рд╣ै।

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा — рдкूрд░ा рдЧीрдд рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ोрдп рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдкрд╣िрд▓े рдкрд╣िрд▓ рд╣рдо рдХрдпрдиी рдЫрда рдХे рдмрд░рддिрдпा
рдЫрдаी рдоैрдпा рднूрд▓ рдЪूрдХ рдоाрдл рдХрд░िрд╣ें
рдЫрдаी рдоैрдпा рднूрд▓ рдЪूрдХ рдоाрдл рдХрд░िрд╣ें, рд╣ो рднूрд▓ рдЪूрдХ рдоाрдл рдХрд░िрд╣ें

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ोрдп рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдЬोрдб़े рдЬोрдб़े рдлрд▓рд╡ा, рд╕ुрд░ुрдЬ рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм
рдЖрджिрдд्рдп рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм
рдЖрджिрдд्рдп рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм, рд╣ो рдЖрджिрдд्рдп рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ोрдп рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдаेрдХुрдЖ, рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдиाрд░िрдпрд▓
рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдХेрд▓рд╡ा, рдмрд╣ंрдЧी рдоें рд╕ेрд╡рд╡ा
рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдлрд▓рд╡ा, рд╕рдЬा рдХे рд▓े рдЬाрдП, рд╣ो рд╕рдЬा рдХे рд▓े рдЬाрдП

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░, рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ूрд░рдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣ो рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдмрд╣ंрдЧी рдЙрдаाрд╡े, рднैрдпा рд╣рдоाрд░
рдмрд╣ंрдЧी рдЙрдаाрд╡े, рдмाрдмू рд╣рдоाрд░
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдШाрдЯ рдкрд░ рдмाрдЬे, рдвोрд▓рдХ рдирдЧाрдб़ा
рдШाрдЯ рдкрд░ рдЧूँрдЬे, рдЫрдаी рдоैрдпा рдХे рдЧीрддрд╡ा

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рд╕ाँрдЭ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू, рднोрд░ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू
рджुрдиो рдмेрд░ рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू, рдордиोрд░рде рдкूрд░ рд╣ोрдИ
рджुрдиो рдмेрд░ рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू, рд╣ो рдордиोрд░рде рдкूрд░ рд╣ोрдИ

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜
рдмेрдЯрд╡ा рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜, рдкुрддोрд╣ु рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜
рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜, рд╣ो рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜

рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП


рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡

рдмрд╣ंрдЧी рдпाрдиी рд╡ो рдмाँрд╕ рдХा рдбंрдбा, рдЬिрд╕рдХे рджोрдиों рд╕िрд░ों рдкрд░ рд╕ूрдк / рджौрд░ा рд▓рдЯрдХा рд╣ोрддा рд╣ै।

“рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕” — рдпाрдиी рдирдпा, рдХोрдорд▓, рд╣рд░ा рдмाँрд╕। рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рд╡्рд░рддी рдЪрд▓рддी рд╣ै, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрддी рдЬाрддी рд╣ै, рд╣िрд▓рддी рдЬाрддी рд╣ै। рдпे рдкंрдХ्рддि рдЫрда рдХी рдпाрдд्рд░ा рдХो рджिрдЦाрддी рд╣ै, рдШрд░ рд╕े рдШाрдЯ рддрдХ рдХी рдпाрдд्рд░ा।

рдХрдЪ्рдЪे рдмाँрд╕ рдХी рдмрд╣ंрдЧी рд╣ै, рдЬो рдЪрд▓рддे-рдЪрд▓рддे рд▓рдЪрдХ рд░рд╣ी рд╣ै, рдпाрдиी рдмрд╣ंрдЧी рднाрд░ी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЙрд╕рдоें рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рднрд░ा рд╣ै।

рдХрдЪ्рдЪा рдмाँрд╕ рд▓рдЪрдХрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╡ो рдХрдЪ्рдЪा рд╣ै, рд╡ैрд╕े рд╣ी рд╡्рд░рддी рдХा рдорди рднी рдХोрдорд▓ рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдоें рд╡्рд░рддी рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрд╣ рд░рд╣ी рд╣ै “рдЫрдаी рдоैрдпा, рдоैंрдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЫрда рдХा рд╡्рд░рдд рдХिрдпा рд╣ै, рднूрд▓-рдЪूрдХ рдоाрдл рдХрд░ рджेрдиा” рдпे рдирдИ рд╡्рд░рддी рдХे рд▓िрдП рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЫрда рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ो।

рдпे рдкंрдХ्рддि рдмрд╣ुрдд рдоाрд░्рдоिрдХ рд╣ै। рдирдИ рдмрд╣ू, рдирдИ рд╡्рд░рддी, рдЬो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рд╡ो рдбрд░ рдХे рд╕ाрде рдХрд╣рддी рд╣ै “рдоुрдЭрд╕े рдХोрдИ рдЧрд▓рддी рд╣ो рдЬाрдП рддो рдоाрдл рдХрд░ рджेрдиा рдоाँ।” рдпрд╣ी рдЫрда рдХी рд╡िрдирдо्рд░рддा рд╣ै। рдХोрдИ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдирд╣ीं, рд╕िрд░्рдл рдоाрдлी рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा।

рдЬोрдб़े-рдЬोрдб़े рдлрд▓, рдпाрдиी рд╣рд░ рдлрд▓ рдЬोрдб़े рдоें। рдХेрд▓ा, рдиाрд░िрдпрд▓, рдЧрди्рдиा, рд╕ेрд╡, рд╕рдм рдЬोрдб़े рдоें рдЪрдв़ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। 
рдХ्рдпों? рдХ्рдпोंрдХि рдЫрда рдоें рдЕрдХेрд▓ा рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдЪрдв़рддा। рдЬीрд╡рди рднी рдЬोрдб़े рдоें рд╣ै, рдкрддि-рдкрдд्рдиी, рд╕ूрд░्рдп-рдЫрдаी рдоैрдпा, рджिрди-рд░ाрдд, рд╕ुрдЦ-рджुрдЦ।

рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдаेрдХुрдЖ рд╣ै, рдиाрд░िрдпрд▓ рд╣ै, рд╕ाрд░ा рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕рдЬा рдХрд░ рдШाрдЯ рдкрд░ рд▓े рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдХेрд▓ा рд╣ै, рд╕ेрдм рд╣ै, рддрд░рд╣-рддрд░рд╣ рдХे рдлрд▓ рд╕рдЬा рдХрд░ рд▓े рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं।

рдмрд╣ंрдЧी рдоें рднрд░ा рдк्рд░рд╕ाрдж, рдаेрдХुрдЖ, рдлрд▓, рдпे рд╕рдм рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ुрдЦ, рдмेрдЯे-рдмेрдЯी рдХी рд▓ंрдмी рдЙрдо्рд░ рдФрд░ рд╕ुрд╣ाрдЧ рдХी рдк्рд░ाрд░्рдердиाрдПं рд╣ैं।

рдХेрд▓े рдХे рдкрдд्рддे рдкрд░ рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рдЙрдЧ рдЖрдП рд╣ैं, рд╕рдм рдЭुрдХ-рдЭुрдХ рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдмрд╣ंрдЧी рдХो рдоेрд░े рднाрдИ рдЙрдаा рд░рд╣े рд╣ैं, рдоेрд░े рдкिрддा рдЙрдаा рд░рд╣े рд╣ैं, рдпाрдиी рдкूрд░ा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоिрд▓рдХрд░ рдЫрда рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдШाрдЯ рдкрд░ рдвोрд▓рдХ-рдирдЧाрдб़ा рдмрдЬ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЪाрд░ों рддрд░рдл рдЫрдаी рдоैрдпा рдХे рдЧीрдд рдЧूँрдЬ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдЬрдм рдмрд╣ंрдЧी рдШाрдЯ рдХी рддрд░рдл рдЬाрддी рд╣ै, рддो рдкूрд░ा рдЧाँрд╡ рд╕ाрде рдЪрд▓рддा рд╣ै,
  • рднाрдИ рдмрд╣ंрдЧी рдЙрдаाрддा рд╣ै,
  • рдмрд╣рди рдЧीрдд рдЧाрддी рд╣ै,
  • рдоाँ рд╡्рд░рдд рд░рдЦрддी рд╣ै,
  • рдФрд░ рдкिрддा рдШाрдЯ рд╕рдЬाрддा рд╣ै।
рдпрд╣ी рдЫрда рд╣ै — рдПрдХ рдЕрдХेрд▓ी рдоाँ рдХा рд╡्рд░рдд рдирд╣ीं, рдкूрд░े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдкрд░्рд╡।

рд╢ाрдо рдХो рдбूрдмрддे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рджेंрдЧे, рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рджेंрдЧे, рджोрдиों рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдиे рд╕े рд╣ी рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рд╣ोрдЧी। рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ी рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рдХрд░ рджीрдЬिрдП।


рдпे рдЧीрдд рд╣рдоेрд╢ा рдХ्рдпों рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?

рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ рдПрдХ рдЧीрдд рдоें рдкूрд░ा рдЫрда рдЖ рдЬाрддा рд╣ै:
  • рдмрд╣ंрдЧी — рдкूрдЬा рдХी рддैрдпाрд░ी
  • рдШाрдЯ рдХी рдпाрдд्рд░ा — рдШрд░ рд╕े рдирджी рддрдХ рдЬाрдиा
  • рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдХा рд╡्рд░рдд — рдирдИ рдкीрдв़ी рдХा рдЬुрдб़рдиा
  • рднूрд▓-рдЪूрдХ рдоाрдл — рд╡िрдирдо्рд░рддा
  • рдлрд▓ рдЪрдв़ाрдиा — рд╕ूрд░्рдп рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп
рдЗрд╕рд▓िрдП рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं, 

“рдЬрдм рддрдХ ‘рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕’ рдирд╣ीं рдЧाрдпा, рддрдм рддрдХ рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬाрдиा рд╢ुрд░ू рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ।”
рдЫрда рдкрд░्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै? рдЬाрдиिрдП рд▓ोрдХрдЧीрддों рдХे рдЧрд╣рд░े рдЕрд░्рде, 4 рджिрди рдХी рд╡िрдзि рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди


3. “рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓” – рдШाрдЯ рдкрд░ рдкूрдЬा рдХा рдЧीрдд

рдпрд╣ рдЫрда рдХा рджूрд╕рд░ा рд╕рдмрд╕े рдкॉрдкुрд▓рд░ рдЧीрдд рд╣ै। рдЕрдЧрд░ “рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕” рдпाрдд्рд░ा рдХा рдЧीрдд рд╣ै, рддो рджूрд╕рд░ा рдЧीрдд рдкूрдЬा рдХा рдЧीрдд рд╣ै, “рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓” рд╢ाрд░рджा рд╕िрди्рд╣ा рд╡ाрд▓ा।

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓ — рдкूрд░ा рдЧीрдд рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣ो рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЕрд░्рдШ्рдп рдХे рдмेрд░िрдпा, рднрдЗрд▓े рднिрдиुрд╕ाрд░
рдЕрд░्рдШ्рдп рдХे рдмेрд░िрдпा, рднрдЗрд▓े рднिрдиुрд╕ाрд░, рд╣ो рднрдЗрд▓े рднिрдиुрд╕ाрд░

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рдХाँрдЪ рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЬोрдб़े рдЬोрдб़े рдлрд▓рд╡ा, рд╕ुрд░ुрдЬ рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм
рдЖрджिрдд्рдп рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм, рд╣ो рдЖрджिрдд्рдп рджेрд╡ рдХे рдЪрдв़ाрдЗрдм

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдаेрдХुрдЖ, рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдиाрд░िрдпрд▓
рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдХेрд▓рд╡ा, рд╕рдЬा рдХे рд▓े рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдлрд▓рд╡ा, рд╕рдЬा рдХे рд▓े рдЬाрдП, рд╣ो рд╕рдЬा рдХे рд▓े рдЬाрдП

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рд╕ाँрдЭ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू, рднोрд░ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू
рджुрдиो рдмेрд░ рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू, рдордиोрд░рде рдкूрд░ рд╣ोрдИ

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜
рдмेрдЯрд╡ा рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜, рдкुрддोрд╣ु рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜
рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜, рд╣ो рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ुрдЦ рджिрд╣рд╜

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо, рд╣ो рдЭुрдХे рдЭुрдХे рдХрд░ेрд▓рди рдкрд░рдиाрдо

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡

рдХेрд▓े рдХे рдкрдд्рддे рдкрд░ рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рдЙрдЧ рдЖрдП рд╣ैं, рд╕рдм рдЭुрдХ-рдЭुрдХ рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЕрд░्рдШ्рдп рдХा рд╕рдордп рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै, рд╕ुрдмрд╣ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै, рдЕрдм рд╕ूрд░рдЬ рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдиे рдХा рд╕рдордп рд╣ै।

рдХрдЪ्рдЪे рдмाँрд╕ рдХी рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрддी рд╣ुрдИ рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЬोрдб़े-рдЬोрдб़े рдлрд▓ рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдЪрдв़ाрдПँрдЧे, рдЖрджिрдд्рдп рджेрд╡ рдХो рдЪрдв़ाрдПँрдЧे। рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдаेрдХुрдЖ рд╣ै, рдиाрд░िрдпрд▓ рд╣ै, рдХेрд▓ा рдФрд░ рдлрд▓ рд╕рдЬा рдХрд░ рд▓े рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं।

рд╢ाрдо рдХो рдбूрдмрддे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рднी рдЕрд░्рдШ्рдп рджेंрдЧे, рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рднी, рджोрдиों рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдиे рд╕े рд╣ी рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рд╣ोрдЧी। рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ी рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рдХрд░ рджीрдЬिрдП, рдмेрдЯे рдХो рд╕ुрдЦ рджीрдЬिрдП, рдмрд╣ू рдХो рд╕ुрдЦ рджीрдЬिрдП, рдкूрд░े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рд╕ुрдЦ рджीрдЬिрдП।

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд╕рд▓ी рднाрд╡

рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд = рдЫрда рдХा рдШाрдЯ

рдЫрда рдоें рдХेрд▓े рдХा рдкрдд्рддा рд╕рдмрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрд╕ी рдкрдд्рддे рдкрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕ी рдкрд░ рд╕ूрд░рдЬ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдХिрд░рдг рдкрдб़рддी рд╣ै। рдЬрдм рд╡्рд░рддी рдХрд╣рддी рд╣ै “рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░ рдЙрдЧेрд▓рди рд╕ुрд░ुрдЬрдорд▓” рддो рд╡ो рдпे рдХрд╣ рд░рд╣ी рд╣ै: “рджेрдЦो, рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рдЖ рдЧрдП, рдЕрдм рдоेрд░ी рдкूрдЬा рд╕рдлрд▓ рд╣ो рдЧрдИ।”

рдФрд░ рдЬрдм рд╡ो рдЭुрдХ-рдЭुрдХ рдХрд░ рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░рддी рд╣ै, рддो рд╡ो рд╕िрд░्рдл рд╕ूрд░рдЬ рдХो рдирд╣ीं, рдЕрдкрдиे рдмेрдЯे-рдмेрдЯी, рдкрддि рдФрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░рддी рд╣ै।

рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпे рдЧीрдд рдЙрд╖ा рдЕрд░्рдШ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ुрдмрд╣ рд╡ाрд▓े рдЕрд░्рдШ्рдп рдХे рд╕рдордп рд╕рдмрд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।


