рдорди्рдд्рд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдз्рд╡рдиि рдХा рд░рд╣рд╕्рдп: рдЬाрдиिрдП рдХैрд╕े рдХाрдо рдХрд░рддी рд╣ै рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ рдХी рд╢рдХ्рддि?
рдорди्рдд्рд░ рдХी рдз्рд╡рди्рдпाрдд्рдордХ рд╕ंрд░рдЪрдиा: рдорди्рдд्рд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдз्рд╡рдиि, рдиाрдж рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдХा рд░рд╣рд╕्рдп
рдХ्рдпा рд╣ै рдорди्рдд्рд░ों рдХा рд╡िрдЬ्рдЮाрди? рдЬाрдиें sound vibrations рдФрд░ рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рдЕрд╕рд░
рдорди्рдд्рд░ рдХी рдз्рд╡рди्рдпाрдд्рдордХ рд╕ंрд░рдЪрдиा (Mantra Ki Dhvany─Бtmaka Sanrachan─Б): рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рдорди्рдд्рд░ рдХी рдз्рд╡рдиि, рдиाрдж, рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░, рд╡рд░्рдг рдХे рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдКрд░्рдЬा рдХा рд░рд╣рд╕्рдп рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдЬाрдиें। рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рд╕े рдХैрд╕े рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддी рд╣ै рдЪेрддрдиा рдФрд░ рдорди рдХी рд╢ांрддि, рдФрд░ рдорди्рдд्рд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рд░рд╣рд╕्рдп рдпрд╣ाँ рдкрдв़ें। рдЬाрдиिрдП рдХि рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдоाрд░ी рдЪेрддрдиा рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рдХрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдХ्рдпा рд╣ै? (What is a Mantra?)
рдорди्рдд्рд░ рдХेрд╡рд▓ рд╕ाрдзाрд░рдг рд╢рдм्рджों рдпा рд╡ाрдХ्рдпों рдХा рд╕рдоूрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдКрд░्рдЬा-рд░рдЪрдиा (Energy Pattern) рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдХा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдХंрдкрди-рд╕्рд░ोрдд рд╣ै। рд╣рд░ рдорди्рдд्рд░ рдоें рдиाрдж (sound vibration), рдмिрди्рджु (energy focus), рдФрд░ рд╡рд░्рдг (sound unit) рдХा рд╕ंрддुрд▓िрдд рддाрд▓рдоेрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдХा рдЕрд░्рде
“рдордирдиाрдд् рдд्рд░ाрдпрддे рдЗрддि рдорди्рдд्рд░ः”
рдЕрд░्рдеाрдд्: рдЬो рдорди рдХो рдЪिंрддрди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдд्рд░ाрдг (рд░рдХ्рд╖ा, рдоुрдХ्рддि рдФрд░ рд╢ांрддि) рдк्рд░рджाрди рдХрд░े, рд╡рд╣ी рдорди्рдд्рд░ рд╣ै।
рдЬрдм рд╕ाрдзрдХ рд╕рд╣ी рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдФрд░ рднाрд╡ рдХे рд╕ाрде рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рдЬीрдн, рддाрд▓ु, рдЧрд▓े рдФрд░ рд╢्рд╡ाрд╕ рдХे рдШрд░्рд╖рдг рд╕े рдПрдХ рдЬैрд╡िрдХ рд╕ंрдЧीрдд рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдХंрдкрди рдЖंрддрд░िрдХ рддंрдд्рд░िрдХा рддंрдд्рд░ рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рдХрд░ рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдЪेрддрдиा рдоें рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ाрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ рдХंрдкрди рд╕े рдЖंрддрд░िрдХ рддंрдд्рд░िрдХाрдПँ рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддी рд╣ैं। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдорди्рдд्рд░ рдХो рдХेрд╡рд▓ рдкрдв़рдиे рд╕े рдирд╣ीं, “рд╕рд╣ी рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдФрд░ рднाрд╡” рд╕े рдЬрдкрдиे рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬрдм рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рд╣рдоाрд░े рдорди, рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдЪेрддрдиा рдоें рдз्рд╡рдиि-рддрд░ंрдЧों (sound vibrations) рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ाрддा рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдХी рдз्рд╡рди्рдпाрдд्рдордХ рд╢рдХ्рддि / рдорди्рдд्рд░ рдХी рд░рдЪрдиा: рд╡рд░्рдг, рд╕्рд╡рд░ рдФрд░ рдоाрдд्рд░ा
