Newton's Laws of Motion : рдЧрддि рдХ्рдпा рд╣ै? рди्рдпूрдЯрди рдХे рдЧрддि рдХे рдиिрдпрдо рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा

Newton's Laws of Motion : рдЧрддि рдХ्рдпा рд╣ै? рди्рдпूрдЯрди рдХे рдЧрддि рдХे рдиिрдпрдо рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा

lunar mission india, isro chandrayaan mission history, chandrayaan mission launch date, chandrayaan 3 mission facts, рдЪंрдж्рд░рдпाрди рдоिрд╢рди рдЗрд╕рд░ो

Newton Laws of Motion (Gati ke Niyam)

рдЧрддि рдХ्рдпा рд╣ै (What is Motion)- рдЧрддि (Motion) рдХो рд╣рдо рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं. рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХे рд╣рд░ рдкрд╣рд▓ू рдоें рдЧрддि рджेрдЦी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै. рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рдпрджि рдХोрдИ рд▓рдб़рдХा рд╕рдб़рдХ рдкрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै, рддो рд╣рдо рдЙрд╕े рдЧрддिрдоाрди рдХрд╣ेंрдЧे. рдоेрдЬ рд╕े рдЧिрд░рддी рд╣ुрдИ рдкुрд╕्рддрдХ, рдирд▓ рд╕े рдмрд╣рддा рд╣ुрдЖ рдкाрдиी, рдЦिрдб़рдХिрдпों рдХा рдЦрдб़рдЦрдб़ाрдиा рдЖрджि рд╕рднी рдЧрддि рджрд░्рд╢ाрддे рд╣ैं. рд╣рдо рдЬिрд╕ рд╣рд╡ा рдоें рд╕ांрд╕ рд▓ेрддे рд╣ैं, рдЙрд╕рдоें рднी рдЧрддि рд╣ोрддी рд╣ै. рдм्рд░рд╣्рдоांрдб рдоें рд╕рдм рдХुрдЫ рдЧрддि рдХрд░рддा рд╣ै. рдЧрддि рдпा рддो рддेрдЬ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै рдпा рдзीрдоी, рд▓ेрдХिрди рдЧрддि рдоौрдЬूрдж рд╣ै.

рд╣рдоाрд░ी рджैрдиिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ, рдЬैрд╕े рдЪрд▓рдиा, рджौрдб़рдиा, рджрд░рд╡ाрдЬा рдмंрдж рдХрд░рдиा рдЖрджि рдоें рдЧрддि рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддी рд╣ै. рдЗрди рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै. рд╣рдоाрд░े рдлेрдлрдб़ों рдХे рдЕंрджрд░ рдФрд░ рдмाрд╣рд░ рд╣рд╡ा рдХा рдк्рд░рд╡ाрд╣ рднी рдЧрддि рдХा рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै. рдпाрдд्рд░िрдпों рдХो рдПрдХ рд╕्рдеाрди рд╕े рджूрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рддрдХ рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЧाрдб़िрдпों рдоें рдЧрддि рд╣ोрддी рд╣ै. рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рдпाрдд्рд░िрдпों рдХी рд╕्рдеिрддि рдПрдХ рд╕्рдеाрди рд╕े рджूрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдмрджрд▓ рдЬाрддी рд╣ै.

рдкрд░िрднाрд╖ा- рд╕рдордп (Time) рдХे рд╕ाрде рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ (Relatively) рдХिрд╕ी рдиिрдХाрдп (Body) рдХी рд╕्рдеिрддि (Position) рдпा рд╕्рдеाрди (Place) рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдкрд░िрд╡рд░्рддрди (Change) рдХो рдЧрддि (Motion) рдХрд╣рддे рд╣ैं.

рдЧрддि рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै. рдкृрде्рд╡ी рд╕ूрд░्рдп рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рдЧрддिрд╢ीрд▓ (Moving) рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╡рд╕्рддुрдУं рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рд╕्рдеिрд░ рд╣ै. рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╣рдо рдкृрде्рд╡ी рдХो рд╕्рдеिрд░ рдоाрдирдХрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рд╕рднी рд╡рд╕्рддुрдУं рдХी рдЧрддि рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рддे рд╣ैं.

рд╡िрд░ाрдо рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХ्рдпा рд╣ै (What is the State of Rest)?

рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕्рдеिрддि (Position) рдоें рд╕рдордп рдФрд░ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг (Surrounding) рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рдХोрдИ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा рддो рд╣рдо рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рд╡рд╕्рддु рд╡िрд░ाрдо (Rest) рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ै.

рдЧрддि рдХो рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╢рдм्рджों рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै-
рджूрд░ी (Distance)
рд╡िрд╕्рдеाрдкрди (Displacement)
рдЪाрд▓ (Speed)
рд╡ेрдЧ (Velocity)
рдд्рд╡рд░рдг (Acceleration)
рд╕рдордп (Time)

рджूрд░ी (Distance)- рдХिрд╕ी рджिрдпे рдЧрдП рд╕рдордп рдЕंрддрд░ाрд▓ рдоें рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдж्рд╡ाрд░ा рддрдп рдХिрдпे рдЧрдП рдоाрд░्рдЧ рдХी рд▓ंрдмाрдИ рдХो рджूрд░ी рдХрд╣рддे рд╣ैं. рдпрд╣ рдПрдХ рдЕрджिрд╢ рд░ाрд╢ि рд╣ै. рдпрд╣ рд╣рдоेрд╢ा рдзрдиाрдд्рдордХ (positive) рд╣ोрддी рд╣ै.

рд╡िрд╕्рдеाрдкрди (Displacement)- рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рджिрд╢ा рдоें рджो рдмिंрджुрдУं рдХे рдмीрдЪ рдХी рд▓ंрдмрд╡рдд् (рди्рдпूрдирддрдо) рджूрд░ी рдХो рд╡िрд╕्рдеाрдкрди рдХрд╣рддे рд╣ैं. рдпрд╣ рд╕рджिрд╢ рд░ाрд╢ि рд╣ै. рдЗрд╕рдХा SI рдоाрдд्рд░рдХ рдоीрдЯрд░ рд╣ै.

рд╡िрд╕्рдеाрдкрди рдзрдиाрдд्рдордХ, рдЛрдгाрдд्рдордХ рдФрд░ рд╢ूрди्рдп рдХुрдЫ рднी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै. рдЬैрд╕े- рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рд╡рд╕्рддु рдЙрдд्рддрд░ рджिрд╢ा рдоें 5 рдоीрдЯрд░ рдЪрд▓рдХрд░ рдлिрд░ рд╕े рдЙрд╕ी рд░ाрд╕्рддे рд╕े рд╡ाрдкрд╕ рдЕрдкрдиे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЖ рдЬाрдП рддो рдЙрд╕рдХा рдХुрд▓ рд╡िрд╕्рдеाрдкрди рддो рд╢ूрди्рдп рд╣ोрдЧा, рд▓ेрдХिрди рдЪрд▓ी рдЧрдИ рдХुрд▓ рджूрд░ी 10 рдоीрдЯрд░ рд╣ोрдЧी.

рдЪाрд▓ (Speed)- рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрдХाрдИ рд╕рдордп рдоें рддрдп рдХी рдЧрдИ рджूрд░ी рдХो рдЪाрд▓ рдХрд╣рддे рд╣ैं.
рдЧрддि рдХो рджूрд░ी рдФрд░ рддрдп рдХी рдЧрдИ рджूрд░ी рдХे рд╕рдордп рдХे рдЕрдиुрдкाрдд рдХे рд░ूрдк рдоें рдоाрдкा рдЬाрддा рд╣ै. рдЪाрд▓ рдПрдХ рдЕрджिрд╢ рд░ाрд╢ि рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें рдХेрд╡рд▓ рджिрд╢ा рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдХोрдИ рдкрд░िрдоाрдг рдирд╣ीं рд╣ोрддा.
рдЗрд╕рдХा S.I. рдоाрдд्рд░рдХ рдоीрдЯрд░/рд╕ेрдХेрдг्рдб рд╣ै.
рдЪाрд▓ = рджूрд░ी/рд╕рдордп

рд╡ेрдЧ (Velocity)- рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рджिрд╢ा рдоें рдПрдХ рдЗрдХाрдИ рд╕рдордп рдоें рддрдп рдХी рдЧрдИ рджूрд░ी рдХो рд╡ेрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं. рдпा рдпा рдХिрд╕ी рдиिрд╢्рдЪिрдд рджिрд╢ा рдоें рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рджрд░ рдХा рд╡ेрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं. рд╡ेрдЧ рдПрдХ рд╕рджिрд╢ рд░ाрд╢ि рд╣ै; рдпाрдиी рдХि рдЗрд╕े рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдкрд░िрдоाрдг рдФрд░ рджिрд╢ा рджोрдиों рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै, (рдЬैрд╕े- рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ 60 рдХिрдоी/рдШंрдЯा).

