What is the UGC? History, Duties, and Powers of the UGC (เคฏूเคीเคธी เค्เคฏा เคนै? เคฏूเคीเคธी เคे เคเคคिเคนाเคธ, เคเคฐ्เคคเคต्เคฏ เคเคฐ เค เคงिเคाเคฐ)
UGC เคा เคชूเคฐा เคจाเคฎ University Grants Commission เคนै। เคนिंเคฆी เคฎें เคเคธे เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เค เคจुเคฆाเคจ เคเคฏोเค เคเคนเคคे เคนैं। เคฏเคน เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคी เคเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธंเคธ्เคฅा เคนै เคो เคเค्เค เคถिเค्เคทा (เคॉเคฒेเค เคเคฐ เคฏूเคจिเคตเคฐ्เคธिเคी เคธ्เคคเคฐ เคी เคชเคข़ाเค) เคी เคฆेเคเคฐेเค เคเคฐเคคी เคนै। เคเคธเคी เคถुเคฐुเคเคค เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐ เคญाเคฐเคค เคฎें เคเค्เค เคถिเค्เคทा เคो เคฌेเคนเคคเคฐ เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคนुเค।
UGC (เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เค เคจुเคฆाเคจ เคเคฏोเค) เค्เคฏा เคนै? (เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคธे)
เคญाเคฐเคค เคฎें เคเค्เค เคถिเค्เคทा เคेเคตเคฒ เคॉเคฒेเคों เคเคฐ เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏों เคคเค เคธीเคฎिเคค เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เคि เคเคธเคे เคชीเคे เคเค เคชूเคฐी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคाเคฎ เคเคฐเคคी เคนै, เคो เคฏเคน เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐเคคी เคนै เคि เคชเคข़ाเค เคा เคธ्เคคเคฐ เค ीเค เคฐเคนे, เคกिเค्เคฐिเคฏाँ เคฎाเคจ्เคฏ เคนों เคเคฐ เคाเคค्เคฐों เคे เคธाเคฅ เคงोเคा เคจ เคนो। เคเคธी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคा เคธเคฌเคธे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธ्เคคंเคญ เคนै - UGC (University Grants Commission) เคฏाเคจी เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เค เคจुเคฆाเคจ เคเคฏोเค।
UGC เคी เคถुเคฐुเคเคค เคैเคธे เคนुเค? (เคเคคिเคนाเคธ)
เคญाเคฐเคค เคฎें เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคถिเค्เคทा เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคो เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅिเคค เคเคฐเคจे เคा เคชเคนเคฒा เคंเคญीเคฐ เคช्เคฐเคฏाเคธ 1944 เคी เคธाเคฐ्เคेंเค เคฐिเคชोเคฐ्เค เคธे เคถुเคฐू เคนुเค। เคเคธ เคฐिเคชोเคฐ्เค เคฎें เคธुเคाเคต เคฆिเคฏा เคเคฏा เคि เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏों เคी เคฆेเคเคฐेเค เคเคฐ เคเคจ्เคนें เคเคฐ्เคฅिเค เคธเคนाเคฏเคคा เคฆेเคจे เคे เคฒिเค เคเค เค เคฒเค เคธंเคธ्เคฅा เคฌเคจाเค เคाเคจी เคाเคนिเค।