рдорди्рдд्рд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдорди्рдд्рд░ рддीрди рдоूрд▓ рддрдд्рд╡ों рдХे рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕े рдмрдирддा рд╣ै:
1. рд╡рд░्рдг (Letters / рдоाрддृрдХाрдПँ): рдпрд╣ рдз्рд╡рдиि рдХे рдоूрд▓ рдмीрдЬ рдФрд░ рдорди्рдд्рд░ рдХा 'рд╢рд░ीрд░' рд╣ैं।
2. рд╕्рд╡рд░ (Vowels / Sound Flow / рдКрд░्рдЬाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╡ाрд╣): рдпрд╣ рдорди्рдд्рд░ рдХा 'рдк्рд░ाрдг' рд╣ैं, рдЬो рдоंрдд्рд░ рдХो рдХрдо्рдкрди рдФрд░ рд▓рдп рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं рддрдеा рдз्рд╡рдиि рдХो рдХрдо्рдкрди рдФрд░ рдКрд░्рдЬाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं।
3. рдоाрдд्рд░ा (Rhythm / Pitch or Measure/Length/рд▓ंрдмाрдИ): рдпрд╣ рдорди्рдд्рд░ рдХा 'рдордиोрднाрд╡ рдпा рдЪिрдд्рдд' рд╣ैं, рдЬो рдз्рд╡рдиि-рддрд░ंрдЧ рдХो рд╕्рдеिрд░ рдпा рддीрд╡्рд░ рдмрдиाрддी рд╣ैं।
“рд╡рд░्рдг рдорди्рдд्рд░ рдХा рд╢рд░ीрд░ рд╣ैं, рд╕्рд╡рд░ рдЙрд╕рдХा рдк्рд░ाрдг, рдФрд░ рдоाрдд्рд░ा рдЙрд╕рдХा рдЪिрдд्рдд।”
рдЗрди рддीрдиों рдХे рд╕рд╣ी рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕े рдорди्рдд्рд░ рдХी рдКрд░्рдЬा рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрджि рдХिрд╕ी рдорди्рдд्рд░ рдХा рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдЧрд▓рдд рд╕्рд╡рд░ рдпा рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╣ो рдЬाрдП, рддो рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдШрдЯ рдЬाрддा рд╣ै, рдЬैрд╕े рдХिрд╕ी рд╕ुрд░ рдоें рдмेрд╕ुрд░ी рддाрди рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдмिрдЧрдб़рддा рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рдоें рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг, рд╕्рд╡рд░ рдФрд░ рд▓рдп рдХा рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै।
рдз्рд╡рдиि рдХे рдЪाрд░ рд╕्рддрд░ (рдЪाрд░ рд╡ाрдгिрдпाँ)
рддांрдд्рд░िрдХ рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдз्рд╡рдиि рдЪाрд░ рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ै, рдЕрд░्рдеाрдд् рдз्рд╡рдиि рдЪाрд░ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╡ рд╕्рдеूрд▓ рд╕्рддрд░ों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुреЫрд░рддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдз्рд╡рдиि рдпा рд╡ाрдгी рдХे рдЪाрд░ рд░ूрдк рд╣ोрддे рд╣ैं:
1. рдкрд░ा рд╡ाрдгी: рдкрд░рдм्рд░рд╣्рдо рдХी рдиिःрд╢рдм्рдж рд╕्рдеिрддि; рдЬрд╣ाँ рдз्рд╡рдиि рдЕрднी “рд╕ंрднाрд╡рдиा” рд╣ै। рдЬрд╣ाँ рдз्рд╡рдиि рд╕िрд░्рдл рдКрд░्рдЬा рд░ूрдк рдоें рд╣ोрддी рд╣ै, рдЕрднी рдк्рд░рдХрдЯ рдирд╣ीं।
рдЬрд╣ाँ рдз्рд╡рдиि рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ोрдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╢ुрдж्рдз рдКрд░्рдЬा рд░ूрдк рдоें рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд░рд╣рддी рд╣ै।
2. рдкрд╢्рдпрди्рддी рд╡ाрдгी: рджृрд╖्рдЯि-рдЬैрд╕ी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдз्рд╡рдиि; рд╡िрдЪाрд░ рдмрдирдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХी рдКрд░्рдЬा। рд╡िрдЪाрд░ рд░ूрдк рдоें рдз्рд╡рдиि рдХी рдЭрд▓рдХ, рдЬो рд╕ाрдзрдХ рдХे рднीрддрд░ рджिрдЦрддी рд╣ै।