рдЗрд╕рдХा S.I. рдоाрдд्рд░рдХ рдоीрдЯрд░/рд╕ेрдХेрдг्рдб рд╣ै.
рд╡ेрдЧ (V) = рд╡िрд╕्рдеाрдкрди/рд╕рдордпांрддрд░ाрд▓

рдд्рд╡рд░рдг рдХ्рдпा рд╣ै (What is Acceleration)- рд╕рдордп рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рд╡ेрдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рджрд░ рдХो рдд्рд╡рд░рдг рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै. рдд्рд╡рд░рдг рд╡рд╣ рджрд░ рд╣ै рдЬिрд╕ рдкрд░ рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рд╡ेрдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рдЧрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ो рдпा рджिрд╢ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдпा рджोрдиों рдХे рд░ूрдк рдоें. рдпा рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХो рдд्рд╡рд░िрдд рддрдм рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдЬрдм рдЙрд╕рдХे рд╡ेрдЧ рдоें рдХोрдИ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै. рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХे рд╡ेрдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди, рдЧрддि рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдпा рдХрдоी рдпा рдЧрддि рдХी рджिрд╢ा рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै. рдпा рдЬрдм рдХिрд╕ी рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╡рд╕्рддु рдХी рджिрд╢ा рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै рдпा рдЧрддि рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдпा рдХрдоी рд╣ोрддी рд╣ै, рддो рдд्рд╡рд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै. рдд्рд╡рд░рдг рдПрдХ рд╕рджिрд╢ рд░ाрд╢ि рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें рдкрд░िрдоाрдг рдФрд░ рджिрд╢ा рджोрдиों рд╣ोрддे рд╣ैं.

рдЙрджाрд╣рд░рдг- рдЧिрд░рддा рд╣ुрдЖ рд╕ेрдм, рдкृрде्рд╡ी рдХी рдкрд░िрдХ्рд░рдоा рдХрд░рддा рд╣ुрдЖ рдЪंрдж्рд░рдоा, рдпा рдЯ्рд░ैрдлिрдХ рд▓ाрдЗрдЯ рдкрд░ рд░ुрдХी рд╣ुрдИ рдХाрд░, рдпे рд╕рднी рдд्рд╡рд░िрдд рдЧрддि рд╡ाрд▓े рдкिंрдбों рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ैं. рдкृрде्рд╡ी рдХे рдШूрдордиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдд्рд╡рд░рдг рдХो рдХोрд░िрдУрд▓िрд╕ рдд्рд╡рд░рдг рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै. рдЧुрд░ुрдд्рд╡ाрдХрд░्рд╖рдг рдд्рд╡рд░рдг рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЧुрд░ुрдд्рд╡ाрдХрд░्рд╖рдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдХो рджрд░्рд╢ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै. рдЗрд╕े m/s^2 рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдХी рд╕рддрд╣ рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рдоाрди 9.8 m/s^2 рд╣ै.


рдЧрддि рдХे рдиिрдпрдо (Laws of Motion)

рдЧैрд▓ीрд▓िрдпो рдФрд░ рдЖрдЗрдЬैрдХ рди्рдпूрдЯрди рдиे рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╡рд╕्рддुрдУं рдХी рдЧрддि рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпे. рди्рдпूрдЯрди рдиे рд╕рди् 1687 рдИ. рдоें рдЕрдкрдиी рдкुрд╕्рддрдХ 'рдк्рд░िंрд╕िрдкिрдпा' рдоें рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЧрддि рдХे рдиिрдпрдо рдХो рдк्рд░рддिрдкाрджिрдд рдХिрдпा рдеा.

рдк्рд░рдердо рдиिрдпрдо - рдХोрдИ рднी рд╡рд╕्рддु рдЕрдкрдиी рдЧрддि рдпा рд╡िрд░ाрдо рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рддрдм рддрдХ рдмрдиी рд░рд╣ेрдЧी, рдЬрдм рддрдХ рдЙрд╕ рдкрд░ рдХोрдИ рдмाрд╣्рдп рдмрд▓ рдХाрд░्рдп рди рдХрд░े.