เคเคธเคे เคฌाเคฆ 1945 เคฎें เคเค เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เค เคจुเคฆाเคจ เคธเคฎिเคคि เคเค िเคค เคी เคเค, เคिเคธเคจे เคถुเคฐू เคฎें เคेเคตเคฒ เค เคฒीเคเคข़ เคฎुเคธ्เคฒिเคฎ เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ, เคฌเคจाเคฐเคธ เคนिंเคฆू เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เคเคฐ เคฆिเคฒ्เคฒी เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เคा เคจिเคฐीเค्เคทเคฃ เคिเคฏा। เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคเคธเคा เคฆाเคฏเคฐा เคฌเคข़เคคा เคเคฏा เคเคฐ 1947 เคคเค เคญाเคฐเคค เคे เคธเคญी เคฎौเคूเคฆा เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เคเคธเคे เค ंเคคเคฐ्เคเคค เค เคเค।
1948 เคฎें, เคกॉ. เคเคธ. เคฐाเคงाเคृเคท्เคฃเคจ เคी เค เคง्เคฏเค्เคทเคคा เคฎें เคฌเคจे เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เคถिเค्เคทा เคเคฏोเค เคจे เคธुเคाเคต เคฆिเคฏा เคि เคญाเคฐเคค เคฎें เคญी UK (เคฌ्เคฐिเคेเคจ) เคी เคคเคฐเคน เคเค เคธ्เคฅाเคฏी เคเคฐ เคธเคถเค्เคค เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เค เคจुเคฆाเคจ เคเคฏोเค เคฌเคจाเคฏा เคाเค। เคเคธ เคธिเคซाเคฐिเคถ เคे เคเคงाเคฐ เคชเคฐ 1952 เคฎें เคेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคจे UGC เคो เคจाเคฎिเคค เคिเคฏा, เคเคฐ 1953 เคฎें เคฎौเคฒाเคจा เค เคฌुเคฒ เคเคฒाเคฎ เคเค़ाเคฆ เคจे เคเคธเคा เคเคชเคाเคฐिเค เคเคฆ्เคाเคเคจ เคिเคฏा।
เค ंเคคเคคः 1956 เคฎें UGC Act เคชाเคฐिเคค เคนुเค เคเคฐ UGC เคเค เคตैเคงाเคจिเค เคจिเคाเคฏ (Statutory Body) เคฌเคจ เคเคฏा।
UGC เคी เคธंเคฐเคเคจा เคเคฐ เคฎुเค्เคฏाเคฒเคฏ
UGC เคा เคฎुเค्เคฏाเคฒเคฏ เคจเค เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคธ्เคฅिเคค เคนै। เคเคธเคฎें เคเค เค เคง्เคฏเค्เคท, เคเค เคเคชाเคง्เคฏเค्เคท เคเคฐ เคेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคจिเคฏुเค्เคค เค เคจ्เคฏ เคธเคฆเคธ्เคฏ เคนोเคคे เคนैं। เคฏเคน เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคे เค ंเคคเคฐ्เคเคค เคाเคฎ เคเคฐเคคा เคนै।
UGC เค्เคฏा เคเคฐเคคा เคนै?
เค เคเคฐ เคเค เคฒाเคเคจ เคฎें เคเคนें เคคो UGC = เคฏूเคจिเคตเคฐ्เคธिเคिเคฏों เคा “เค्เคตाเคฒिเคी เคंเค्เคฐोเคฒ + เคซंเคก เคฎैเคจेเคเคฐ”। เคฏाเคจि เคจ เคคो เคฏเคน เคॉเคฒेเค เคเคฒाเคคा เคนै, เคจ เคชเคข़ाเคคा เคนै, เคฌเคฒ्เคि เคฏเคน เคฆेเคเคคा เคนै เคि เคชเคข़ाเค เคธเคนी เคคเคฐीเคे เคธे เคนो เคฐเคนी เคนै เคฏा เคจเคนीं।
UGC เคे เคช्เคฐเคฎुเค เคाเคฐ्เคฏ
- เคกिเค्เคฐिเคฏों เคी เคตैเคงเคคा เคคเคฏ เคเคฐเคจा
UGC เคฏเคน เคคเคฏ เคเคฐเคคा เคนै เคि เคौเคจ-เคธी เคกिเค्เคฐी เคฎाเคจ्เคฏ เคนोเคी (BA, BSc, MA, PhD เคเคฆि) เคिเคจ เคถเคฐ्เคคों เคชเคฐ เคกिเค्เคฐी เคฆी เคा เคธเคเคคी เคนै, เคौเคจ-เคธी เคฏूเคจिเคตเคฐ्เคธिเคी เคกिเค्เคฐी เคฆेเคจे เคे เคฏोเค्เคฏ เคนै। เคเคธเคा เคฎเคเคธเคฆ เคนै เคซเคฐ्เคी, เคจเคเคฒी เคเคฐ เคเคिเคฏा เคกिเค्เคฐिเคฏों เคชเคฐ เคฐोเค เคฒเคाเคจा।
- เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏों เคो เค เคจुเคฆाเคจ (เคชैเคธा) เคฆेเคจा
UGC เคेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคธे เคฎिเคฒเคจे เคตाเคฒा เคชैเคธा เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏों เคฎें เคฌाँเคเคคा เคนै, เคैเคธे เคฒाเคเคฌ्เคฐेเคฐी, เคฒैเคฌ, เคฐिเคธเคฐ्เค, เคนॉเคธ्เคเคฒ, เคถिเค्เคทเคों เคी เคญเคฐ्เคคी। เคเคธी เคाเคฐเคฃ เคเคธเคा เคจाเคฎ เคนै University Grants Commission เคฏाเคจी “เค्เคฐांเค เคฌाँเคเคจे เคตाเคฒा เคเคฏोเค”।
- เคชเคข़ाเค เคी เคुเคฃเคตเคค्เคคा เคชเคฐ เคจिเคเคฐाเคจी
UGC เคฏเคน เคฆेเคเคคा เคนै เคि เคถिเค्เคทเค เคฏोเค्เคฏ เคนैं เคฏा เคจเคนीं, เคธिเคฒेเคฌเคธ เคฌเคนुเคค เคชुเคฐाเคจा เคคो เคจเคนीं, เคฐिเคธเคฐ्เค เคा เคธ्เคคเคฐ เคธเคนी เคนै เคฏा เคจเคนीं, เคाเคค्เคฐों เคे เคธाเคฅ เคงोเคा เคคो เคจเคนीं เคนो เคฐเคนा, เคคाเคि เคชเคข़ाเค เคธिเคฐ्เคซ เคจाเคฎ เคी เคจ เคฐเคน เคाเค।
- เคถिเค्เคทเค เคฌเคจเคจे เคे เคจिเคฏเคฎ เคคเคฏ เคเคฐเคจा
UGC เคคเคฏ เคเคฐเคคा เคนै เคि เคौเคจ เคช्เคฐोเคซेเคธเคฐ เคฌเคจ เคธเคเคคा เคนै। NET, PhD, เค เคจुเคญเคต เคी เคถเคฐ्เคคें, เคตेเคคเคจ เคเคฐ เคชเคฆोเคจ्เคจเคคि เคा เคขाँเคा, เคคाเคि เค्เคฒाเคธเคฐूเคฎ เคฎें เค เคฏोเค्เคฏ เคฒोเค เคจ เคชเคข़ाเคँ।
- เคซเคฐ्เคी เคฏूเคจिเคตเคฐ्เคธिเคी เคเคฐ เคॉเคฒेเค เคชเคฐ เคฐोเค
UGC เคฌिเคจा เค เคจुเคฎเคคि เคเคฒ เคฐเคนी เคฏूเคจिเคตเคฐ्เคธिเคिเคฏों, เคซเคฐ्เคी เคกिเค्เคฐी เคฌाँเคเคจे เคตाเคฒे เคธंเคธ्เคฅाเคจों เคเคฐ เคญ्เคฐाเคฎเค เคตिเค्เคाเคชเคจ เคเคฐเคจे เคตाเคฒे เคॉเคฒेเคों เคो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคจเคนीं เคฆेเคคा, เคเคฐ เคเคจเคी เคธूเคी เคธाเคฐ्เคตเคเคจिเค เคเคฐเคคा เคนै।
UGC เค्เคฏा เคจเคนीं เคนै?
UGC เคॉเคฒेเค เคจเคนीं เคเคฒाเคคा, เคฏเคน เคाเคค्เคฐों เคो เคธीเคงे เคชเคข़ाเคคा เคจเคนीं, เคฏเคน เคธเคฐเคाเคฐ เคธे เคเคชเคฐ เคจเคนीं เคนै, เคฏเคน เค เคชเคจी เคฎเคฐ्เคी เคธे เคाเคจूเคจ เคจเคนीं เคฌเคจा เคธเคเคคा, เคฏเคน เคจिเคฏंเคค्เคฐเค เคเคฐ เคธเคฒाเคนเคाเคฐ เคธंเคธ्เคฅा เคนै, เคฎाเคฒिเค เคจเคนीं।
เค्เคฏा UGC เคो เคจिเคฏเคฎ เคฏा เคाเคจूเคจ เคฌเคจाเคจे เคा เค เคงिเคाเคฐ เคนै?
เคนां, เคฒेเคिเคจ เคธीเคฎिเคค เคฐूเคช เคฎें। UGC เคोเค เคธंเคธเคฆ เคจเคนीं เคนै, เคเคธเคฒिเค เคฏเคน เคจเคฏा เคाเคจूเคจ (Act) เคจเคนीं เคฌเคจा เคธเคเคคा। เคฒेเคिเคจ UGC Act, 1956 เคे เคคเคนเคค เคเคธे Rules เคเคฐ Regulations เคฌเคจाเคจे เคा เค เคงिเคाเคฐ เคฆिเคฏा เคเคฏा เคนै।
UGC เคो เคฏเคน เค เคงिเคाเคฐ เคเคนाँ เคธे เคฎिเคฒा?