рд╡िрдЪाрд░ рдмрдирдиे рд╕े рдаीрдХ рдкрд╣рд▓े рдХी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдз्рд╡рдиि, рдЬो рд╕ाрдзрдХ рдХे рднीрддрд░ рдПрдХ рд╕्рдкंрджрди рдпा рдЭрд▓рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै।
3. рдордз्рдпрдоा рд╡ाрдгी: рдорди рдоें рдЙрдардиे рд╡ाрд▓ी рдоाрдирд╕िрдХ рдз्рд╡рдиि; рдЬो рдЕрднी рдЙрдЪ्рдЪाрд░िрдд рдирд╣ीं рд╣ुрдИ। рдпाрдиी рдХि рдорди рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдз्рд╡рдиि рдХी рдЖंрддрд░िрдХ рдЧूंрдЬ।
рдорди рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЧूंрдЬрдиे рд╡ाрд▓ी рдЖंрддрд░िрдХ рдз्рд╡рдиि, рдЬो рдЕрднी рдоुрдЦ рд╕े рдЙрдЪ्рдЪाрд░िрдд рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ै।
4. рд╡ैрдЦрд░ी рд╡ाрдгी: рдоुрдЦ рд╕े рдиिрдХрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕्рдеूрд▓ рдз्рд╡рдиि, рдЬो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╢рдм्рджों рдХे рд░ूрдк рдоें рдмाрд╣рд░ рд╕ुрдиाрдИ рджेрддी рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рддрднी рдкूрд░्рдг рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬрдм рдЬрдк рдХे рджौрд░ाрди рдпे рдЪाрд░ों рд╡ाрдгिрдпाँ рдПрдХ рдХ्рд░рдо рдоें рдЬाрдЧृрдд рд╣ों। рд╕ाрдзрдХ рд╡ैрдЦрд░ी рд╕े рдЬрдк рд╢ुрд░ू рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдордз्рдпрдоा рд╡ рдкрд╢्рдпрди्рддी рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рдорди्рдд्рд░ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдирд╣ीं, рдЕрдиुрднрд╡ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।
рдЕрд░्рдеाрдд् рдорди्рдд्рд░-рдЬрдк рдХी рдпाрдд्рд░ा рд╡ैрдЦрд░ी рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдХрд░ рдордз्рдпрдоा рдФрд░ рдкрд╢्рдпрди्рддी рддрдХ рдЬाрддी рд╣ै। рдЬрдм рд╕ाрдзрдХ рдкрд░ा рд╡ाрдгी рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрддा рд╣ै, рддрдм рдорди्рдд्рд░ рдХेрд╡рд▓ рд╢рдм्рдж рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрдиुрднрд╡ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдХे рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ рдФрд░ рдЙрдирдХी рдКрд░्рдЬा/рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ों рдХी рдз्рд╡рди्рдпाрдд्рдордХ рдКрд░्рдЬा
рд╣рд░ рдорди्рдд्рд░ рдХा рдПрдХ рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ (seed sound) рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╢рдХ्рддि рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ै, рдФрд░ рдз्рд╡рдиि-рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХрдо्рдкрди (Resonant Frequencies) рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै। рд╣рд░ рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдКрд░्рдЬा рдХेंрдж्рд░ (рдЪрдХ्рд░) рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै। рдпे рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ рд╢рд░ीрд░ рдХे рдКрд░्рдЬा-рдХेंрдж्рд░ों (рдЪрдХ्рд░ों) рдФрд░ рдиाреЬी-рддंрдд्рд░ рдХो рдЬाрдЧृрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
| рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ | рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╢рдХ्рддि | рдк्рд░рднाрд╡ |
|---|---|---|
| рд╣्рд░ीं (Hr─лс╣Б) | рдорд╣ाрд▓рдХ्рд╖्рдоी, рдорд╣ाрд╢рдХ्рддि, рдорд╣ाрдоाрдпा | рд╕рдоृрдж्рдзि, рд╕ंрддुрд▓рди, рдЖрдд्рдо-рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рдЖрдд्рдордмрд▓ |
| рдХ्рд▓ीं (Kl─лс╣Б) | рдХाрдорджेрд╡/рдХृрд╖्рдг рдЖрдХрд░्рд╖рдг-рд╢рдХ्рддि | рдЖрдХрд░्рд╖рдг, рдк्рд░ेрдо, рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рдЪुंрдмрдХीрдп рдк्рд░рднाрд╡ |