рджूрд╕рд░ा рдиिрдпрдо - рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ै, рддो рдЗрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдЬिрддрдиा рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдЧा, рд╡рд╕्рддु рдХो рдЧрддि рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрддрдиा рд╣ी рдЕрдзिрдХ рдмрд▓ рд▓рдЧेрдЧा. рдЗрд╕े рд╕рдоीрдХрд░рдг F = ma рдж्рд╡ाрд░ा рджрд░्рд╢ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ 'F' рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓ा рдмрд▓ рд╣ै, 'm' рд╡рд╕्рддु рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рд╣ै рдФрд░ 'a' рд╡рд╕्рддु рдХा рдд्рд╡рд░рдг рд╣ै.

рддीрд╕рд░ा рдиिрдпрдо - рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХ्рд░िрдпा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕рдоाрди рдФрд░ рд╡िрдкрд░ीрдд рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै.

рдЧрддि рдХे рдиिрдпрдо (рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े)-

(1) рдЧрддि рдХा рдкрд╣рд▓ा рдиिрдпрдо (First Law of Motion)-

рдЗрд╕ рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╡рд╕्рддुрдПं рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкрдиी рд╡рд░्рддрдоाрди рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдпा рдЧрддि рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рддрдм рддрдХ рдмрдиाрдП рд░рдЦрддी рд╣ैं, рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЙрди рдкрд░ рдХोрдИ рдмाрд╣рд░ी рдмрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдХाрд░्рдп рди рдХिрдпा рдЬाрдП. рдпрджि рдХोрдИ рд╡рд╕्рддु рд╡िрд░ाрдо рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рд╡िрд░ाрдо рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ी рд░рд╣ेрдЧी рдпा рдпрджि рд╡рд╣ рдПрдХ рд╕рдоाрди рдЪाрд▓ рд╕े рд╕ीрдзी рд░ेрдЦा рдоें рдЪрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै рддो рд╡ैрд╕ी рд╣ी рдЪрд▓рддी рд░рд╣ेрдЧी, рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЙрд╕ рдкрд░ рдХोрдИ рдмाрд╣्рдп рдмрд▓ рд▓рдЧाрдХрд░ рдЙрд╕рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рди рдХिрдпा рдЬाрдП.

рдЧрддि рдХे рдк्рд░рдердо рдиिрдпрдо рдХो рдЧैрд▓ीрд▓िрдпो рдХा рдиिрдпрдо рдпा рдЬрдб़рдд्рд╡ рдХा рдиिрдпрдо рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╕्рддुрдУं рдХी рдпрд╣ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдЙрдирдХे рдЬрдб़рдд्рд╡ (Inertia) рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддी рд╣ै.

рдЬрдб़рдд्рд╡ (Inertia)- рд╡рд╕्рддु рдХे рд╡िрд░ाрдоाрд╡рд╕्рдеा рдоें рд░рд╣рдиे рдпा рдПрдХ рд╕рдоाрди рд╡ेрдЧ рд╕े рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд░рд╣рдиे рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдпाрдиी рдЕрдкрдиी рдоूрд▓ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХो рдЬрдб़рдд्рд╡ (Inertia) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै. рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХा рдЬрдб़рдд्рд╡ рдЙрд╕рдХा рд╡рд╣ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧुрдг рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рд╡рд╕्рддु рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा (рд╡िрд░ाрдоाрд╡рд╕्рдеा рдпा рдЧрддि рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा) рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рддा рд╣ै. рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди (Mass) рдЙрд╕рдХे рдЬрдб़рдд्рд╡ рдХा рдоाрдк рд╣ोрддा рд╣ै рдпाрдиी рднाрд░ी рд╡рд╕्рддुрдУं рдХा рдЬрдб़рдд्рд╡ рдЕрдзिрдХ, рдЬрдмрдХि рд╣рд▓्рдХी рд╡рд╕्рддुрдУं рдХा рдЬрдб़рдд्рд╡ рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै.