4. “рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े” – рдк्рд░рдХृрддि, рдЬीрд╡-рдЬंрддु рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рд╕ंрджेрд╢

“рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп।
рдУ рдЬे рд╕ुрдЧрдиी рдЬे рд░ोрдпेрд▓े рд╡िрдпोрдЧ рд╕े, рдЖрджिрдд рд╣ोрдИ рдиा рд╕рд╣ाрдп॥”

рдпрд╣ рднी рдЫрда рдХा рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд▓ोрдХрдЧीрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдЧीрдд рдк्рд░рдХृрддि, рдкрдХ्рд╖ी, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдХрд░ुрдгा рдХा рдЧीрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдЧीрдд рджिрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдЫрда рдоें рдЗंрд╕ाрди, рдкрд╢ु-рдкрдХ्рд╖ी, рд╕ूрд░्рдп, рдирджी, рд╕рдм рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рддрд░рд╣ рд╣ैं।

рдкूрд░ा рдЧीрдд рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде

рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп
рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп, рд╣ो рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп

рд╕ुрдЧा рдЬे рд░ोрд╡ेрд▓े, рд╕ुрдЧिрдпा рдЬे рд░ोрд╡ेрд▓े
рд╕ुрдЧा рдХे рд░ोрд╡рд▓े рд╕े, рдЕंрдЧрдиा рдоें рдмा рдЕрди्рд╣ाрд░

рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп
рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп, рд╣ो рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп

рдХेрдХрд░ा рдХे рдоाрд░рдмो, рдХेрдХрд░ा рдХे рдЫोрдб़рдмो
рд╕ुрдЧा рддो рд╣рдоाрд░, рднैрдпा рдХे рджुрд▓рд░ुрдЖ

рд╕ुрдЧा рдЬे рдЦाрдпрд▓े, рдмрдЧिрдпा рдХे рдЖрдорд╡ा
рд╕ुрдЧा рдЬे рдкीрдпрд▓े, рдЧंрдЧा рдХे рдкрдиिрдпा

рд╕ुрдЧा рдЬे рдЙрдб़ि рдЧрдЗрд▓े, рдКँрдЪ рдЖрд╕рдоाрдирд╡ा
рд╕ुрдЧा рдХे рджेрдЦि рдХे, рдордирд╡ा рднрдЗрд▓े рдЙрджाрд╕

рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп
рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп, рд╣ो рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп

рд╕ुрдЧा рдмिрдиा рд╕ूрдиा, рд▓ाрдЧे рдЕंрдЧрдирд╡ा
рд╕ुрдЧा рдмिрдиा рд╕ूрдиा, рд▓ाрдЧे рдмрдЧिрдпрд╡ा

рд╕ुрдЧा рдХे рдмोрд▓िрдпा, рд▓ाрдЧे рд░рд╕рдЧрд░िрдпा
рд╕ुрдЧा рдХे рдмोрд▓िрдпा, рд▓ाрдЧे рдоीрда рд░े

рдХाँрдЪी рд╣ी рдмाँрд╕ рдХे рдмрд╣ंрдЧिрдпा, рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП
рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП, рд╣ो рдмрд╣ंрдЧी рд▓рдЪрдХрдд рдЬाрдП

рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдаेрдХुрдЖ, рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдиाрд░िрдпрд▓
рдмрд╣ंрдЧी рдоें рдлрд▓рд╡ा, рд╕рдЬा рдХे рд▓े рдЬाрдП

рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп
рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп, рд╣ो рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп

рдЫрдаी рдоैрдпा рдХे рдЪрдв़ाрд╡े, рд╕ुрдЧा рдХे рдЬोрдб़ा
рд╕ुрдЧा рдХे рдЪрдв़ाрд╡े рд╕े, рдордирд╡ा рд╣ोрдИ рд╢ीрддрд▓

рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╕ुрдЧा рдХे рдмрдЪрдЗрд╣рд╜
рд╕ुрдЧा рдХे рдмрдЪрдЗрд╣рд╜, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा рдзрдиुрд╖ рд╕े, рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп
рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп, рд╣ो рд╕ुрдЧा рдЧिрд░े рдоुрд░рдЭाрдп

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд░्рде рдФрд░ рднाрд╡  

рдЫрда рдХा рдк्рд░рд╕ाрдж рдмрд╣ुрдд рдоेрд╣рдирдд рдФрд░ рд╢ुрдж्рдзрддा рд╕े рдмрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╡्рд░рддी 36 рдШंрдЯे рднूрдЦी рд╣ै। рддрднी рдПрдХ рд╕ुрдЧ्рдЧा рдЖрдХрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдХे рдлрд▓ рдХो рдЪोंрдЪ рдоाрд░ рджेрддा рд╣ै, рдХुрддрд░ рджेрддा рд╣ै।

рд╡्рд░рддी рдХो рдЧुрд╕्рд╕ा рдЖ рдЬाрддा рд╣ै — “рдоेрд░ी рдЗрддрдиी рдоेрд╣рдирдд рдХा рдк्рд░рд╕ाрдж рддूрдиे рдЬूрдаा рдХрд░ рджिрдпा!” рдЧुрд╕्рд╕े рдоें рд╡ो рдзрдиुрд╖ рдЙрдаा рд▓ेрддी рд╣ै। рд╕ुрдЧ्рдЧा рдЧिрд░ рдЬाрддा рд╣ै।

рд▓ेрдХिрди рдЬैрд╕े рд╣ी рдЙрд╕рдХी рд╕ुрдЧрдиी рд░ोрддी рд╣ै — рд╡्рд░рддी рдХा рдЧुрд╕्рд╕ा рдкिрдШрд▓ рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрд╕े рд▓рдЧрддा рд╣ै — “рдоैं рддो рдЕрдкрдиे рдкрддि, рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ, рдФрд░ рдоैंрдиे рдПрдХ рдкрдд्рдиी рд╕े рдЙрд╕рдХा рдкрддि рдЫीрди рд▓िрдпा?”

рддрдм рд╡ो рд╕ूрд░्рдп рджेрд╡ рд╕े рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддी рд╣ै — “рд╣े рдЖрджिрдд्рдп, рдЗрд╕ рд╕ुрдЧ्рдЧे рдХो рдлिрд░ рд╕े рдЬीрд╡िрдд рдХрд░ рджीрдЬिрдП।”

рдпрд╣ी рдЫрда рдХा рд╕ाрд░ рд╣ै — рдЧुрд╕्рд╕ा рднी рдЖрдПрдЧा, рд▓ेрдХिрди рдЕंрдд рдоें рдХрд░ुрдгा рд╣ी рдЬीрддेрдЧी।

рд╕ुрдЧ्рдЧा-рд╕ुрдЧрдиी рдХिрд╕рдХे рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं?

рд▓ोрдХрдЧीрддों рдоें рд╣рд░ рдЪीрдЬ़ рдХा рдПрдХ рдк्рд░рддीрдХ рд╣ोрддा рд╣ै:

• рд╕ुрдЧ्рдЧा = рдорди / рдЬीрд╡ — рдЬो рдЪंрдЪрд▓ рд╣ै, рдЗрдзрд░-рдЙрдзрд░ рднрдЯрдХрддा рд╣ै, рдк्рд░рд╕ाрдж рдХी рддрд░рдл рднाрдЧрддा рд╣ै 

• рд╕ुрдЧрдиी = рдк्рд░ेрдо / рдкрдд्рдиी — рдЬो рд╡िрдпोрдЧ рдирд╣ीं рд╕рд╣ рд╕рдХрддी 

• рдзрдиुрд╖ = рдХ्рд░ोрдз — рдЬो рдкрд▓ рднрд░ рдоें рд╕рдм рдмिрдЧाрдб़ рджेрддा рд╣ै 

• рдЖрджिрдд / рд╕ूрд░्рдп = рдХрд░ुрдгा — рдЬो рдЯूрдЯे рд╣ुрдП рдХो рдлिрд░ рдЬोрдб़ рджेрддे рд╣ैं 

рдХुрдЫ рд╡िрдж्рд╡ाрди рдЗрд╕े рдФрд░ рдЧрд╣рд░े рдоें рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं, рд╕ुрдЧ्рдЧा рд╡ो рд╣ै рдЬो рднрдЧрд╡ाрди рдХे рдк्рд░рд╕ाрдж рдХो рдмीрдЪ рдоें рд╣ी рдЦा рд▓ेрддा рд╣ै, рдпाрдиी рдЕрд╣ंрдХाрд░। рдФрд░ рд╕ुрдЧрдиी рдХा рд░ोрдиा рднрдХ्рддि рд╣ै, рдЬो рднрдЧрд╡ाрди рдХो рднी рдкिрдШрд▓ा рджेрддी рд╣ै।

рдпे рдЧीрдд рдШाрдЯ рдкрд░ рдХ्рдпों рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?