UGC Act, 1956 เคी เคงाเคฐा 26
เคงाเคฐा 26 เคे เค เคจुเคธाเคฐ UGC เคเค्เค เคถिเค्เคทा เคे เคฎाเคจเค เคฌเคจाเค เคฐเคเคจे เคे เคฒिเค เคจिเคฏเคฎ เคฌเคจा เคธเคเคคा เคนै, เคैเคธे เคตिเคถ्เคตเคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏों เคी เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคे เคฎाเคจเค, เคถिเค्เคทเคों เคी เคฏोเค्เคฏเคคा (NET, PhD เคเคฆि), เคोเคฐ्เคธ, เคธिเคฒेเคฌเคธ, เคชเคฐीเค्เคทा เคฎाเคจเค, เคกिเค्เคฐी เคฆेเคจे เคी เคถเคฐ्เคคें, เคซीเคธ เคเคฐ เคช्เคฐเคตेเคถ เคธे เคुเคก़े เคुเค เคจिเคฏเคฎ, เคฒेเคिเคจ เคฏे เคธเคญी เคจिเคฏเคฎ เคธंเคตिเคงाเคจ เคเคฐ เคธंเคธเคฆ เคे เคाเคจूเคจों เคे เค เคงीเคจ เคนोเคคे เคนैं।
เค्เคฏा UGC เคे เคจिเคฏเคฎ “เคाเคจूเคจ” เคฎाเคจे เคाเคคे เคนैं?
เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคจเคนीं। UGC เคे เคจिเคฏเคฎ เคเคนเคฒाเคคे เคนैं Subordinate / Delegated Legislation, เคฏाเคจि เคธंเคธเคฆ เคจे เคเค เคฎूเคฒ เคाเคจूเคจ เคฌเคจाเคฏा (UGC Act), เคเคฐ เคเคธी เคे เค ंเคคเคฐ्เคเคค UGC เคो เคुเค เคจिเคฏเคฎ เคฌเคจाเคจे เคी เคถเค्เคคि เคฆी। เคเคธเคฒिเค เคฏे เคจिเคฏเคฎ เคธंเคตिเคงाเคจ เคธे เคจीเคे เคนोเคคे เคนैं, เคธंเคธเคฆ เคे เคाเคจूเคจ เคธे เคจीเคे เคนोเคคे เคนैं, เคेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคी เคธเคฐ्เคตोเค्เค เคถเค्เคคि เคธे เคจीเคे เคนोเคคे เคนैं।
เค्เคฏा เคธเคฐเคाเคฐ เคฏा เคोเคฐ्เค UGC เคे เคจिเคฏเคฎ เคฐเคฆ्เคฆ เคเคฐ เคธเคเคคी เคนै?
เคจिเคท्เคเคฐ्เคท (Conclusion)
UGC เคे เคชाเคธ เคจिเคฏเคฎ เคเคฐ เคตिเคจिเคฏเคฎ เคฌเคจाเคจे เคा เค เคงिเคाเคฐ เคนै, เคฒेเคिเคจ เคตเคน เค เคงिเคाเคฐ เคธीเคฎिเคค, เค เคงीเคจเคธ्เคฅ เคเคฐ เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคนै। UGC เคจ เคคो เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐ เคตिเคงाเคฏी เคธंเคธ्เคฅा เคนै, เคจ เคนी เคธเคฐเคाเคฐ เคฏा เคธंเคธเคฆ เคธे เคเคชเคฐ, เคเคธเคे เคนเคฐ เคจिเคฏเคฎ เคชเคฐ เคธเคฐเคाเคฐ, เคธंเคธเคฆ เคเคฐ เคจ्เคฏाเคฏเคชाเคฒिเคा เคी เคจिเคเคฐाเคจी เคฐเคนเคคी เคนै। เคฏเคนी เคाเคฐเคฃ เคนै เคि UGC เคเค เคฐेเคुเคฒेเคเคฐ เคนै, เคธเคฐ्เคตोเค्เค เคธเคค्เคคा เคจเคนीं।
Comments
Post a Comment