рдЧрддि рдХे рдк्рд░рдердо рдиिрдпрдо рд╕े рдмрд▓ (Force) рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा рдоिрд▓рддी рд╣ै. рдмрд▓ рд╡рд╣ рдмाрд╣्рдп рдХाрд░рдХ (External factor) рд╣ै рдЬो рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХी рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░рддा рд╣ै рдпा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै. рдпा рдмрд▓ рдПрдХ рдмाрд╣рд░ी рдХाрд░рдХ рд╣ै рдЬो рдХिрд╕ी рдкिंрдб рдХी рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдЕрд╡рд╕्рдеा рдпा рдЧрддि рдХो рдмрджрд▓рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै (рдЖрдк рдпा рддो рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХो рдЧрддिрдоाрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рд▓рдЧाрддे рд╣ैं, рдпा рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рд▓рдЧाрддे рд╣ैं, рдпा рдХिрд╕ी рдЪрд▓ рд░рд╣ी рд╡рд╕्рддु рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рддेрдЬ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рд▓рдЧाрддे рд╣ैं рдЖрджि).

рдмрд▓ рдПрдХ рд╕рджिрд╢ рд░ाрд╢ि рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдХा рдПрдХ рдкрд░िрдоाрдг рдФрд░ рдПрдХ рджिрд╢ा рд╣ोрддी рд╣ै. рдЬिрд╕ рджिрд╢ा рдХी рдУрд░ рдмрд▓ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЙрд╕े рдмрд▓ рдХी рджिрд╢ा рдХрд╣рддे рд╣ैं. рдЗрд╕рдХा SI рдоाрдд्рд░рдХ рди्рдпूрдЯрди рд╣ै. рдмрд▓ рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рднाрд╡-
• рдмрд▓ рдХिрд╕ी рд╕्рдеिрд░ рдкिंрдб рдХो рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдмрдиा рд╕рдХрддा рд╣ै.
• рдпрд╣ рдХिрд╕ी рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдкिंрдб рдХो рд░ोрдХ рд╕рдХрддा рд╣ै рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕рдХी рдЧрддि рдзीрдоी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
• рдпрд╣ рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдкिंрдб рдХी рдЧрддि рдХो рддीрд╡्рд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
• рдпрд╣ рдХिрд╕ी рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдкिंрдб рдХे рдЖрдХाрд░ рдФрд░ рдЖрдХृрддि рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЙрд╕рдХी рджिрд╢ा рднी рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै.

рдЧрддि рдХे рдк्рд░рдердо рдиिрдпрдо рдХे рдХुрдЫ рдЙрджाрд╣рд░рдг-

1. рдЬрдм рдХोрдИ рдЧाрдб़ी рд░ुрдХी рд╣ुрдИ рд╣ै рдФрд░ рдЕрдЪाрдирдХ рдЪрд▓рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░рддी рд╣ै рддो рдЗрд╕рдоें рдмैрдаे рдпाрдд्рд░ी рдЧाрдб़ी рдХे рдЕрдЪाрдирдХ рдЧрддिрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдЖрддे рд╣ी рдкीрдЫे рдХी рдУрд░ рдЭुрдХ рдЬाрддे рд╣ैं.

2. рдЪрд▓рддी рд╣ुрдИ рдЧाрдб़ी рдоें рдЕрдЪाрдирдХ рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧाрдП рдЬाрдиे рдкрд░ рдЧाреЬी рддो рд░ुрдХ рдЬाрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЧाрдб़ी рдоें рдЕрдЪाрдирдХ рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧрддे рд╣ी рдпाрдд्рд░ी рдЖрдЧे рдХी рдУрд░ рдЭुрдХ рдЬाрддे рд╣ैं. рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдЪीрдЬों рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╣ी рдЧाрдб़िрдпों рдоें Safety Belt рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рджी рдЬाрддी рд╣ै.

3. рдзूрд▓ рд▓рдЧे рд╣ुрдП рдХрдкрдб़े, рдХंрдмрд▓, рдХाрд░рдкेрдЯ рдЖрджि рдХो рдбंрдбे рд╕े рдкीрдЯрдиे рдкрд░ рдзूрд▓ рдХे рдХрдг рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं. рдкेрдб़ рдХी рд╢ाрдЦाрдУं рдХो рдЬोрд░-рдЬोрд░ рд╕े рд╣िрд▓ाрдиे рдкрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рд▓рдЧे рдлрд▓ рдЯूрдЯрдХрд░ рдЧिрд░ рдкрдб़рддे рд╣ैं.