рдЬрдм рдорд╣िрд▓ाрдПँ рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬाрддी рд╣ैं, рддो рд╡ो рд╕िрд░्рдл рдЧीрдд рдирд╣ीं рдЧाрддीं, рд╡ो рдЕрдкрдиी рднाрд╡рдиा рдЧाрддी рд╣ैं। 36 рдШंрдЯे рд╕े рднूрдЦी-рдк्рдпाрд╕ी рдоाँ, рдЬो рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рдЬрдм рдпे рдЧीрдд рдЧाрддी рд╣ै рддो рдЙрд╕े рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि,

“рдоैं рд╕ुрдЧрдиी рдЬैрд╕ी рд╣ी рддो рд╣ूँ, рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП рд░ो рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдФрд░ рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╕ूрд░्рдп рджेрд╡ рдоेрд░ी рднी рд╕ुрдиेंрдЧे।”

рдЗрд╕рд▓िрдП рдпे рдЧीрдд рд░ोрддे-рд░ोрддे рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╣ँрд╕рдХрд░ рдирд╣ीं। рдЧीрдд рдЖрдЧे рдмрдв़рддा рд╣ै — рд╕ुрдЧрдиी рдХे рд░ोрдиे рдкрд░, рд╕ूрд░्рдп рдХे рдкिрдШрд▓рдиे рдкрд░। рдЗрд╕рдХा рд╕ंрджेрд╢ рд╣ै:

рдХ्рд░ोрдз рд╕े рдХिрд╕ी рдХो рдоाрд░рдиा рдЖрд╕ाрди рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдк्рд░ेрдо рд╕े рдХिрд╕ी рдХो рдЬीрд╡िрдд рдХрд░рдиा рд╣ी рдЕрд╕рд▓ी рдкूрдЬा рд╣ै।

рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЫрда рдоें рдЖрдЬ рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै — рдк्рд░рд╕ाрдж рдХो рдЕрдЧрд░ рдкрдХ्рд╖ी рдиे рдЪोंрдЪ рдоाрд░ рджी, рддो рдЙрд╕े рдЕрдкрд╢рдЧुрди рдирд╣ीं рдоाрдирддे। рдХрд╣рддे рд╣ैं — “рд╕ुрдЧ्рдЧा рднी рддो рдЫрдаी рдоैрдпा рдХा рд╣ी рдмрдЪ्рдЪा рд╣ै, рдЙрд╕рдиे рдкрд╣рд▓े рдк्рд░рд╕ाрдж рд▓े рд▓िрдпा।”

рдпрд╣ी рд╣ै “рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा” — рдКрдкрд░ рд╕े рдЧुрд╕्рд╕ा, рдЕंрджрд░ рд╕े рдордорддा।

5. “рд╣рдо рддोрд╕े рдкूрдЫीं рдмрд░рддिрдпा, рдХेрдХрд░ा рд▓ाрдЧी?” – рдиिःрд╕्рд╡ाрд░्рде рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХा рдк्рд░рддीрдХ

"рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯрд╡ा, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯрд╡ा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी 
рд╣рдорд░ो рдЬे рд╕्рд╡ाрдоी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рд╕्рд╡ाрдоी, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯिрдпा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी"

рдпрд╣ рднी рдЫрда рдХा рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд▓ोрдХрдЧीрдд рд╣ै рдЬो рд╢ाрд░рджा рд╕िрди्рд╣ा рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдЧीрдд ‘рдХेрд▓рд╡ा рдХे рдкाрдд рдкрд░’ рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпे рдЫрда рдХा рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдк्рдпाрд░ा рд╕рд╡ाрд▓-рдЬрд╡ाрдм рд╡ाрд▓ा рдЧीрдд рд╣ै, рдЗрд╕рдоें рд╡्рд░рддी рдЫрдаी рдоैрдпा рд╕े рдФрд░ рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рд╕े рдкूрдЫ рд░рд╣ी рд╣ै।

рдкूрд░ा рдЧीрдд рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде

рд╣рдо рддोрд╕े рдкूрдЫीं рдмрд░рддिрдпा, рдП рдмрд░рддिрдпा рдХे рдХрд░рдмू?
рд╣рдо рддोрд╕े рдкूрдЫीं рдмрд░рддिрдпा, рдП рдмрд░рддिрдпा рдХे рдХрд░рдмू?

рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рдЫрдаी рдоैрдпा рдХे рдмрд░рддिрдпा
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╕ूрд░рдЬ рджेрд╡ рдХे рдмрд░рддिрдпा

рдХेрдХрд░ा рд▓ाрдЧी рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा, рдХेрдХрд░ा рд▓ाрдЧी рдЙрдкрд╕िрдпा?
рдХेрдХрд░ा рд▓ाрдЧी рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा, рдХेрдХрд░ा рд▓ाрдЧी рдЙрдкрд╕िрдпा?

рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯрд╡ा, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯрд╡ा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯрд╡ा, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯрд╡ा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
рдмेрдЯрд╡ा рдХे рд▓ाрдЧी, рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा
рдмेрдЯрд╡ा рдХे рд╕ुрдЦрд╡ा, рдоाँрдЧрдмू рдЫрдаी рдоैрдпा рд╕े
рдмेрдЯрд╡ा рдХे рдЙрдорд░िрдпा, рдмрдв़ाрд╡рдмू рдЫрдаी рдоैрдпा
рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯрд╡ा, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯрд╡ा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рд╣рдорд░ो рдЬे рд╕्рд╡ाрдоी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рд╕्рд╡ाрдоी, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдорд░ो рдЬे рд╕्рд╡ाрдоी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рд╕्рд╡ाрдоी, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
рд╕्рд╡ाрдоी рдХे рд▓ाрдЧी, рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा
рд╕्рд╡ाрдоी рдХे рд╕ुрд╣ाрдЧрд╡ा, рдЕрдЯрд▓ рд░ाрдЦिрд╣рд╜ рдЫрдаी рдоैрдпा
рд╕्рд╡ाрдоी рдХे рдЙрдорд░िрдпा, рдмрдв़ाрд╡рдмू рдЫрдаी рдоैрдпा
рд╣рдорд░ो рдЬे рд╕्рд╡ाрдоी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рд╕्рд╡ाрдоी, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯिрдпा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯिрдпा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा
рдмेрдЯी рдХे рд▓ाрдЧी, рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा
рдмेрдЯी рдХे рднाрдЧ्рдпрд╡ा, рдЬрдЧाрд╡рдмू рдЫрдаी рдоैрдпा
рдмेрдЯी рдХे рджूрд▓्рд╣ा, рдиेрдХ рджिрд╣рд╜ рдЫрдаी рдоैрдпा
рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯी, рдХрд╡рди рдРрд╕рди рдмेрдЯिрдпा, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा

рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯрд╡ा, рд╣рдорд░ो рдЬे рд╕्рд╡ाрдоी, рд╣рдорд░ो рдЬे рдмेрдЯी
рддीрдиो рдХे рд▓ाрдЧी, рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा
рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा, рд╣рдоाрд░ рдордиोрд░рде рдкूрд░ рдХрд░िрд╣рд╜

рдмेрдЯрд╡ा рд▓ाрдЧी рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा, рдкुрддोрд╣ु рд▓ाрдЧी рдЙрдкрд╕िрдпा
рдкрд░िрд╡ाрд░ рд▓ाрдЧी рдХрд░рдмू рдмрд░рддिрдпा, рд╕ंрд╕ाрд░ рд▓ाрдЧी рдЙрдкрд╕िрдпा

рдХрд╡рди рдлрд▓рд╡ा рд▓ेрд▓ू рдмрд░рддिрдпा, рдХрд╡рди рдоेрд╡ा рд▓ेрд▓ू?
рдХрд╡рди рдлрд▓рд╡ा рд▓ेрд▓ू рдмрд░рддिрдпा, рдХрд╡рди рдоेрд╡ा рд▓ेрд▓ू?