| рд╢्рд░ीं (Shr─лс╣Б) | рд▓рдХ्рд╖्рдоी-рд╢рдХ्рддि | рд╡ैрднрд╡, рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХрддा, рд╕рдоृрдж्рдзि рдФрд░ рд╕рдлрд▓рддा |
| рджुं (D┼лс╣Б) | рджुрд░्рдЧा-рд╢рдХ्рддि | рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ाрд╣рд╕ |
| рдРं (Aiс╣Б) | рд╕рд░рд╕्рд╡рддी-рд╢рдХ्рддि | рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╡ाрдгी рдХी рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा, рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा |
| рдЧं (Gaс╣Б) | рдЧрдгрдкрддि-рд╢рдХ्рддि | рдмाрдзा-рдиिрд╡ाрд░рдг рдФрд░ рдЖрд░ंрдн рдХी рдКрд░्рдЬा |
| рд╣ूं (H┼лс╣Б) | рд░ुрдж्рд░-рд╢рдХ्рддि | рдирдХाрд░ाрдд्рдордХрддा рдХा рдиाрд╢ |
рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ рдз्рд╡рдиि-рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ “resonant frequencies” рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдиाрдб़ी-рдХेंрдж्рд░ों (energy nodes) рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рдХрд░рддे рд╣ैं। рдорди्рдд्рд░ рдХे рдпे рдмीрдЬाрдХ्рд╖рд░ рдХंрдкрди (vibration) рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдХे рдиाрдб़ी-рддंрдд्рд░, рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдФрд░ рд╣ृрджрдп рдоें рдЧрд╣рд░ाрдИ рддрдХ рдЕрд╕рд░ рдбाрд▓рддे рд╣ैं।
рдорди्рдд्рд░ рдФрд░ рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХा рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕ंрдмंрдз (Sound Therapy)
рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдорди्рдд्рд░-рдЬрдк рдХो “рдз्рд╡рдиि-рдЪिрдХिрдд्рд╕ा” (Sound Therapy) рдХे рд╕рдоाрди рдоाрдирддे рд╣ैं। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдорди्рдд्рд░-рдЬрдк рд╕े рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХे рдкिрдЯ्рдпूрдЯрд░ी рдФрд░ рдкाрдЗрдирд▓ рдЧ्рд░ंрдеिрдпाँ рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддी рд╣ैं। рдЗрдирд╕े рдиिрдХрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ाрд░्рдоोрди рдорди рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдз्рдпाрди рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рдЧрд╣рд░ा рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рдХो рдЖрдЬ рд╕ाрдЙंрдб рдеेрд░ेрдкी (Sound Therapy) рдХा рдПрдХ рд░ूрдк рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЬрдм рдорди्рдд्рд░ рдЬрдкрддे рд╣ैं рддो: рддाрд▓ु (palate) рдоें рддрд░ंрдЧ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬो рдкिрдЯ्рдпूрдЯрд░ी рдФрд░ рдкाрдЗрдирд▓ рдЧ्рд░ंрдеि рдХो рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рдХрд░рддी рд╣ै, рдЗрд╕рд╕े рдоेрд▓ाрдЯोрдиिрди, рд╕ेрд░ोрдЯोрдиिрди рдЬैрд╕े рд╣ाрд░्рдоोрди рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдПрдХ рдз्рдпाрдирдордп рд╢ांрддि рдФрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдКрд░्рдЬा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддी рд╣ै।
рдЬрдк рдХे рджौрд░ाрди рдЬрдм рдЬिрд╣्рд╡ा рддाрд▓ु (Palate) рдХे рдорд░्рдо рдмिंрджुрдУं рдХो рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХрд░рддी рд╣ै, рддो рдЙрд╕рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╕्рдкंрджрди рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХी рдкिрдЯ्рдпूрдЯрд░ी (Pituitary) рдФрд░ рдкाрдЗрдирд▓ (Pineal) рдЧ्рд░ंрдеिрдпों рдХो рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╕ेрд░ोрдЯोрдиिрди рдФрд░ рдоेрд▓ाрдЯोрдиिрди рдЬैрд╕े рд╣ाрд░्рдоोрди рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рддрдиाрд╡ рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдз्рдпाрди рдХी рд╕्рдеिрддि рдЧрд╣рд░ी рд╣ोрддी рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдЬрдк рдХे рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдиिрдпрдо
- рдЬрдк рд╣рдоेрд╢ा рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг, рд╕ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़, рдиिрд╢्рдЪिрдд рд▓рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рдоाрди рд▓рдп рдоें рдХрд░ें।
- рдЬрдк рдХे рд╕рдордп рд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╢рдм्рдж рдХा рддाрд▓рдоेрд▓ рдмрдиाрдП рд░рдЦें। рдЬрдк рд╣рдоेрд╢ा рдиिрд╢्рдЪिрдд рд▓рдп рдФрд░ рд╢्рд╡ाрд╕ рдХे рддाрд▓рдоेрд▓ рдХे рд╕ाрде рдХрд░ें।
- рдорди्рдд्рд░-рдЬрдк рд╕े рдкрд╣рд▓े рдоौрди рдФрд░ рдПрдХाрдЧ्рд░рддा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।рдЬрдк рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡ 1-2 рдоिрдирдЯ рдХा рдоौрди рдФрд░ рдПрдХाрдЧ्рд░рддा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
- рдорди्рдд्рд░ рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╢рдХ्рддि рдЙрд╕рдХे 'рднाрд╡' (Emotion) рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै; рдХेрд╡рд▓ рдпांрдд्рд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЬрдк рдХрд░рдиे рдХी рдмрдЬाрдп рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЪेрддрдиा рдХे рд╕ाрде рдЬрдк рдХрд░ें। рдорди्рдд्рд░ рдХो рднाрд╡ рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рдмोрд▓рдиा рд╣ी рдЙрд╕े рдЬीрд╡ंрдд рдмрдиाрддा рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рдХी рдЖрдд्рдоा, рднाрд╡
рдорди्рдд्рд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╢рдХ्рддि рдЙрд╕рдХे рднाрд╡ (emotion) рдоें рдЫिрдкी рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрджि рдорди्рдд्рд░ рдХो рдХेрд╡рд▓ рдпांрдд्рд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдмोрд▓ा рдЬाрдП рддो рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╕ीрдоिрдд рд░рд╣рддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдЬрдк рд╢्рд░рдж्рдзा, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдкूрд░्рдг рдЪेрддрдиा рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕рдХी рдз्рд╡рдиि рд╕ीрдзे рдм्рд░рд╣्рдоांрдб рдХी рддрд░ंрдЧों рд╕े рдЬुрдб़ рдЬाрддी рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдорди्рдд्рд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि,
- рдз्рд╡рдиि рдоें рдЪेрддрдиा рдЬрдЧाрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि рд╣ै।
- рд╕рд╣ी рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг, рд╕рд╣ी рд▓рдп рдФрд░ рд╕рдЪ्рдЪा рднाрд╡ рдорди्рдд्рд░ рдХो рдКрд░्рдЬा-рдХुंрдЬी рдмрдиा рджेрддा рд╣ै।
- рдорди्рдд्рд░-рдЬрдк рдХेрд╡рд▓ рдкूрдЬा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдз्рд╡рдиि-рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╣ै।
рдорди्рдд्рд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдпрд╣ рд╕िрдж्рдз рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдз्рд╡рдиि рдоें рдЪेрддрдиा рдХो рдЬрдЧाрдиे рдХी рдЕрд╕ीрдо рд╢рдХ्рддि рд╣ै। рд╕рд╣ी рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг, рдиिрд╢्рдЪिрдд рд▓рдп рдФрд░ рд╕рдЪ्рдЪे рднाрд╡ рдХा рд╕ंрдпोрдЬрди рдорди्рдд्рд░ рдХो рдПрдХ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдКрд░्рдЬा-рдХुंрдЬी рдмрдиा рджेрддा рд╣ै, рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ, рдоाрдирд╕िрдХ рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд░ूрдкांрддрд░िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।

Comments
Post a Comment