(2) рдЧрддि рдХा рдж्рд╡िрддीрдп рдиिрдпрдо (Second Law of Motion)

рдЧрддि рдХा рджूрд╕рд░ा рдиिрдпрдо рдХिрд╕ी рдкिंрдб рдпा рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдмрд▓ рдФрд░ рдкрд░िрдгाрдоी рдд्рд╡рд░рдг (Relationship between the force acting and the resulting acceleration) рдХे рдмीрдЪ рдХे рд╕ंрдмंрдз рдХो рдмрддाрддा рд╣ै. рди्рдпूрдЯрди рдХे рджूрд╕рд░े рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдХिрд╕ी рдкिंрдб рдкрд░ рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓ा рдмрд▓ рдЙрд╕рдХे рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдФрд░ рдд्рд╡рд░рдг рдХे рдЧुрдгрдирдлрд▓ рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрддा рд╣ै.

рди्рдпूрдЯрди рдХे рджूрд╕рд░े рдиिрдпрдо рдХो рд╕рдордЭрдХрд░, рд╣рдо рдпрд╣ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХि рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╢ुрдж्рдз рдмрд▓ рд▓рдЧाрдиे рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рдд्рд╡рд░рдг рдХिрддрдиा рд╣ोрдЧा. рдЗрд╕ рдиिрдпрдо рд╕े, рд╣рдо рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рд╕рдордЭ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдмाрд╣рд░ी рдмрд▓ рд╡рд╕्рддुрдУं рдХे рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдФрд░ рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдд्рд╡рд░рдг рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЙрдирдХी рдЧрддि рдХो рдХैрд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं.

рдЗрд╕ рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХे рд╕ंрд╡ेрдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рджрд░ рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рдЖрд░ोрдкिрдд рдмрд▓ рдХे рд╕рдоाрдиुрдкाрддी рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрдЧ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдмрд▓ рдХी рджिрд╢ा рдоें рд╣ोрддा рд╣ै.
рдпा рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рдХोрдИ рдмाрд╣्рдп рдмрд▓ (External force) рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдоें рдмрд▓ рдХी рджिрд╢ा рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рдд्рд╡рд░рдг рд▓рдЧाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдмрд▓ рдХे рд╕рдоाрдиुрдкाрддी (Proportional) рд╣ोрддा рд╣ै.
F = m x a
рдпा рдмрд▓ = рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди × рдд्рд╡рд░рдг
рдпाрдиी рдХि рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рдЖрд░ोрдкिрдд рдмрд▓ (F) рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХे рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди (M) рддрдеा рдЙрд╕рдоें рдмрд▓ рдХी рджिрд╢ा рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рдд्рд╡рд░рдг (a) рдХे рдЧुрдгрдирдлрд▓ рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрддा рд╣ै.

1 рди्рдпूрдЯрди рдФрд░ рднाрд░ рдХ्рдпा рд╣ै-
1 рди्рдпूрдЯрди - 1 рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдХी рд╡рд╕्рддु рдоें, 1 рдоी./рд╕े.2 рдХा рдд्рд╡рд░рдг рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдмрд▓ рдХा рдоाрди 1 рди्рдпूрдЯрди рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै.
рднाрд░ (Weight) - рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдЧुрд░ुрдд्рд╡ीрдп рдмрд▓ рдХो рд╣ी рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХा рднाрд░ (Weight) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै.

рд╕ंрд╡ेрдЧ (Momentum) - рдЧрддि рдХрд░рддी рд╣ुрдИ рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХे рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди (m) рддрдеा рд╡ेрдЧ (v) рдХे рдЧुрдгрдирдлрд▓ рдХो рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХा рд╕ंрд╡ेрдЧ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै. рд╕ंрд╡ेрдЧ рд╡рд╣ рд░ाрд╢ि рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╢ूрди्рдп рд╕े рдЕрдзिрдХ рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рд╡ाрд▓ी рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХी рдЧрддि рдХी рд╕्рдеिрддि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕ंрд╡ेрдЧ рдХिрд╕ी рднी рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрддा рд╣ै. рдЗрд╕े ‘P' рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╕े рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं. рдпрд╣ рдПрдХ рд╕рджिрд╢ (Vector) рд░ाрд╢ि рд╣ै.