рдХेрд▓рд╡ा рдлрд▓рд╡ा рд▓ेрд▓ू рдмрд░рддिрдпा, рдиाрд░िрдпрд▓ рдоेрд╡ा рд▓ेрд▓ू
рдаेрдХुрдЖ рдк्рд░рд╕ाрдж рд▓ेрд▓ू рдмрд░рддिрдпा, рдЧрди्рдиा рдоेрд╡ा рд▓ेрд▓ू

рдХрд╡рдиे рдШाрдЯे рдЬрдЗрдмू рдмрд░рддिрдпा, рдХрд╡рдиे рдирджिрдпा рдирд╣рдЗрдмू?
рдХрд╡рдиे рдШाрдЯे рдЬрдЗрдмू рдмрд░рддिрдпा, рдХрд╡рдиे рдирджिрдпा рдирд╣рдЗрдмू?

рдЧंрдЧा рдШाрдЯे рдЬрдЗрдмू рдмрд░рддिрдпा, рдЧंрдЧा рдирджिрдпा рдирд╣рдЗрдмू
рд╕ूрд░рдЬ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू рдмрд░рддिрдпा, рдЫрдаी рдоैрдпा рдХे рдордирдЗрдмू

рд╕ाँрдЭ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू рдмрд░рддिрдпा, рднोрд░ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू?
рд╕ाँрдЭ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू рдмрд░рддिрдпा, рднोрд░ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू?

рд╕ाँрдЭ рдХे рдбूрдмрдд рд╕ूрд░рдЬ рдХे рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू, рднोрд░ рдХे рдЙрдЧрдд рд╕ूрд░рдЬ рдХे
рджुрдиो рдмेрд░ рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдмू рдмрд░рддिрдпा, рдордиोрд░рде рдкूрд░ рд╣ोрдИ

рд╣рдо рддोрд╕े рдкूрдЫीं рдмрд░рддिрдпा, рдП рдмрд░рддिрдпा рдХे рдХрд░рдмू?
рд╣рдо рддो рдХрд░рдмू рдЫрда рдмрд░рддिрдпा, рдЫрдаी рдоैрдпा рдХे рдмрд░рддिрдпा

рдЧीрдд рдХा рдЕрд░्рде

рдоैं рддुрдорд╕े рдкूрдЫрддी рд╣ूँ, рд╣े рд╡्рд░рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी, рддुрдо рдпे рд╡्рд░рдд рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ो? рд╡्рд░рддी рдХрд╣рддी рд╣ै — рдоैं рдЫрдаी рдоैрдпा рдФрд░ рд╕ूрд░рдЬ рднрдЧрд╡ाрди рдХे рд▓िрдП рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ।

рдпे рд╡्рд░рдд рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╣ै, рдпे рдЙрдкрд╡ाрд╕ рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╣ै? — рдмेрдЯे рдХे рд▓िрдП, рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП, рдмрд╣ू рдХे рд▓िрдП, рдкूрд░े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдФрд░ рдкूрд░े рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рд╕ुрдЦ рдХे рд▓िрдП।

рдоेрд░ा рдмेрдЯा рдХैрд╕ा рдмेрдЯा рд╣ै, рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдоैं рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдмेрдЯा рдЪाрд╣े рдХैрд╕ा рднी рд╣ो, рдоाँ рдХे рд▓िрдП рд╡ो рд╣ी рд╕рдм рдХुрдЫ рд╣ै। рдмेрдЯे рдХे рд▓िрдП рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ, рдмेрдЯे рдХे рд╕ुрдЦ рдХे рд▓िрдП рдЫрдаी рдоैрдпा рд╕े рдоाँрдЧ рд░рд╣ी рд╣ूँ, рдмेрдЯे рдХी рд▓ंрдмी рдЙрдо्рд░ рдХे рд▓िрдП рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ।

рдоेрд░े рдкрддि рдХैрд╕े рднी рд╣ों, рдЙрди्рд╣ीं рдХे рд▓िрдП рдоैं рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдкрддि рд╣ी рд╕ुрд╣ाрдЧ рд╣ै, рдкрддि рд╣ी рд╕ंрд╕ाрд░ рд╣ै। рдкрддि рдХे рд▓िрдП рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ, рдоेрд░ा рд╕ुрд╣ाрдЧ рд╣рдоेрд╢ा рдЕрдЯрд▓ рд░рдЦрдиा рдЫрдаी рдоैрдпा, рдкрддि рдХी рдЙрдо्рд░ рд▓ंрдмी рдХрд░рдиा।

рдоेрд░ी рдмेрдЯी рдХैрд╕ी рднी рд╣ो, рдк्рдпाрд░ी рд╣ो, рдирдЯрдЦрдЯ рд╣ो, рдЙрд╕ी рдХे рд▓िрдП рдоैं рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП рдпे рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ, рдмेрдЯी рдХा рднाрдЧ्рдп рдЬрдЧा рджीрдЬिрдП рдЫрдаी рдоैрдпा, рдмेрдЯी рдХो рдЕрдЪ्рдЫा, рдиेрдХ рджूрд▓्рд╣ा рджीрдЬिрдП।

рдмेрдЯा, рдкрддि рдФрд░ рдмेрдЯी, рддीрдиों рдХे рд▓िрдП рдоैं рдпे рдЫрда рд╡्рд░рдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ, рд╣े рдЫрдаी рдоैрдпा рдоेрд░ी рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рдХрд░ рджीрдЬिрдП।

рд╡्рд░рдд рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рдлрд▓ рд▓ाрдИ рд╣ो, рдХ्рдпा рдоेрд╡ा рд▓ाрдИ рд╣ो? — рдХेрд▓ा, рдиाрд░िрдпрд▓, рдаेрдХुрдЖ рдФрд░ рдЧрди्рдиा рд▓ाрдИ рд╣ूँ।

рдХिрд╕ рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬाрдУрдЧी, рдХिрд╕ рдирджी рдоें рдирд╣ाрдУрдЧी? — рдЧंрдЧा рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬाрдКँрдЧी, рдЧंрдЧा рдоें рдирд╣ाрдКँрдЧी, рд╕ूрд░рдЬ рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рджूँрдЧी рдФрд░ рдЫрдаी рдоैрдпा рдХो рдордиाрдКँрдЧी।

рд╢ाрдо рдХा рдЕрд░्рдШ्рдп рджोрдЧी рдпा рд╕ुрдмрд╣ рдХा? — рджोрдиों рджूँрдЧी, рдбूрдмрддे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рднी рдФрд░ рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рднी, рддрднी рдордиोрдХाрдордиा рдкूрд░ी рд╣ोрдЧी।

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд╕рд▓ी рднाрд╡

рдпे рдЧीрдд рдкूрдЫрддाрдЫ рдирд╣ीं, рдк्рд░ेрдо рд╣ै।

рдорддрд▓рдм рд╕ूрд░्рдп рджेрд╡ рдкूрдЫрддे рд╣ैं — “рдпрд╣ рд╡्рд░рдд рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП?”