рдЧрддि рдХे рдж्рд╡िрддीрдп рдиिрдпрдо рдХे рдХुрдЫ рдЙрджाрд╣рд░рдг-

1. рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рдЦेрд▓ рдоें рдХोрдИ рдЦिрд▓ाреЬी рдЬрдм рддेрдЬी рд╕े рдЖрддी рд╣ुрдИ рдЧेंрдж рдХो рдХैрдЪ рдХрд░рддा рд╣ै рддो рдЕрдкрдиे рд╣ाрдеों рдХो рдЧेंрдж рдХे рд╡ेрдЧ рдХी рджिрд╢ा рдоें рдкीрдЫे рдХी рдУрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХैрдЪ рдкрдХрдб़рддा рд╣ै.

2. рдпрджि рджो рд╣рд▓्рдХी рд╡ рднाрд░ी рдЧेंрджें рд╕рдоाрди рд╡ेрдЧ рд╕े рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╣ैं рддो рд╣рд▓्рдХी рдЧेंрдж рдХो рдХैрдЪ рдХрд░рдиा рдЕрдзिрдХ рдЖрд╕ाрди рд╣ोрдЧा.

3. рдоुрд▓ाрдпрдо рдлрд░्рд╢ рдпा рдЧрдж्рджे рдкрд░ рдЧिрд░рдиे рд╕े рд╕ीрдоेंрдЯ рдХी рдмрдиी рдлрд░्рд╢ рдкрд░ рдЧिрд░рдиे рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХрдо рдЪोрдЯ рд▓рдЧрддी рд╣ै. рдКँрдЪी рдХूрдж рд╡ рд▓ंрдмी рдХूрдж рдХे рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХे рдЬрдоीрди рдкрд░ рдЧिрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдоिрдЯ्рдЯी рдЦोрджрдХрд░ рдвीрд▓ी рдХрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХो рдЪोрдЯ рди рд▓рдЧे.

4. рдЧाрдб़िрдпों рдоें рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдЭрдЯрдХों рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕्рдк्рд░िंрдЧ рддрдеा рд╢ॉрдХ рдПрдм्рдЬॉрд░्рдмрд░ рд▓рдЧाрдП рдЬाрддे рд╣ैं.

5. рдХрд░ाрдЯे рдХे рдЦिрд▓ाрдб़ी рд╣ाрде рдХे рдк्рд░рд╣ाрд░ рд╕े рдПрдХ рд╣ी рдЭрдЯрдХे рдоें рдмрд░्рдл рдХी рд╕िрд▓्рд▓ी рдпा рдИंрдЯों рдХी рдкрдЯ्рдЯी (Slab) рдХो рддोрдб़ рджेрддे рд╣ैं. рдХीрд▓ рдХो рджीрд╡ाрд░ рдоें рдЬ्рдпाрджा рдЧрд╣рд░ाрдИ рддрдХ рдЧाрдб़рдиे рдХे рд▓िрдпे рднाрд░ी рд╣рдеौрдб़े рд╕े рдк्рд░рд╣ाрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै.


(3) рдЧрддि рдХा рддृрддीрдп рдиिрдпрдо рдпा рдХ्рд░िрдпा-рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдиिрдпрдо (Third Law of Motion or Action- Reaction Law)

рдЧрддि рдХे рдк्рд░рдердо рджो рдиिрдпрдо рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдмрд▓, рд╡рд╕्рддु рдХी рдЧрддि рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рджेрддा рд╣ै. рдФрд░ рдЧрддि рдХा рддीрд╕рд░ा рдиिрдпрдо рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХ्рд░िрдпा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕рдоाрди рдФрд░ рд╡िрдкрд░ीрдд рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै. рдЬрдм рджो рдкिंрдб рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рд╡े рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдкрд░ рдмрд▓ рд▓рдЧाрддे рд╣ैं рдЬो рдкрд░िрдоाрдг рдоें рдмрд░ाрдмрд░ рдФрд░ рджिрд╢ा рдоें рд╡िрдкрд░ीрдд рд╣ोрддे рд╣ैं. рдпрд╣ рдиिрдпрдо рдЗрд╕ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓рддा рд╣ै рдХि рдмрд▓ рд╣рдоेрд╢ा рдЬोрдб़े рдоें рд╣ोрддे рд╣ैं. рди्рдпूрдЯрди рдХे рдЧрддि рдХे рддीрд╕рд░े рдиिрдпрдо рдХो рд╕рдордЭрдиे рд╕े рднौрддिрдХ рджुрдиिрдпा рдХे рднीрддрд░ рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдЬुрдб़ाрд╡ рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓рди рдХी рд╣рдоाрд░ी рд╕рдордЭ рдЧрд╣рд░ी рд╣ोрддी рд╣ै.

рдЧрддि рдХे рддृрддीрдп рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░- рдПрдХ рд╡рд╕्рддु рджूрд╕рд░ी рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рдХ्рд░िрдпा (Action) рд░ूрдк рдоें рдЬिрддрдиा рдмрд▓ рд▓рдЧाрддी рд╣ै, рджूрд╕рд░ी рд╡рд╕्рддु рднी рдЙрддрдиा рд╣ी рдмрд▓ рд╡िрдкрд░ीрдд рджिрд╢ा рдоें рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा (Reaction) рд░ूрдк рдоें рд▓рдЧाрддी рд╣ै, рдЕрддः рдЗрд╕ рдиिрдпрдо рдХो рдХ्рд░िрдпा-рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдиिрдпрдо рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै. рдЬैрд╕े рдоेрдЬ рдкрд░ рд░рдЦी рд╣ुрдИ рдХिрддाрдм рдоेрдЬ рдкрд░ рдЕрдкрдиे рд╡рдЬрди рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рдиीрдЪे рдХी рдУрд░ рдмрд▓ рд▓рдЧाрддी рд╣ै, рдФрд░ рдоेрдЬ рднी рдХिрддाрдм рдкрд░ рдмрд░ाрдмрд░ рдФрд░ рд╡िрдкрд░ीрдд рдмрд▓ рд▓рдЧाрддी рд╣ै.

рдХ्рд░िрдпा-рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдиिрдпрдо рдХे рдХुрдЫ рдЙрджाрд╣рд░рдг

1. рдмंрджूрдХ рд╕े рдЬрдм рдЧोрд▓ी рдЫोрдб़ी рдЬाрддी рд╣ै рддो рдмंрджूрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдЧोрд▓ी рдкрд░ рдПрдХ рдмрд▓ рдЖрдЧे рдХी рдУрд░ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЧोрд▓ी рднी рдмंрджूрдХ рдПрдХ рд╕рдоाрди рд▓ेрдХिрди рд╡िрдкрд░ीрдд рджिрд╢ा рдоें рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдмрд▓ рд▓рдЧाрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдмंрджूрдХ рдкрд░ рднी рдкीрдЫे рдХी рдУрд░ рдЭрдЯрдХा рд▓рдЧрддा рд╣ै.

2. рд░ॉрдХेрдЯ рдХी рдЧрддि, рдЙрд╕рд╕े рдиिрдХрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдЧैрд╕ों рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдлрд▓рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ोрддी рд╣ै. рдЬрдм рдХुрдПँ рд╕े рд░рд╕्рд╕ी рдж्рд╡ाрд░ा рдкाрдиी рдЦींрдЪा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдЪाрдирдХ рдпрджि рд░рд╕्рд╕ी рдЯूрдЯ рдЬाрдП рддो рд░рд╕्рд╕ी рдЦींрдЪрддा рд╣ुрдЖ рдордиुрд╖्рдп рдкीрдЫे рдХी рдУрд░ рдЧिрд░ рдЬाрддा рд╣ै.

3. рдиाрд╡ рдХो рдЬрд▓ рдоें рдЪрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдпे, рдЪрдк्рдкू рд╕े рдкाрдиी рдХो рдкीрдЫे рдХी рддрд░рдл рдзрдХेрд▓рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै. рдиाрд╡ рд╕े рдЬрдоीрди рдкрд░ рдХोрдИ рдиाрд╡िрдХ рдЬрдм рдЖрдЧे рдХी рдУрд░ рдХूрджрддा рд╣ै рддो рдиाрд╡ рдкीрдЫे рдХी рдУрд░ рдЧрддि рдХрд░рддी рд╣ै. рдЬрдоीрди рдкрд░ рдкैрджрд▓ рдЪрд▓рддा рд╣ुрдЖ рдордиुрд╖्рдп рдЕрдкрдиे рдкैрд░ рд╕े рдкृрде्рд╡ी рдХो рдкीрдЫे рдХी рдУрд░ рдзрдХेрд▓рддा рд╣ै рдЬрдмрдХि рдкृрде्рд╡ी рднी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрд╕्рд╡рд░ूрдк рдордиुрд╖्рдп рдХो рдЖрдЧे рдХी рдУрд░ рдзрдХ्рдХा рджेрддी рд╣ै.

Comments