рдФрд░ рд╣рд░ рд╡्рд░рддी рдХा рдЬрд╡ाрдм рдПрдХ рд╣ी рд╣ोрддा рд╣ै —
“рдЕрдкрдиे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдЕрдкрдиे рдмेрдЯे-рдмेрдЯी, рдкрддि, рдкрд░िрд╡ाрд░ рдФрд░ рдкूрд░े рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП।”

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдоें рддीрди рд░िрд╢्рддे, рдПрдХ рд╣ी рд╡्рд░рдд рд╣ै।

рдоाँ рдХрд╣рддी рд╣ै, рдмेрдЯा рдоेрд░ा рднрд╡िрд╖्рдп рд╣ै, рдЙрд╕े рд╕ुрдЦ рджेрдиा।
рдкрдд्рдиी рдХрд╣рддी рд╣ै, рдкрддि рдоेрд░ा рд╕ुрд╣ाрдЧ рд╣ै, рдЙрд╕े рд▓ंрдмी рдЙрдо्рд░ рджेрдиा।
рдоाँ рдХрд╣рддी рд╣ै, рдмेрдЯी рдоेрд░ा рджिрд▓ рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рднाрдЧ्рдп рдЕрдЪ्рдЫा рдХрд░рдиा।

“рдХрд╡рди рдРрд╕рди” рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै — “рдХैрд╕ा рднी рд╣ो”
рдпाрдиी рдмेрдЯा рдЪाрд╣े рдХैрд╕ा рднी рд╣ो, рдкрддि рдЪाрд╣े рдХैрд╕े рднी рд╣ों, рдмेрдЯी рдЪाрд╣े рдХैрд╕ी рднी рд╣ो, рд╕्рдд्рд░ी рдХा рдк्рдпाрд░ рдХрднी рдХрдо рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпे рдЧीрдд рдШाрдЯ рдкрд░ рдЧाрддे-рдЧाрддे рд╣рд░ рдХिрд╕ी рдХी рдЖँрдЦ рднрд░ рдЖрддी рд╣ै।

рдЗрд╕ рдЧीрдд рдХा рдЕрд╕рд▓ी рд╕ंрджेрд╢ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡्рд░рддी рдЕрдкрдиे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдоाँрдЧрддी, рд╡ो рджूрд╕рд░ों рдХे рд▓िрдП рд╡्рд░рдд рдХрд░рддी рд╣ै — “рдЙрд╕рдХी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╣рдоेрд╢ा рдмेрдЯे, рдкрддि рдФрд░ рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП рд╣ोрддी рд╣ै”। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЫрда рдХो “рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдкрд░्рд╡” рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдЗрд╕рдоें рд╕्рдд्рд░ी 36 рдШंрдЯे рдХा рд╡्рд░рдд рд░рд╣рддी рд╣ै, рддाрдХि рдкूрд░ा рдШрд░ рд╕ुрдЦी рд░рд╣े।

рдпрд╣ी рдЫрда рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦूрдмрд╕ूрд░рддी рд╣ै — рдЫрда рдмेрдЯा, рдмेрдЯी, рдкрддि, рдкрд░िрд╡ाрд░, рд╕рдоाрдЬ, рд╕ूрд░्рдп, рдирджी, рдк्рд░рдХृрддि — рд╕рдмрдХे рд▓िрдП рд╣ै। рдпे рдХिрд╕ी рдПрдХ рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдкूрд░ी рд╕ृрд╖्рдЯि рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╡्рд░рдд рд╣ै।

рдЫрда рдкूрдЬा рдХी 4 рджिрди рдХी рд╕ंрдкूрд░्рдг рдФрд░ рдкрд╡िрдд्рд░ рд╡िрдзि

рдкрд╣рд▓ा рджिрди: рдирд╣ाрдп-рдЦाрдп рдФрд░ рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рднोрдЬрди рдкрд░ंрдкрд░ा

рд╡्рд░рддी рдЧंрдЧा, рдирджी рдпा рдШрд░ рдоें рдЧंрдЧाрдЬрд▓ рдоिрд▓े рдкाрдиी рд╕े рд╕्рдиाрди рдХрд░рддे рд╣ैं। рдШрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕ाрдл рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। 

рднोрдЬрди рдоें рдХрдж्рджू рдХी рд╕рдм्рдЬी, рдЪрдиा рджाрд▓ рдФрд░ рдЪाрд╡рд▓ рдмрдирддा рд╣ै — рдЗрд╕े рд╣ी рдХрдж्рджू-рднाрдд рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЦाрдиे рдоें рд▓рд╣рд╕ुрди-рдк्рдпाрдЬ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै।

рджूрд╕рд░ा рджिрди: рдЦрд░рдиा рдФрд░ 36 рдШंрдЯे рдХे рдиिрд░्рдЬрд▓ा рд╡्рд░рдд рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд

рдкूрд░ा рджिрди рдиिрд░्рдЬрд▓ा рдпा рдмिрдиा рдЕрди्рди рдХे рд╡्рд░рдд рд░рд╣рддा рд╣ै। 

рд╢ाрдо рдХो рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЪूрд▓्рд╣े рдкрд░ рдЧुрдб़ рдХी рдЦीрд░, рд░ोрдЯी рдФрд░ рдХेрд▓ा рдмрдиाрдХрд░ рдкрд╣рд▓े рдЫрдаी рдоैрдпा рдХो рднोрдЧ рд▓рдЧाрддे рд╣ैं, рдлिрд░ рд╡्рд░рддी рдЦाрддे рд╣ैं। 

рдпрд╣ीं рд╕े 36 рдШंрдЯे рдХा рдХрдаिрди рдиिрд░्рдЬрд▓ा рд╡्рд░рдд рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рдЬो рдЙрд╖ा рдЕрд░्рдШ्рдп рдХे рдмाрдж рд╣ी рдЯूрдЯрддा рд╣ै। 

рддीрд╕рд░ा рджिрди: рд╕ंрдз्рдпा рдЕрд░्рдШ्рдп (рдбूрдмрддे рд╕ूрд░्рдп рдХो рдЬрд▓)

рдмाँрд╕ рдХे рд╕ूрдк / рджौрд░ा рдоें рдаेрдХुрдЖ, рдлрд▓, рдЧрди्рдиा, рдиाрд░िрдпрд▓, рдХेрд▓ा, рд╢рдХрд░рдХंрдж, рджीрдпा, рд╕िंрджूрд░ рдЖрджि рд╕рдЬाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рд╡्рд░рддी рдШाрдЯ рдкрд░ рдкाрдиी рдоें рдЦрдб़े рд╣ोрдХрд░ рдбूрдмрддे рд╕ूрд░्рдп рдХो рджूрдз-рдЬрд▓ рдХा рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрддे рд╣ैं। 

рдЪौрдеा рджिрди: рдЙрд╖ा рдЕрд░्рдШ्рдп (рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░्рдп рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рдФрд░ рд╡्рд░рдд рдХा рдкाрд░рдг)

рд╕ुрдмрд╣ рд╕ूрд░्рдпोрджрдп рд╕े рдкрд╣рд▓े рдлिрд░ рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬाрддे рд╣ैं। 

рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░्рдп рдХो рдЕрд░्рдШ्рдп рджेрдХрд░ рд╡्рд░рдд рдХा рдкाрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै — рдкрд╣рд▓े рдЕрджрд░рдХ рдФрд░ рдкाрдиी / рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕े। 

рдЫрда рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рд╕ाрдж рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдиिрдпрдо 

рдк्рд░рд╕ाрдж рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЫрда рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рд╕ाрдж рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдиिрдпрдо  рдк्рд░рд╕ाрдж рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдаेрдХुрдЖ: рдЧेрд╣ूं рдХे рдЖрдЯे, рдЧुрдб़ рдФрд░ рдШी рд╕े рдмрдиा, рдЫрда рдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдк्рд░рд╕ाрдж 

рдХрд╕ाрд░ / рд▓рдб्рдбू: рдЪाрд╡рд▓ рдХे рдЖрдЯे рдФрд░ рдЧुрдб़ рд╕े 

рдлрд▓ - рд╕рдм्рдЬी: рдХेрд▓ा, рдиाрд░िрдпрд▓, рдЧрди्рдиा, рд╢рдХрд░рдХंрдж, рд╕िंрдШाрдб़ा, рдиींрдмू, рдкाрди-рд╕ुрдкाрд░ी 

рдк्рд░рд╕ाрдж рдирдП рдмрд░्рддрди, рдирдП рдХрдкрдб़े рдФрд░ рдкूрд░ी рд╢ुрдж्рдзрддा рд╕े рдмрдирддा рд╣ै। рдпрд╣ рд▓ोрдХрдкрд░्рд╡ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд╡्рд░рддी рдЦुрдж рд╣ी рд╕ंрдХрд▓्рдк рд▓ेрдХрд░ рдкूрдЬा рдХрд░рддे рд╣ैं।

рд╡्рд░рдд рдХे рдиिрдпрдо

  • 4 рджिрди рддрдХ рдШрд░ рдоें рд╕ाрдд्рд╡िрдХрддा, рд╕ाрдл-рд╕рдлाрдИ рдФрд░ рдЭूрда / рдЕрдкрд╢рдм्рдж рд╕े рдкрд░рд╣ेрдЬ 
  • рдк्рд░рд╕ाрдж рдХो рдЬूрдаा рдирд╣ीं рдХрд░рдиा, 
  • рдк्рд░рд╕ाрдж рдХो рдЬрдоीрди рдкрд░ рдирд╣ीं рд░рдЦрдиा 
  • рд╡्рд░рддी рдХो рдкैрд░ рдЫूрдХрд░ рдк्рд░рдгाрдо рдХрд░рдиा рд╢ुрдн рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рдЕрдкрдоाрдиिрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрддा

рдЫрда рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी 7 рдкрд░рддें (рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдорд╣рдд्рд╡)

рдЫрда рдХो рд╕рдордЭрдиा рд╣ो рддो рдЙрд╕े 7 рдкрд░рддों рдоें рд╕рдордЭिрдП:

1. рд╕ूрд░्рдп рдХे рд▓िрдП: рдКрд░्рдЬा рдХे рд╕्рд░ोрдд рдФрд░ рдврд▓рддे рдЬीрд╡рди рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдо्рдоाрди

рдЫрда рджुрдиिрдпा рдХा рдЗрдХрд▓ौрддा рдРрд╕ा рдмрдб़ा рдкрд░्рд╡ рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдбूрдмрддे рд╣ुрдП рд╕ूрд░्рдп рдХो рднी рдЕрд░्рдШ्рдп рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЖрдо рддौрд░ рдкрд░ рд▓ोрдЧ рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░्рдп рдХो рдкूрдЬрддे рд╣ैं, рд╕рдлрд▓рддा рдХो рдкूрдЬрддे рд╣ैं। рдЫрда рдХрд╣рддा рд╣ै — рдЬो рдбूрдм рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬो рдврд▓ рд░рд╣ा рд╣ै, рд╡ो рднी рдкूрдЬрдиीрдп рд╣ै। рдмुрдв़ाрдкा, рд╣ाрд░, рдЕंрдзेрд░ा — рдпे рднी рдЬीрд╡рди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं।

рд╕ुрдмрд╣ рдХा рдЕрд░्рдШ्рдп рдХрд╣рддा рд╣ै — рдирдИ рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░ो।

рд╢ाрдо рдХा рдЕрд░्рдШ्рдп рдХрд╣рддा рд╣ै — рдЬो рдЪрд▓ा рдЧрдпा, рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рддि рднी рдХृрддрдЬ्рдЮ рд░рд╣ो।

рдпрд╣ी рд╡рдЬрд╣ рд╣ै рдХि рдЫрда рдоें рд╕ूрд░्рдп рдХो рд╕ीрдзे рдЬрд▓ рдоें рдЦрдб़े рд╣ोрдХрд░ рдЕрд░्рдШ्рдп рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

2. рдирджी рдФрд░ рдЬрд▓ рдХे рд▓िрдП: рдк्рд░рдХृрддि рдХी рдкूрдЬा — рдк्рд░рдХृрддि рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рд╕ंрджेрд╢

рдЫрда рдоंрджिрд░ рдоें рдирд╣ीं, рдШाрдЯ рдкрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।

рдирджी, рддाрд▓ाрдм, рдкोрдЦрд░ — рдЬрд╣ाँ рдкाрдиी рд╣ै, рд╡рд╣ीं рдЫрда рд╣ै। рд╡्рд░рддी рдХрдорд░ рддрдХ рдкाрдиी рдоें рдЦрдб़ी рд╣ोрдХрд░ рдкूрдЬा рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рд╕ाрдл рд╣ै —

"рдкाрдиी рд╣ी рдЬीрд╡рди рд╣ै, рдФрд░ рдЬीрд╡рди рд╣ी рдкूрдЬा рд╣ै।"

рдЫрда рд╕े рдкрд╣рд▓े рд▓ोрдЧ рдШाрдЯ рд╕ाрдл рдХрд░рддे рд╣ैं, рдирджी рдХी рд╕рдлाрдИ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпे рдкрд░्рд╡ рд╕ाрд▓ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рдирджी рдХो рдЧंрджा рдХрд░рдиा рдкाрдк рд╣ै, рдЙрд╕рдХी рдкूрдЬा рдХрд░рдиी рд╣ै।

3. рд╕ंрддाрди рдХे рд▓िрдП: рдмेрдЯा рдФрд░ рдмेрдЯी рдоें рд╕рдоाрдирддा рдХा рднाрд╡

рдЫрда рдоें рдоाँ рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓ंрдмे рдЬीрд╡рди, рдЕрдЪ्рдЫे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдЙрдЬ्рдЬ्рд╡рд▓ рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП 36 рдШंрдЯे рдиिрд░्рдЬрд▓ा рд░рд╣рддी рд╣ै।

рдпрд╣ाँ рдмेрдЯा-рдмेрдЯी рдоें рднेрдж рдирд╣ीं рд╣ै। рджोрдиों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╣ी рднाрд╡ рд╕े, рдПрдХ рд╣ी рддрдкрд╕्рдпा рд╕े рдорди्рдирдд рдоाँрдЧी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ी рдЫрда рдХो рдмाрдХी рд╡्рд░рддों рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै, рдпрд╣ाँ рдмेрдЯी рдХो рдмोрдЭ рдирд╣ीं, рд╡рд░рджाрди рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै। рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП “рд░ुрдирдХी-рдЭुрдирдХी рдмेрдЯी” рдоाँрдЧрдиा — рдпाрдиी рдШрд░ рдоें рд╣ँрд╕ी, рд░ौрдирдХ рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдоाँрдЧрдиा।

4. рдкрддि рдХे рд▓िрдП — рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП

рдЫрда рдЧीрдд рдоें рджूрд╕рд░ा рдЬрд╡ाрдм рд╣ै:

рд╣рдорд░ो рдЬे рд╕्рд╡ाрдоी, рд╕े рдЙрдирдХे рд▓ाрдЧी

рдкрдд्рдиी рдкрддि рдХी рд▓ंрдмी рдЙрдо्рд░, рдЙрд╕рдХे рдХाрдо рдоें рд╕рдлрд▓рддा рдФрд░ рдШрд░ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рд╡्рд░рдд рдХрд░рддी рд╣ै।

рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ाँ рдкрдд्рдиी рд╕िрд░्рдл рдкрддि рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдкूрд░े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП рд╡्рд░рдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдЫрда рдоें рд╡्рд░рддी рдЕрдкрдиे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдоाँрдЧрддी। рд╡ो рдХрд╣рддी рд╣ै — рдоेрд░े рдмрдЪ्рдЪे рд╕ुрдЦी рд░рд╣ें, рдоेрд░े рдкрддि рд╕ुрдЦी рд░рд╣ें, рдоेрд░ा рдШрд░ рд╕ुрдЦी рд░рд╣े।

рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЫрда рдХो рдиिःрд╕्рд╡ाрд░्рде рд╡्рд░рдд рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

5. рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП — рдПрдХрддा рдХे рд▓िрдП

рдЫрда рдЕрдХेрд▓े рдирд╣ीं рдордиाрдпा рдЬाрддा। рд╕ाрд╕-рдмрд╣ू, рдирдирдж-рднाрднी рдоिрд▓рдХрд░ рдаेрдХुрдЖ рдмрдиाрддी рд╣ैं। рдмेрдЯा рджौрд░ा рдЙрдаाрддा рд╣ै, рдкрддि рдШाрдЯ рдкрд░ рд╕ाрде рдЦрдб़ा рд░рд╣рддा рд╣ै। рдкूрд░ा рдоोрд╣рд▓्рд▓ा рдПрдХ рд╕ाрде рдШाрдЯ рдкрд░ рдЬाрддा рд╣ै

рдЬो рд▓ोрдЧ рд╕ाрд▓рднрд░ рдмाрд╣рд░ рд░рд╣рддे рд╣ैं, рд╡ो рдЫрда рдкрд░ рдЧाँрд╡ рдЬрд░ूрд░ рд▓ौрдЯрддे рд╣ैं। рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै — “рдЫрда рдоें рдШрд░ рдЖрдиा рд╣ी рдкूрдЬा рд╣ै।”

рдЗрд╕рд▓िрдП рдЫрда рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рдЬोрдб़рдиे рд╡ाрд▓ा рдкрд░्рд╡ рд╣ै।

6. рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП — рдмрд░ाрдмрд░ी рдХे рд▓िрдП: рдПрдХрддा, рд╕рдорд░рд╕рддा рдФрд░ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХा рдкрд░्рд╡

рдЫрда рдоें рдХोрдИ рдЬाрдд-рдкाрдд, рдЕрдоीрд░-рдЧрд░ीрдм рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рдШाрдЯ рдкрд░ рд╕рдм рдПрдХ рд╕ाрде рдкाрдиी рдоें рдЦрдб़े рд╣ोрддे рд╣ैं। рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕рдмрдХो рдПрдХ рдЬैрд╕ा рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рд╡्рд░рддी рдХे рдкैрд░ рд╕рдм рдЫूрддे рд╣ैं, рдЪाрд╣े рд╡ो рдХिрд╕ी рднी рдЬाрддि рдХी рд╣ो।

рдаेрдХुрдЖ рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ी рдорд╣िрд▓ा, рджौрд░ा рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा рдкुрд░ुрд╖, рдШाрдЯ рдкрд░ рдЦрдб़ा рдмрдЪ्рдЪा — рд╕рдм рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ैं।

рдпрд╣ी рд╡рдЬрд╣ рд╣ै рдХि рдЫрда рдХो рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХा рдкрд░्рд╡ рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдкैрд╕े рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं, рд╕िрд░्рдл рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै।

7. рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд▓िрдП — рдкрд╢ु-рдкрдХ्рд╖ी, рдлрд▓-рдлूрд▓ рдХे рд▓िрдП

рдпाрдж рд╣ै — “рдоाрд░рдмो рд░े рд╕ुрдЧрд╡ा” рд╡ाрд▓ा рдЧीрдд? рд╕ुрдЧ्рдЧा, рд╕ुрдЧрдиी, рдХेрд▓ा, рдЧрди्рдиा, рдиाрд░िрдпрд▓, рд╢рдХрд░рдХंрдж, рд╕ूрдк, рджौрд░ा — рдЫрда рдХा рд╣рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рд╣ी рдЖрддा рд╣ै। рдЫрда рдоें рд╣рдо:
  • рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЪूрд▓्рд╣े рдкрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдмрдиाрддे рд╣ैं
  • рдмाँрд╕ рдХे рд╕ूрдк рдоें рдлрд▓ рд╕рдЬाрддे рд╣ैं
  • рдЧрди्рдиे рд╕े рдШाрдЯ рд╕рдЬाрддे рд╣ैं
  • рдХेрд▓े рдХे рдкрдд्рддे рдкрд░ рдкूрдЬा рдХрд░рддे рд╣ैं
рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ, рджिрдЦाрд╡ा, рдмाрдЬाрд░ — рдЫрда рдоें рдЗрдирдХी рдЬрдЧрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै। рдЫрда рдХрд╣рддा рд╣ै — рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рд▓ो, рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд▓ौрдЯाрдУ, рдк्рд░рдХृрддि рдХो рдкूрдЬो।

рддो рдЫрда рд╡्рд░рдд рдЕрд╕рд▓ рдоें рдХ्рдпा рд╣ै?

рдПрдХ рд▓ाрдЗрди рдоें рдХрд╣ें рддो:

рдЫрда рдПрдХ рд╡्рд░рдд рдирд╣ीं, рдПрдХ рдЬीрд╡рди-рджрд░्рд╢рди рд╣ै — рдЬрд╣ाँ рдоाँ рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП рднूрдЦी рд░рд╣рддी рд╣ै, рдкрдд्рдиी рдЕрдкрдиे рдкрддि рдХे рд▓िрдП, рд╕рдоाрдЬ рдПрдХ рд╕ाрде рдШाрдЯ рдкрд░ рдЦрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै, рдФрд░ рдЗंрд╕ाрди рд╕ूрд░्рдп, рдирджी рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕ाрдордиे рдЭुрдХрдХрд░ рдХрд╣рддा рд╣ै — “рддुрдо рд╣ो, рддрднी рд╣рдо рд╣ैं।”

рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЫрда рд╕िрд░्рдл рдмिрд╣ाрд░ рдХा рдкрд░्рд╡ рдирд╣ीं рд░рд╣ा, рдЕрдм рдпे рдкूрд░े рджेрд╢ рдФрд░ рджुрдиिрдпा рдХा рдкрд░्рд╡ рдмрди рдЧрдпा рд╣ै। рдХ्рдпोंрдХि рдмेрдЯा-рдмेрдЯी, рдкрд░िрд╡ाрд░, рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि — рдпे рд╕рдмрдХो рдЪाрд╣िрдП।

рдЫрда рдкूрдЬा рдХा рдпрд╣ рдкрд░्рд╡ рдмिрд╣ाрд░, рдЭाрд░рдЦंрдб, рдкूрд░्рд╡ी рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдФрд░ рдиेрдкाрд▓ рдХे рддрд░ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд▓ोрдХрдкрд░्рд╡ рд╣ै, рдЬिрд╕े рдЕрдм рдкूрд░े рднाрд░рдд рдФрд░ рджुрдиिрдпा рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

About the Author

Sonam Agarwal

Research-Driven Writer on Sanatan Dharma, Indian Culture, Science, Law.


рд╡े рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо, рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा, рд╣िंрджू рдзрд░्рдо, рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдЦрдЧोрд▓ рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдХाрдиूрди рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ 1000 рд╕े рдЕрдзिрдХ research-based articles рд▓िрдЦ рдЪुрдХी рд╣ैं।

Author at Prinsli.com

Read More 

Post a Comment

Previous Post Next Post